Antoni Szylling

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Antoni Szylling
generał dywizji generał dywizji
Data i miejsce urodzenia 31 sierpnia 1884
Płoniawy-Bramura
Data i miejsce śmierci 17 czerwca 1971
Montreal
Przebieg służby
Lata służby 1914-1971
Siły zbrojne Armia Imperium Rosyjskiego Wojsko Polskie
Jednostki 44 pułk piechoty
28 Dywizja Piechoty
23 Dywizja Piechoty
8 Dywizja Piechoty
Generalny Inspektorat Sił Zbrojnych
Armia „Kraków”
Stanowiska dowódca pułku piechoty
dowódca piechoty dywizyjnej
dowódca dywizji piechoty
generał do prac przy Generalnym Inspektorze Sił Zbrojnych
dowódca armii
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa
Odznaczenia
Krzyż Złoty Orderu Wojennego Virtuti Militari Krzyż Srebrny Orderu Wojennego Virtuti Militari Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych Złoty Krzyż Zasługi

Antoni Szylling (ur. 31 sierpnia 1884 w Płoniawach, w powiecie makowskim, zm. 17 czerwca 1971 w Montrealu) – generał dywizji Wojska Polskiego II RP.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Był synem Aleksandra i Aleksandry z Ryksów. 7-klasową szkołę handlową z egzaminem dojrzałości ukończył w 1904 r. Brał czynny udział w tajnych organizacjach bojowych "Proletariat" i bojówkach PPS. W jego mieszkaniu, których miał kilka, przechowywana była broń i "bibuła" nielegalna, a także ukrywali się członkowie PPS, oraz innych organizacji niepodległościowych. Aresztowany, kilkakrotnie siedział półtora miesiąca w Cytadeli Warszawskiej (Pawilon X) oraz dwukrotnie w więzieniu przy ul. Daniłłowiczowskiej w Warszawie. Pozbawiony w drodze administracyjnej praw wykształceniowych wcielony został do wojska rosyjskiego w głębi Rosji, gdzie przebywał 2 lata. W latach 1909-1912 ukończył w Wyższej Szkole Rolniczej w Warszawie 6-semestrowe Kursy Przemysłowo-Rolnicze. Po odbyciu praktyki rolniczej pracował samodzielnie jako agronom. Od 26 kwietnia 1912 do 1 maja 1913 był kierownikiem folwarku doświadczalnego i asystentem w Stacji Zootechnicznej w Szamocinie w byłym pow. warszawskim.

1 sierpnia 1914 został zmobilizowany do armii rosyjskiej, w której zakończył służbę w stopniu sztabskapitana.

20 października 1917 przeszedł do II Korpusu Polskiego w Rosji. Do stopnia majora awansował w 1918 r. Po bitwie pod Kaniowem dostał się do niewoli niemieckiej.

W styczniu 1919 r. przyjęty został do Wojska Polskiego. W wojnie polsko-bolszewickiej dowodził 44 Pułkiem Piechoty. Z dniem 1 marca 1922, na własną prośbę, został przeniesiony do rezerwy[1]. W 1922, będąc już w rezerwie, zweryfikowany został w stopniu pułkownika ze starszeństwem z 1 czerwca 1919 roku i wysoką trzynastą lokatą w korpusie oficerów rezerwowych piechoty. Pracował na własnym gospodarstwie pod Grodnem na swojej resztówce w Lerypolu.

Z dniem 1 stycznia 1926 przemianowany został z oficera rezerwy na oficera zawodowego, w stopniu pułkownika, ze starszeństwem z 1 lipca 1919 i drugą lokatą w korpusie oficerów piechoty[2]. Objął funkcję dowódcy piechoty dywizyjnej 28 Dywizji Piechoty w Warszawie.

W grudniu 1926 r. przeniesiony został z dyspozycji dowódcy 28 Dywizji Piechoty do 23 Dywizji Piechoty w Katowicach na stanowisko dowódcy piechoty dywizyjnej[3]. W międzyczasie, od 3 stycznia do 24 czerwca 1927, był słuchaczem III Kursu Centrum Wyższych Studiów Wojskowych w Warszawie. 2 maja 1928 mianowany został dowódcą 8 Dywizji Piechoty w Twierdzy Modlin, a 1 stycznia 1929 awansował na generała brygady.

