17 czerwca

17 czerwca jest 168. (w latach przestępnych 169.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 197 dni.

Kalendarium dzień po dniu

<<	czerwiec 2012					>>
Pn	Wt	Śr	Cz	Pt	So	Nd
28	29	30	31	1	2	3
4	5	6	7	8	9	10
11	12	13	14	15	16	17
18	19	20	21	22	23	24
25	26	27	28	29	30	1

Święta

• imieniny obchodzą: Adolf, Adolfa, Albert, Alina, Awit, Awita, Drogomysł, Franciszek, Gundolf, Herweusz, Hipacy, Izaur, Izaura, Marcjan, Montan, Nikander, Nikandra, Piotr, Radomił i Waleriana.
• Islandia – Rocznica Proklamacji Republiki
• Polska – Święto Wojsk Pancernych i Zmechanizowanych – Dzień Czołgisty (na pamiątkę powrotu do Polski 1 pułku czołgów Armii Polskiej gen. Józefa Hallera w 1919 r.)
• międzynarodowe – Światowy Dzień Walki z Pustynnieniem i Suszą (ustanowione przez Zgromadzenie Ogólne ONZ)
• wspomnienia i święta w Kościele katolickim,, obchodzą:
  • św. Adam Chmielowski (św. Albert Chmielowski, polski zakonnik, założyciel zgromadzenia albertynów)
  • św. Herweusz (śpiewak)
  • bł. Teresa Portugalska (żona króla Leónu)

Wydarzenia w Polsce

• 1299 – Książę raciborski Przemko nadał Raciborzowi prawa miejskie według prawa magdeburskiego.
• 1341 – Powstała warmińska kapituła kolegiacka.
• 1356 – Lwów otrzymał od króla Kazimierza III Wielkiego przywilej lokacyjny.
• 1642 – Oława została spalona przez wojska szwedzkie.
• 1793 – W Grodnie rozpoczął się ostatni sejm Rzeczypospolitej Obojga Narodów.
• 1831 – Powstanie listopadowe: rozpoczęła się bitwa pod Kockiem.
• 1920 – Powołano Szkołę Morską w Tczewie.
• 1928 – Otwarto Muzeum Stefana Żeromskiego w Nałęczowie.
• 1933 – Oddano do użytku Zbiornik Otmuchów wraz z elektrownią wodną.
• 1934 – Prezydent RP Ignacy Mościcki wydał rozporządzenie o utworzeniu obozu odosobnienia w Berezie Kartuskiej.
• 1939 – Oficer wywiadu Jerzy Sosnowski został skazany na 15 lat pozbawienia wolności i 200 tys. zł grzywny za zdradę i współpracę z Niemcami.
• 1949 – Odsłonięto Pomnik Fryderyka Chopina w Gliwicach.
• 1959 – Uchwalono ustawę o prawie łowieckim.
• 1984 – Odbyły się wybory do Rad Narodowych.
• 1999 – Zakończyła się VII Podróż Apostolska Jana Pawła II do Polski.
• 2001 – Zakończyła się pierwsza polska edycja telewizyjnego show Big Brother.
• 2003 – Dyrektor Poznańskiego Chóru Chłopięcego "Polskie Słowiki" Wojciech Krolopp został zatrzymany pod zarzutem poddawania osób małoletnich innym czynnościom seksualnym.
• 2004 – Sir Edmund Hillary został odznaczony w Warszawie przez prezydenta Aleksandra Kwaśniewskiego Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski.

