Oleśnica

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy Oleśnicy – miasta dolnośląskiego. Zobacz też: inne obiekty o tej nazwie.

Współrzędne: 51°12'N 17°23'E / 51.2, 17.383

Oleśnica
Herb Flaga
Herb Oleśnicy Flaga Oleśnicy
Województwo dolnośląskie
Powiat oleśnicki
Gmina
• rodzaj
Oleśnica
miejska
Burmistrz Jan Bronś
Powierzchnia 20,96 km²
Położenie (punkt) 51° 12' N
17° 23' E
Wysokość ok. 150 m n.p.m.
Ludność (2008)
• liczba
• gęstość

36 947
1 762,7 os./km²
Strefa numeracyjna
71
Kod pocztowy 56-400
Tablice rejestracyjne DOL
Położenie na mapie Polski
"Tło mapy lokalizacyjnej, z zaznaczonymi granicami"
"Oleśnica"
Oleśnica
TERC10
(TERYT)
5020314011
Miasta partnerskie Czechy Chrudim
Niemcy Warendorf

Francja Jaunay-Clan

Urząd miejski 3
Rynek-Ratusz 56-400 Oleśnica
tel. 71 314-25-53; faks 71 798-21-08
Strona internetowa miasta
Brama Wrocławska
furta w bramie zamku książęcego
Fragment dziedzińca zamkowego

Oleśnica (niem. Oels, do XIX w. Olesnica) – miasto i gmina w województwie dolnośląskim, w powiecie oleśnickim, położone na lewym brzegu rzeki Oleśnicy (dopływ Widawy). Pod względem geograficznym Oleśnica leży na Nizinie Śląskiej na wysokości 150 m n.p.m.

W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa wrocławskiego.

Spis treści

[edytuj] Historia

Od 1294 roku należała do księstwa głogowskiego. Prawa miejskie uzyskała 22 lutego 1255 roku – książę wrocławski Henryk III Biały nadał lokację na prawie średzkim Civitas nostra Olsnicz. Od 1320 r. Oleśnica staje się stolicą księstwa i miastem rezydencjalnym księcia Konrada I, tytułującego się spadkobiercą Korony Polskiej. Po śmierci Konrada Białego Młodszego, ostatniego władcy z miejscowej linii Piastów w roku 1492, Oleśnica wraz z księstwem została przekazana ziębickiej linii czeskich Podiebradów, a od 1647 r. przechodzi pod władanie książąt wirtemberskich.

Już pod koniec XIII wieku działała tu mennica. Oleśnica korzystała ze swego położenia na szlaku z Wrocławia do Wielkopolski. Miała znaczące związki z Krakowem. W Oleśnicy znajdowała się ważna drukarnia, a także znane gimnazjum. W 1824 powstała tu loża wolnomularska "Wilhelm pod ukoronowaną kolumną", która istniała do 1935[1].

Ponowny rozkwit miasta nastąpił w 2. połowie XIX w. W 1850 r. ulokowano w Oleśnicy garnizon, zaś w 1868 r. przeprowadzono przez miasto strategiczną linię kolejową, łączącą Wrocław z Górnym Śląskiem. Miasto rozbudowało się w trzech kierunkach:

  • na południe, wzdłuż Ohlauer Strasse (dziś ul. 3 maja), gdzie wzniesiono m.in. gmachy poczty, sądu, gimnazjum, starostwa, szkoły ewangelickiej, a także gazownię miejską
  • na wschód, wzdłuż Nachodstrasse (dziś ul. Lwowska), gdzie wzniesiono szpital miejski, szkołę (Logau-Oberrealschule), a w 1913 r. obszerne zakłady naprawcze kolei niemieckich (Reichsbahn-Ausbesserungswerk)
  • na północny wschód, wzdłuż Wartenberger Strasse (dziś ul. Wojska Polskiego), gdzie w latach 70. XIX w. zbudowano koszary, a później także wieżę ciśnień, urząd skarbowy i stadion miejski

Zimą 1945 r. miasto zostało zniszczone prawie w 80% na skutek grabieży oraz pożarów wzniecanych przez okupującą miasto od 24 stycznia 1945 r. Armię Czerwoną. W rezultacie II wojny światowej zostało ponownie przyłączone do Polski, zaś jego ludność wysiedlona do Niemiec. W latach powojennych dokonano powolnej odbudowy i rozbudowy miasta.