25 maja 1937 mianowany został generałem do prac przy Generalnym Inspektorze Sił Zbrojnych. 1 września 1938 roku awansował w hierarchii GISZ na inspektora terenowego na odcinku południowo-zachodnim, tj. śląskim. 23 marca 1939 roku został powołany na stanowisko dowódcy Armii "Kraków".

W kampanii wrześniowej 1939 dowodził Armią "Kraków", której zadaniem była obrona przemysłowego regionu Górnego Śląska i południowego skrzydła polskiego frontu.

Antoni Szylling kierował Armią "Kraków" z wielką rozwagą, unikając rozwiązań ryzykanckich, a wybierając optymalne. Dzięki temu, kilkakrotnie oskrzydlany i otaczany, zdołał przeprowadzić oddziały bez efektownych, ale przegranych wielkich bitew znad granicy aż na Lubelszczyznę, wypełniając zresztą skrupulatnie instrukcje naczelnego wodza – Paweł Wieczorkiewicz, "Wrzesień 1939".

2 września Armia Kraków opuściła swoje pozycje, po tym jak niemieckie zagony pancerne wdarły się w głąb polskiej obrony na styku obrony Armii "Kraków" z Armią "Karpaty" na południu i Armią "Łódź". Gen. Szylling, pomimo tak ciężkiej sytuacji, dał wyraz opanowania żołnierskiego rzemiosła najwyższej próby przeprowadzając Armię Kraków (kilkakrotnie otaczany), aż na Lubelszczyznę.

Był taktykiem i jako taki uznawał konieczność oszczędzania wojska z myślą o użyciu oddziałów przy lepszej okazji. Ze strategicznego punktu widzenia i oceny całej kampanii obrona Śląska choćby o dzień dłużej nie miała większego znaczenia. 19 września 1939 gen. Szylling wraz z ostatkami jego armii w grupie wojsk dowodzonych przez gen. Tadeusza Piskora (dowódca Armii Lublin) dotarły pod Tomaszów Lubelski. Szylling proponował pozorowany atak na Tomaszów, zaś właściwy przez Narol nad Tanwią. Jednak gen. T. Piskor zdecydował się atakować wyłącznie Tomaszów. Oddziały polskie stoczyły swą ostatnią bitwę – niemiecka zapora w Tomaszowie była zbyt silna, pozostała jedynie kapitulacja.

20 września po raz drugi dostał się do niemieckiej niewoli. Niemal cały okres wojny, do 30 kwietnia 1945 spędził gen. Szylling w obozie jenieckim VII A Murnau. Wyzwolony przez Amerykanów – wyjechał najpierw do Francji, następnie do Wielkiej Brytanii i Kanady. Mieszkał w Montrealu, gdzie zmarł 17 czerwca 1971. Miejscem jego wiecznej warty jest cmentarz Satveur des-Mont. Rok po zakończeniu wojny mianowano Antoniego Szyllinga generałem dywizji.

Awanse[edytuj | edytuj kod]

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych Nr 6 z 18 marca 1922 r., s. 239.
  2. Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych Nr 17 z 19 kwietnia 1926 r. Pozostawanie przez okres prawie czterech lat w rezerwie spowodowało, że nie mógł być traktowany na równych prawach z innymi oficerami, którzy posiadali stopień pułkownika ze starszeństwem z 1 czerwca 1919 i pozostawali w tym okresie w służbie czynnej. Z tego powodu otrzymał starszeństwo z 1 lipca 1919 roku. W 1924 był jedynym pułkownikiem piechoty w służbie czynnej z tym starszeństwem.
  3. Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych Nr 52 z 7 grudnia 1926 r.
  4. Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych Nr 15 z 11 listopada 1928 r.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Paweł Wieczorkiewicz, "Wrzesień 1939".
  • red. Stefan Żagiel, Tygodnik Ciechanowski.
  • Antoni Szylling, Moje dowodzenie w roku 1939. Przedmowa M. Zgórniak, opracowanie i przypisy P. Mikietyński, Kraków 2007
  • Tadeusz Kryska-Karski i Stanisław Żurakowski: Generałowie Polski Niepodległej, Editions Spotkania, Warszawa 1991, wyd. II uzup. i poprawione, s. 63.
  • Piotr Stawecki, Słownik biograficzny generałów Wojska Polskiego 1918-1939, Warszawa 1994, ISBN 83-11-08262-6, s. 326.
  • Zbigniew Mierzwiński: Generałowie II Rzeczypospolitej. Warszawa 1990: Wydawnictwo Polonia, s. 309-313. ISBN 83-7021-096-1.