Wydarzenia na świecie

Przybycie Statuy Wolności do Nowego Jorku (1885) na obrazie Edwarda Morana

•   362 – Cesarz rzymski Julian Apostata wydał edykt zabraniający chrześcijanom nauczania w szkołach.
• 1405 – Wojna Appenzellu: klęska armii austriackiej w bitwie pod Stoss ze Szwajcarami.
• 1429 – Wojna stuletnia: zwycięstwo Francuzów nad Anglikami w bitwie pod Beaugency.
• 1462 – Hospodar wołoski Wład Palownik przeprowadził brawurowy nocny atak na obóz inwazyjnej armii tureckiej, mający na celu zabicie sułtana Mehmeda II. W wyniku ataku i wybuchu paniki zginęło kilka tysięcy Turków.
• 1497 – II powstanie kornijskie: Kornwalijczycy odnieśli zwycięstwo nad wojskami królewskimi w bitwie pod Blackheath.
• 1579 – Francis Drake podczas wyprawy dookoła świata wylądował na wybrzeżu dzisiejszej Kalifornii, roszcząc prawa do tych ziem w imieniu Elżbiety I Tudor królowej Anglii.
• 1673 – Francuska wyprawa pod wodzą Jacques'a Marquette wpłynęła na rzekę Missisipi.
• 1696 – W bitwie na Dogger Bank eskadra francuska Jeana Barta zniszczyła ochronę konwoju holenderskiego.
• 1789 – Reprezentanci stanu trzeciego wraz z grupą duchownych ogłosili się w Paryżu Zgromadzeniem Narodowym.
• 1799 – II koalicja antyfrancuska: rozpoczęła się bitwa nad Trebbią.
• 1839 – Król Hawajów Kamehameha III wydał edykt tolerancyjny, zezwalający na działalność kościoła katolickiego na archipelagu.
• 1843 – Na Nowej Zelandii doszło do pierwszego poważnego starcia między Maorysami a osadnikami brytyjskimi (incydent w Dolinie Wairau).
• 1876 – Wojna o Góry Czarne: Amerykanie starli się z plemionami Dakotów i Szejenów w bitwie o Rosebud.
• 1885 – Do Nowego Jorku przybyła z Francji we fragmentach Statua Wolności.
• 1907 – W Anglii otwarto pierwszy stały tor wyścigowy na świecie – Brooklands.
• 1911 – Założono Uniwersytet Islandzki w Rejkiawiku.
• 1918 – Została powołana Łotewska Socjaldemokratyczna Partia Robotnicza (LSDSP).
• 1925 – Podpisano Protokół genewski o zakazie używania na wojnie gazów duszących, trujących lub podobnych oraz środków bakteriologicznych.
• 1930 – Prezydent USA Herbert Hoover podpisał ustawę Smoota-Hawleya, która zwiększała do rekordowych poziomów cła na ponad 20 tysięcy towarów importowanych.
• 1934 – Były kanclerz Niemiec Franz von Papen wygłosił na Uniwersytecie w Marburgu antynazistowskie przemówienie napisane przez Edgara Junga.
• 1939 – W Wersalu odbyła się ostatnia publiczna egzekucja we Francji. Na gilotynie został ścięty działający we Francji niemiecki seryjny morderca Eugene Weidmann.
• 1940:
  • Armia Czerwona najechała Łotwę i Estonię.
  • Operacja Ariel: kilka tysięcy osób zginęło w wyniku zatopienia przez niemieckie nurkowce Ju 88 brytyjskiego statku pasażerskiego RMS Lancastria, w czasie ewakuacji brytyjskich wojsk z Dunkierki.
• 1944 – Proklamowano Republikę Islandii, ostatecznie uniezależniając ją od władzy Danii.
• 1946 – Żydowska organizacja paramilitarna Hagana zniszczyła 11 mostów łączących Palestynę z sąsiednimi krajami.
• 1953 – Po manifestacjach robotniczych przeciw komunistom w Berlinie Wschodnim, radzieckie dowództwo wojskowe wprowadziło stan wyjątkowy na terytorium NRD.
• 1955 – Dokonano oblotu samolotu pasażerskiego Tu-104.
• 1959 – Dokonano oblotu francuskiego naddźwiękowego bombowca Dassault Mirage IV.
• 1967 – Chiny przeprowadziły pierwszy próbny wybuch bomby wodorowej.
• 1970 – Premiera Range Rovera.
• 1971 – Prezydent USA Richard Nixon ogłosił wojnę z narkotykami.
• 1972 – Afera Watergate: w Waszyngtonie aresztowano 5 osób podejrzanych o dokonanie włamania do siedziby Komitetu Wyborczego Partii Demokratycznej.
• 1982 – Dokonano oblotu radzieckiego śmigłowca szturmowego Ka-50.
• 1985:
  • Rozpoczęła się misja STS-51-G wahadłowca Discovery.
  • Wystartował Discovery Channel.
• 1989 – Należący do wschodnioniemieckich linii Interflug Ił-62 rozbił się i spłonął podczas nieudanej próby startu z lotniska Berlin-Schönefeld. Zginęło 21 spośród 105 osób na pokładzie.
• 1990 – Powstała konserwatywna macedońska partia polityczna VMRO-DPMNE.
• 1991 – Premier Jan Krzysztof Bielecki i kanclerz Helmut Kohl podpisali w Bonn polsko-niemiecki traktat o współpracy i dobrym sąsiedztwie.
• 1992 – Tadżykistan zremisował w Duszanbe z Uzbekistanem 2:2 w pierwszym w historii oficjalnym meczu dla obu reprezentacji piłkarskich.
• 1993 – Gulbuddin Hekmatjar został premierem Afganistanu.
• 1994:
  • Kalifornijska policja aresztowała po pościgu samochodowym O.J. Simpsona, podejrzanego o zabójstwo byłej żony i jej kochanka.
  • W USA rozpoczęły się XV Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej.
• 1999 – Vaira Vīķe-Freiberga wygrała wybory prezydenckie na Łotwie.
• 2000 – Otwarto Cmentarz Ofiar Totalitaryzmu w Charkowie.
• 2004 – W amerykańskim stanie Georgia upolowano ogromnych rozmiarów dzika, nazwanego później przez prasę Hogzilla.
• 2005 – W Iranie odbyła się I tura wyborów prezydenckich. Do II tury przeszli Ali Akbar Haszemi Rafsandżani i Mahmud Ahmadineżad.
• 2006 – W australijskim mieście Perth po raz pierwszy w historii odnotowano ujemną temperaturę powietrza (- 0,7 °C).
• 2007 – We Francji odbyła się II tura wyborów parlamentarnych.
• 2008 – 63 osoby zginęły w zamachu bombowym w Bagdadzie.
• 2009 – 24 algierskich żołnierzy zginęło w zasadzce zorganizowanej przez islamskich rebeliantów.