[edytuj] Geografia

Dzielnice miasta Oleśnica
Centrum, Serbinów, Lucień, Lucień Osiedle, Wądoły, Rataje (Stare, Nowe), Zielone Ogrody.

Według danych z roku 2002 6, Oleśnica ma obszar 20,95 km², w tym:

  • użytki rolne: 63%
  • użytki leśne: 0%

Miasto stanowi 2% powierzchni powiatu.

[edytuj] Edukacja

Szkoły oraz instytucje oświatowe w Oleśnicy

  • Szkoła Podstawowa nr 2 im. Jana Kilińskiego,
  • Szkoła Podstawowa nr 4 im. Romana Podoskiego,
  • Szkoła Podstawowa z Oddziałami Integracyjnymi nr 6 im. Janusza Korczaka,
  • Szkoła Podstawowa nr 7 im. Jana Pawła II,
  • Szkoła Podstawowa nr 8,
  • Katolicka Szkoła Podstawowa w Oleśnicy,
  • Gimnazjum nr 1 im. Książąt Oleśnickich,
  • Gimnazjum nr 2 im. Armii Krajowej,
  • Gimnazjum nr 3 im. Podróżników i Odkrywców Polskich,
  • Gimnazjum gminy Oleśnica
  • I Liceum Ogólnokształcące im. Juliusza Słowackiego,
  • II Liceum Ogólnokształcące im. ks. Jana Twardowskiego,
  • Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych im. Marii Skłodowskiej-Curie,
  • Powiatowe Centrum Kształcenia Zawodowego,
  • Powiatowe Centrum Edukacji i Kultury,
  • Miejski Ośrodek Kultury i Sportu – MOKiS

[edytuj] Architektura

[edytuj] Zabytki

  • Zamek oleśnicki z XIII wieku przebudowany w latach 1542–1616
  • Bazylika św. Jana Apostoła (XIII wiek)
  • Dom Wdów, czyli dzisiejsza Szkoła Muzyczna I stopnia Im. Fryderyka Chopina i Społeczne Ognisko Muzyczne
  • połączone kościoły pod wezwaniem Najświętszej Marii Panny i św. Jerzego (XIV wiek)
  • kościół św. Salwatora (XV wiek)
  • kościół św. Trójcy (XVIII wiek)
  • wieża Bramy Wrocławskiej – XIV wiek
  • ratusz (XV wiek)
  • duże fragmenty średniowiecznych murów obronnych (XIV wiek), także mury obronne zachodnie
  • kolumna Złotych Godów (XVIII wiek)
  • Kolumna Zwycięstwa (1873)
  • wieża ciśnień przy ul. Wojska Polskiego
  • budynek I Liceum Ogólnokształcącego i Gimnazjum nr 2

[edytuj] Miejsca pamięci narodowej

  • Pomnik Braterstwa Broni Polsko-Radzieckiego
  • cmentarz wojskowy Armii Czerwonej
  • pomnik Fryderyka Chopina
  • Skwer Kombatantów II Wojny Światowej

[edytuj] Transport

Przez Oleśnicę przebiega droga krajowa oraz drogi wojewódzkie:

Komunikację miejską w Oleśnicy od lutego 2008 r. obsługuje firma Polbus Sp. z o.o. Sa to 3 linie komunikacji miejskiej[potrzebne źródło].

Miasto posiada duży dworzec autobusowy i dogodne połączenia z dużymi miastami w Polsce. Autobusy do sąsiedniego Wrocławia kursują tu średnio co 30 minut[potrzebne źródło]. Można także dojechać autobusami obsługiwanymi przez Polbus PKS do miasteczek w powiecie oleśnickim.

