28 Dywizja Piechoty (II RP)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy 28 Dywizji Piechoty okresu II RP. Zobacz też: 28 Dywizja Piechoty - inne dywizje piechoty o numerze 28.
28 Dywizja Piechoty
Historia
Państwo Polska II Rzeczpospolita
Sformowanie 1921
Rozformowanie 1939
Nazwa wyróżniająca nie posiadała
Patron nie posiadała
Tradycje
Święto nie obchodziła
Nadanie sztandaru nie posiadała
Dowódcy
Pierwszy gen. bryg. Mieczysław Norwid-Neugebauer
Ostatni gen. bryg. Władysław Bończa-Uzdowski
Działania zbrojne
kampania wrześniowa
Organizacja
Dyslokacja garnizon Warszawa
Podporządkowanie Dowództwo OK I
Ministerstwo Spraw Wojskowych
Armia „Łódź”
Rodzaj wojsk piechota
Rodzaj sił zbrojnych wojsko

28 Dywizja Piechoty (28 DP) – wielka jednostka piechoty Wojska Polskiego II RP.

Dywizja w latach 1921-1939[edytuj | edytuj kod]

28 Dywizja Piechoty została sformowana jesienią 1921 roku, w ramach przejścia Wojska Polskiego z organizacji wojennej na pokojową. Dowództwo 28 DP znajdowało się w Warszawie. W skład dywizji zostały włączone trzy pułki piechoty i pułk artylerii polowej:

  • 15 Pułk Piechoty „Wilków” został wyłączony ze składu 9 Dywizji Piechoty i w dniach 19-21 sierpnia 1921 roku przetransportowany do Dęblina, jako pokojowego garnizonu;
  • 36 Pułk Piechoty w Warszawie został wyłączony ze składu 8 Dywizji Piechoty;
  • 72 Pułk Piechoty został wyłączony ze składu 18 Dywizji Piechoty i w dniach 7-8 października 1921 roku przetransportowany z Brześcia do Warszawy;
  • 28 Pułk Artylerii Polowej został utworzony 7 września 1921 roku w Zambrowie, a w dniach 19-21 września 1921 roku przeniesiony do garnizonu Radom.

W latach 1921-1926 dywizja była podporządkowana dowódcy Okręgu Korpusu Nr I.

W 1922 roku 28 pap został dyslokowany z Radomia do Zajezierza pod Dęblinem.

24 kwietnia 1922 roku 72 pp został przeniesiony z Warszawy do Radomia.

Dywizja w kampanii 1939[edytuj | edytuj kod]

28 Dywizja Piechoty pod dowództwem gen. bryg. Władysława Bończy-Uzdowskiego wchodziła w skład Armii „Łódź”. 1 września od rana walczyła w rejonie Masłowic, Łagiewnik i Raczyna z niemiecką 1 DLek., której niezdecydowane ataki skutecznie odpierała. Poniosła jednak duże straty od lotnictwa i artylerii wroga. 2 września rozpoczęła nakazany rozkazem dowódcy Armii odwrót za Wartę. 3 września, unikając silnego natarcia niemieckiego, obsadziła pozycje za Wartą pod Wieluniem. Tego dnia dostała rozkaz obrony Widawy. Na skutek zmiennych decyzji dowódcy dywizji jej 15 Pułk Piechoty prawie został rozbity i zdezorganizowany obsadził pozycje dopiero po południu. Jego miejsce zajął 36 Pułk Piechoty, który wraz z 72 Pułkiem Piechoty obsadził pozycje nad Wartą. Oddziały niemieckiej 1 DLek. przełamały te pozycje i wdarły się pod Konopnicę. W nocy z 3 na 4 września 36 pp i 72 pp wycofały się na Widawkę i dopiero 4 września cała mocno zdezorientowana dywizja obsadziła główną linię obrony. Dowództwo Armii dla wzmocnienia jej pozycji oddało pod jej rozkazy 4 Pułk Piechoty z 2 DP Leg.. 5 września na odcinku obrony dywizji niemiecki XIV Korpus zachowywał się dosyć biernie. 7 września 28 DP obsadziła pozycje obronne pod Pabianicami. Na kierunku Łask-Pabianice nacierała niemiecka 17 DP gen. Locha, w składzie której do ataku na miasto został wyznaczony słynny później pułk zmotoryzowany SS Leibstandarte Adolf Hitler. Pabianic bronił bezpośrednio 15 Pułk Piechoty. Walka była bardzo zacięta z dużymi stratami po obu stronach i trwała aż do godzin wieczornych. Niemcy w pewnym momencie dotarli do centrum miasta, jednak zostali odrzuceni przez polskie kontruderzenie. 15 pp utrzymał swoje pozycje, zadając Niemcom duże straty, zwłaszcza w broni pancernej. Niestety jednocześnie - po odejściu z północnego skrzydła dywizji 2 DP Leg. - w wolne miejsce weszły niemieckie oddziały i przedarły się na tyły dywizji. Na południowym skrzydle 72 pp zmuszony został do ataku pod Chechłem. Odebrał Niemcom wieś, ale w wyniku niemieckiego kontrataku poniósł takie straty, że właściwie przestał istnieć. W związku z tym dowódca 28 DP wydał rozkaz do przegrupowania dywizji, co oznaczało wycofanie oddziałów z rejonu Pabianic. 15 pp po podjęciu wieczorem odwrotu, natknął się na Niemców pod Ksawerowem i poniósł znaczne straty. Następnie dywizja miała skoncentrować się pod Wola Cyrusową, gdzie 8 września toczyła ciężkie walki z wrogiem. 9 września dostała rozkaz od dowódcy Armii gen. Wiktora Thommée wycofania się za Rawkę. 10 września dostała kolejny rozkaz zmiany drogi odwrotu i teraz zmierzała na Warszawę przez Grodzisk Mazowiecki i Pruszków. Jednak mimo początkowych sukcesów zabrakło jej sił, aby przebić się przez niemieckie pozycje obsadzone przez oddziały XI i XVI Korpusów Pancernych. 13 września zmieniła kierunek odwrotu na Modlin, gdzie - po dotarciu następnego dnia - jej oddziały obsadziły odcinek „Pomiechówek”. Dopiero 19 września do Modlina dotarł 15 pp. 28 DP uczestniczyła w obronie twierdzy modlińskiej do jej kapitulacji 29 września.

