Świętoszów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Świętoszów
Państwo  Polska
Województwo dolnośląskie
Powiat bolesławiecki
Gmina Osiecznica
Liczba ludności (2011) 2445
Strefa numeracyjna (+48) 75
Kod pocztowy 59-726
Tablice rejestracyjne DBL
SIMC 0191833
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Świętoszów
Świętoszów
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Świętoszów
Świętoszów
Ziemia 51°28′N 15°24′E/51,466667 15,400000Na mapach: 51°28′N 15°24′E/51,466667 15,400000
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa miejscowości
Świętoszów
Swietoszow-wieza.jpg
Świętoszów (niem. Neuhammer am Queis). Pocztówka litograficzna wysłana 22 czerwca 1918 z Kłodzka (niem. Glatz). Widoczne zaplecze poligonu (kwatery w barakach) założonego w 1898, w czasie I wojny światowej obóz jeniecki; wieża ciśnień z początku XX wieku, zachowana do czasów współczesnych. W górnej części pocztówki: symboliczny obrazek o tematyce patriotycznej - żołnierz pruski. Wydawca: H.L.B.

Świętoszów (do 1945 niem. Neuhammer am Queis) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie bolesławieckim, w gminie Osiecznica, na terenie Borów Dolnośląskich nad Kwisą.

W latach 1945-1954 wieś była siedzibą gminy Świętoszów. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa jeleniogórskiego. Od 1 stycznia 2001 administracyjnie zmieniła typ z osady na wieś[1].

W Świętoszowie znajduje się Zespół Szkół im. Unii Europejskiej (publiczna szkoła podstawowa i gimnazjum) oraz działa, od 2000 roku, Piłkarski Klub Sportowy Twardy Świętoszów, który rozgrywał mecze w III lidze dolnośląsko-lubuskiej[2] i wycofał się z rozgrywek po 3. kolejce sezonu 2011/12[3].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Początki miejscowości nie są do końca wyjaśnione, jednak można się domyślać, że powiązane były z rozwojem hutnictwa. W prymitywnych piecach hutniczych wytapiano tutaj już od wczesnego średniowiecza. Pod koniec XIX w. nastąpiła zmiana charakteru miejscowości. Za sprawą rodziny Dohnów w 1898 w rejonie Świętoszowa powstał poligon wojskowy, który dynamicznie rozwijał się do końca I wojny światowej.

Po dojściu NSDAP do władzy w 1933 teren poligonu powiększono do tego stopnia, że w czasie II wojny światowej należał do największych na terenie Niemiec.

W okolicach Świętoszowa utworzono w czasie I wojny światowej obóz dla jeńców rosyjskich. Według źródeł w 1919 było ich 33 000. Kilkakrotnie więcej jeńców przetrzymywano podczas II wojny światowej (samych Rosjan było ok. 120 tys.) w Stalagu VIII E Neuhammer. Stalag był utworzony dla jeńców polskich i francuskich. Następnie byli tu jeńcy radzieccy, z których co najmniej 50 000 zmarło z głodu i chorób. W momencie wyzwolenia obozu, 13 lutego 1945, przy życiu zostało ich zaledwie 200. Dziesięć dni później zostali rozstrzelani przez funkcjonariuszy NKWD jako rzekomi zdrajcy ZSRR[potrzebne źródło]. Dawny niemiecki obóz jeniecki do 1954 funkcjonował jako więzienie NKWD o zaostrzonym rygorze.

W pierwszej dekadzie kwietnia 1945 nastąpiło przegrupowanie 2 Armii WP z rejonu Brzeg Dolny-Żmigród-Oleśnica nad Nysę Łużycką. Jednostki armii posuwały się trzema marszrutami. Północna prowadziła przez Żmigród-Chobienię-Polkowice-Przemków-Świętoszów. Od 9 do 15 kwietnia w Świętoszowie znajdowało się Kwatermistrzowskie Stanowisko Dowodzenia 2 A, a w rejonie tej miejscowości 64 Armijny Skład MPS.

Po zakończeniu działań wojennych garnizon zajęła Armia Czerwona. Do 1992 stacjonowała w nim 20 Zwienigorodzka Dywizja Pancerna.

Garnizon Świętoszów[edytuj | edytuj kod]

1 stycznia 2011 w garnizonie Świętoszów stacjonowały następujące jednostki i instytucje Wojska Polskiego:

Dowódca 10 BKPanc był dowódcą garnizonu Świętoszów. Terytorialny zasięg właściwości dowódcy garnizonu obejmował południową część powiatu żagańskiego (gmina Iłowa oraz obręby: Trzebów, Dobre nad Kwisą, Łozy, Żaganiec z gminy Żagań) i północną część powiatu bolesławieckiego (gmina Osiecznica oraz obręby: Golnice, Parkoszów, Krępnica, Kliczków, Trzebień Mały, Pstrąże, Kozłów z gminy Bolesławiec).

W połowie 2011 został sformowany 43 Wojskowy Oddział Gospodarczy w Świętoszowie, który między innymi przejął zadania zlikwidowanych Wojskowych Administracji Koszar w Świętoszowie i w Dobrej nad Kwisą. 30 czerwca 2011 została rozformowana Placówka Żandarmerii Wojskowej w Świętoszowie. Z dniem 1 stycznia 2012 Regionalny Węzeł Łączności Wrocław został przeformowany w Region Wsparcia Teleinformatycznego we Wrocławiu. W strukturze organizacyjnej nowo powstałej jednostki znalazł się Węzeł Łączności Świętoszów.

1 czerwca 2012 weszło w życie rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 kwietnia 2012 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie utworzenia garnizonów oraz określenia zadań, siedzib i terytorialnego zasięgu właściwości ich dowódców. Na mocy tego rozporządzenia między innymi zniesiony został garnizon Świętoszów. Dowódca garnizonu Świętoszów został zobowiązany do przekazania, w terminie 30 dni, swoich obowiązków dowódcy garnizonu Żagań[4].

Aktualnie w Świętoszowie mają swoją siedzibę następujące instytucje i jednostki wojskowe:

Przypisy

  1. Dz. U. z 2000 r. Nr 109, poz. 1163 Dz. U. z 2000 r. Nr 109, poz. 1163 Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 27 listopada 2000 r. w sprawie ustalenia i zmiany urzędowych nazw oraz rodzaju niektórych miejscowości
  2. 90minut.pl: Piłkarski Klub Sportowy Twardy Świętoszów (pol.). [dostęp 25 marca 2011].
  3. 90minut.pl
  4. Dz. U. z 2012 r. Nr 0, poz. 533

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Kazimierz Kaczmarek, Druga Armia Wojska Polskiego, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1978
  • Wiesław Chłopek, Świętoszów wczoraj i dziś, Żagań 1999, ISBN 83-912506-0-1

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]