Generalny Inspektorat Sił Zbrojnych

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Flaga Generalnego Inspektora Sił Zbrojnych

Generalny Inspektorat Sił Zbrojnych (GISZ) – organ pracy Generalnego Inspektora Sił Zbrojnych, powołany dekretem Prezydenta RP Ignacego Mościckiego z dnia 6 sierpnia 1926 o sprawowaniu dowództwa nad siłami zbrojnymi w czasie pokoju i ustanowieniu Generalnego Inspektora Sił Zbrojnych[1].

Generalny Inspektor Sił Zbrojnychgenerał przewidziany na Naczelnego Wodza[2]. Za pośrednictwem Generalnego Inspektora Sił Zbrojnych i Ministra Spraw Wojskowych zwierzchnictwo nad Siłami Zbrojnymi w czasie pokoju sprawował Prezydent RP[3]. Inspektor nie był odpowiedzialny przed sejmem i rządem (podlegał bezpośrednio prezydentowi).

6 maja 1936 roku generał dywizji Edward Śmigły-Rydz zatwierdził wzór i regulamin odznaki pamiątkowej Generalnego Inspektora Sił Zbrojnych. Odznaka była „symboliczną i drogą pamiątką pełnienia zaszczytnej służby w GISZ w okresie od 6 VIII 1926 r. do 12 V 1935 r. pod rozkazami Józefa Piłsudskiego Pierwszego Marszałka Polski, jako Generalnego Inspektora Sił Zbrojnych”[4].

Generalni Inspektorzy Sił Zbrojnych[edytuj | edytuj kod]

Po roku 1980 w miejsce GISZ-u utworzona została Rada Wojskowa, której przewodził gen. dyw. Klemens Rudnicki.

Organizacja pokojowa GISZ[edytuj | edytuj kod]

  • Generalny Inspektor Sił Zbrojnych
  • Inspektorzy Armii i Generałowie do Prac oraz Generałowie Inspekcjonujący w zakresie ich pracy inspekcyjnej[6]
  • Sztab Generalny (od 22 grudnia 1928 - Sztab Główny[7])
  • Biuro Inspekcji
  • Gabinet Generalnego Inspektora Sił Zbrojnych
  • Samodzielny Referat Personalny
  • Biuro do Prac Komitetu Obrony Państwa (od 1936 Sekretariat Komitetu Obrony Rzeczypospolitej podporządkowany szefowi SG)
  • Komitet do Spraw Uzbrojenia i Sprzętu
  • Komitet Wyższej Szkoły Wojennej (powołany 30 VII 1932)
  • Wyższa Szkoła Wojenna w Warszawie (od 11 VIII 1932)
  • Wojskowe Biuro Historyczne w Warszawie
  • Biuro Kapituły Orderu Virtuti Militari (od 1 VIII 1931[8])
  • Kolumna Samochodowa GISZ w Warszawie

Obsada personalna GISZ[edytuj | edytuj kod]

Szefowie Biura Inspekcji - I oficerowie do zleceń przy Generalnym Inspektorze Sił Zbrojnych:

Samodzielny Referat Personalny:

Oficerowie GISZ:

  • płk dypl. Władysław Kiliński - szef Biura do Prac Komitetu Obrony Państwa (od XII 1926)
  • ppłk SG Adam Korytowski - I oficer sztabu w GISZ (IX 1926 - X 1927[9])
  • płk SG Bolesław Wieniawa-Długoszowski - I oficer sztabu w GISZ z zachowaniem stanowiska dowódcy 1 pszw (od X 1927)
  • płk dypl. Kazimierz Glabisz - I oficer do zleceń (1929 - IX 1939)
  • płk dypl. Leon Strzelecki - oficer do zleceń (I 1934 - 1935)
  • płk dypl. Tadeusz Münnich - oficer do zleceń (1937 - VII 1939)
  • ppłk SG Walery Sławek - III oficer do zleceń (od 1 I 1927)
  • mjr dypl. art. Kazimierz Napieralski - oficer dyspozycyjny Biura Inspekcji (do VIII 1939)
  • mjr kaw. Konrad Zembrzuski - adiutant przyboczny (od 25 XI 1927)
  • mjr Władysław Łobanowski - kierownik kancelarii Biura Inspekcji (od 30 IX 1926)
  • kpt. Stanisław Heins - kierownik Kolumny Samochodowej GISZ (od XII 1926)
  • por. Jan Jarnicki - oficer kancelaryjny Biura Inspekcji (od 30 IX 1926)
  • ppor. Władysław Burzyński - oficer kancelaryjny Biura Inspekcji (od 30 IX 1926)

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Dekret Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 6 sierpnia 1926 r. o sprawowaniu dowództwa nad siłami zbrojnemi w czasie pokoju i o ustanowieniu Generalnego Inspektora sił zbrojnych Dz. U. z 1926 r. Nr 79, poz. 445
  2. Art. 4 Dekretu Prezydenta RP z dnia 9 maja 1936 r. o sprawowaniu zwierzchnictwa nad Siłami Zbrojnemi i organizacji naczelnych władz wojskowych w czasie pokoju (Dz.U. RP z 12 maja 1936 r., nr 38, poz. 286). Dekret wszedł w życie z chwilą ogłoszenia. Równocześnie moc obowiązującą stracił dekret Prezydenta RP z dnia 6 sierpnia 1926 r. o sprawowaniu dowództwa nad siłami zbrojnemi w czasie pokoju i ustanowieniu Generalnego Inspektora sił zbrojnych.
  3. Art. 1 § 1 Dekretu z dnia 9 maja 1936 r.
  4. Dziennik Rozkazów Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 7 z 14 maja 1936 roku, poz. 85. Ewidencja odznaczonych oficerów i inne dokumenty wytworzone przez komisję odznaki pamiątkowej GISZ przechowywana jest w zbiorach archiwum Instytutu Józefa Piłsudskiego w Nowym Jorku (zespół archiwalny nr 1).
  5. Władysław Anders pełnił obowiązki Generalnego Inspektora Sił Zbrojnych w czasie kiedy Tadeusz Bór-Komorowski przebywał w niewoli.
  6. Pisownia stanowisk w brzmieniu określonym Dekretem z dnia 9 maja 1936 r.
  7. Dziennik Rozkazów Ministra Spraw Wojskowych z 22 grudnia 1928 r., Nr 36, poz. 396.
  8. Dziennik Rozkazów Ministra Spraw Wojskowych z 7 sierpnia 1931 r., Nr 24, poz. 304.
  9. Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 25 z 31.10.1927 r.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]