[edytuj] Kolej

Oleśnica posiada dwie stacje kolejowe. Oleśnica (stacja kolejowa) i Oleśnica Rataje Jest to duży węzeł kolejowy,krzyżują się tu linie z Wrocławia, Ostrowa Wielkopolskiego i z Katowic przez Lubliniec, Kluczbork. Stanowi ważny szlak towarowy do aglomeracji śląskiej oraz Katowic. Niegdyś na Ratajach można było rozpocząć podróż ekspresem. Po blisko 40 latach kursowania odjechał z Oleśnicy Rataje ostatni pociąg międzynarodowy Bohemia, łączący stolice Polski i Czech . Dwa lata wcześniej zakończył tu kursowanie pociąg relacji Warszawa – Drezno.

[edytuj] Demografia

Dane z 30 czerwca 2006 2:

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
jednostka osób  % osób  % osób  %
populacja 36 927 100 19 251 52,1 17 717 47,9
gęstość zaludnienia
(mieszk./km²)
1764,6 918,9 845,7

Według danych z roku 2002 6, średni dochód na mieszkańca wynosił 1140,92 zł.

[edytuj] Kultura

Oleśnicki ratusz

Imprezy kulturalne:

  • Dni Oleśnicy
  • Dni Europy
  • Oleśnicki Wyskok
  • Festiwal Jazz na Kanapie
  • Próba mikrofonu
  • Powiatowe Prezentacje Kulturalne

[edytuj] Media

W Oleśnicy są media, które relacjonują bieżące wydarzenia:

  • Panorama Oleśnicka
  • Oleśniczanin
  • Telewizja Powiatowa
  • Lokalny Portal Internetowy MojaOlesnica.pl

[edytuj] Religia

Na terenie miasta działalność duszpasterską prowadzą następujące kościoły:

[edytuj] Oleśnica jako garnizon wojskowy

Jednostki stacjonujące po 1945 (rozwiązane):

  • 51. zapasowy batalion specjalistów lotniczo-technicznych
  • Techniczna Oficerska Szkoła Wojsk Lotniczych w Oleśnicy
  • 19 Samodzielny Batalion Rozpoznawczy
  • 1 Szkolny Pułk Samochodowy
  • Wojskowy Ośrodek Szkolenia Spadochronowego(WOSSpad)

Jednostki stacjonujące po 1945:

[edytuj] Sport w Oleśnicy

W mieście przy ul. Brzozowej znajduje się stadion miejski.

W Oleśnicy działają dwa kluby piłki nożnej
Inne kluby sportowe
  • Pogoń Oleśnica (II liga piłki ręcznej)
  • Pogoń Oleśnica (III liga sekcja brydża)
  • Klub Bokserski Orzeł Oleśnica z wychowankiem, ostatnim medalistą olimpijskim w boksie z Barcelony Wojciechem Bartnikiem
  • Klub Taekwon-do Ge-Baek
  • Klub Sportowy "DOSAN"
  • Miejskie Szkolne Stowarzyszenie Sportowe
  • Międzyszkolny Integracyjny Klub Sportowy "JUNIOR"
  • Oleśnicki Klub Modelarski
  • Oleśnickie Stowarzyszenie Sportowe
  • Oleśnickie Towarzystwo Tenisowe "Smecz"
  • Powiatowy Integracyjny Klub Sportowy "Orzeł
  • Wojskowy Klub Sportowy "OLEŚNICZANKA"
  • Wojskowy Klub Spadochronowy "SKRZYDŁO"

[edytuj] Oleśniczanie

[edytuj] Bibliografia

  • Starzewska M. "Oleśnica" Ossolineum. Wrocław. 1963
  • "Historia Śląska" pr. zbior. pod red. Marek Czapliński. Uniwersytet Wrocławski. Wrocław 2002
  • Kulak T., Mrozowicz W. "Syców i okolice od czasów najdawniejszych po współczesność" Wrocław-Syców. 2000
  • Jasiński. K. "Rodowód Piastów śląskich" T.2 Wrocław 1972
  • Galas Al., Galas Ar. "Dzieje Śląska w datach" Wrocław 2001


[edytuj] Zobacz też

[edytuj] Linki zewnętrzne

Utwórz książkę