Ordre de Bataille i obsada personalna[edytuj | edytuj kod]

Dywizja walczyła w składzie Armii "Łódź"
Obrona modlina 1939.png

Planowane Ordre de Bataille i obsada personalna 28 DP w kampanii wrześniowej. W nawiasach podano nazwy jednostek mobilizujących oraz stanowiska służbowe oficerów dywizji zajmowane przed mobilizacją.

Kwatera Główna 28 DP

15 Pułk Piechoty "Wilków" (Dęblin)

36 Pułk Piechoty Legii Akademickiej (Warszawa)

72 Pułk Piechoty im. Płk. Dionizego Czachowskiego (Radom)

28 Pułk Artylerii Lekkiej (Zajezierze k. Dęblina)

28 Dywizjon Artylerii Ciężkiej

  • dowódca - ppłk Władysław Bednarski

28 Batalion Saperów

Bateria Artylerii Przeciwlotniczej Motorowa Typ A Nr 28

  • dowódca - por. Marian Ostaszewski

Kompania Telefoniczna 28 DP

  • dowódca -

Szwadron Kawalerii Dywizyjnej

  • dowódca - mjr Jan K. Motz

Kompania Kolarzy Nr 13 (36 pp)

  • dowódca - por. Anatol Trusow

Samodzielna Kompania Karabinów maszynowych i Broni Towarzyszącej Nr 14 (15 pp)

  • dowódca -

Kompania Sanitarna Nr 103

Park Intendentury Nr 103

Obsada personalna dowództwa dywizji[edytuj | edytuj kod]

Mieczysław Norwid-Neugebauer
Tadeusz Piskor

Dowódcy dywizji:

Dowódcy piechoty dywizyjnej:

II dowódcy piechoty dywizyjnej:

  • płk dypl. Aleksander Wacznadze

Szefowie sztabu:

28 Dywizja Piechoty AK im. Stefana Okrzei[edytuj | edytuj kod]

W czasie Powstania Warszawskiego z oddziałów powstańczych walczących w Śródmieściu utworzono 28 Dywizję Piechoty im. Stefana Okrzei pod dowództwem płk. Edwarda Pfeiffera, która weszła w skład Warszawskiego Korpusu AK.

Przypisy

  1. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 77 z 16 grudnia 1923 roku, s. 721.
  2. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 25 z 28 czerwca 1926 roku, s. 197.
  3. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 31 z 9 sierpnia 1926 roku, s. 246.
  4. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 75 z 6 grudnia 1923 roku, s. 698.
  5. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 33 z 21 sierpnia 1926 roku, s. 268.
  6. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 5 z 3 sierpnia 1931 roku, s. 228.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Tadeusz Jurga: Wojsko Polskie : krótki informator historyczny o Wojsku Polskim w latach II wojny światowej. 7, Regularne jednostki Wojska Polskiego w 1939 : organizacja, działania bojowe, uzbrojenie, metryki związków operacyjnych, dywizji i brygad. Warszawa : Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej 1975.
  • Lech Wyszczelski: Wojsko Polskie w latach 1918-1921. Warszawa: Wydawnictwo Neriton, 2006. ISBN 83-89729-56-3.
  • Zdzisław Jagiełło: Piechota Wojska Polskiego 1918-1939. Warszawa: Bellona, 2007. ISBN 978-83-11-10206-4.
  • "Almanach oficerski": praca zbiorowa, Wojskowy Instytut Naukowo-Wydawniczy, Warszawa 1923
  • "Księga chwały piechoty": komitet redakcyjny pod przewodnictwem płk. dypl. Bolesława Prugara Ketlinga, Departament Piechoty MSWojsk, Warszawa 1937-1939. Reprint: Wydawnictwo Bellona Warszawa 1992