Urodzili się

• 1239 – Edward I Długonogi, król Anglii (zm. 1307)
• 1603 – Józef z Copertino, święty, włoski franciszkanin (zm. 1663)
• 1682 – Karol XII, król Szwecji (zm. 1718)
• 1691 – Giovanni Paolo Pannini, włoski malarz, architekt (zm. 1765)
• 1703 – John Wesley, angielski teolog, twórca metodyzmu (zm. 1791)
• 1800 – William Parsons, irlandzki astronom (zm. 1867)
• 1805 – Friedrich Buschmann, niemiecki konstruktor instrumentów muzycznych, twórca prototypu akordeonu (zm. 1864)
• 1808 – Henrik Wergeland, norweski poeta (zm. 1845)
• 1818 – Charles Gounod, francuski kompozytor (zm. 1893)
• 1833 – Cyriak Maria Sancha y Hervás, prymas Hiszpanii, błogosławiony katolicki (zm. 1909)
• 1861 – Sidney Jones, angielski kompozytor (zm. 1946)
• 1882 – Igor Strawinski, rosyjski kompozytor, pianista, dyrygent (zm. 1971)
• 1888 – Heinz Guderian, niemiecki dowódca wojskowy, generał (zm. 1954)
• 1889 – Jan Skala, serbołużycki pisarz, polityk (zm.1945)
• 1894 – Wilhelm Scheppmann, niemiecki działacz nazistowski, szef sztabu SA (zm. 1970)
• 1900 – Martin Bormann, niemiecki działacz nazistowski, zbrodniarz wojenny (zm.1945)
• 1903 – Stanisław Mieszkowski, polski dowódca wojskowy, komandor (zm. 1952)
• 1904 – Ralph Bellamy, amerykański aktor (zm. 1991)
• 1905 – Paweł Kozubek, polski lekkoatleta, młociarz, trener lekkoatletyki (zm. 1961)
• 1906 – Carlo Enrico Di Rovasenda, włoski duchowny katolicki, dominikanin, teolog (zm. 2007)
• 1911 – Albert Lütkemeyer, niemiecki działacz nazistowski, zbrodniarz wojenny (zm. 1947)
• 1911 – Wiktor Niekrasow, rosyjski pisarz (zm. 1987)
• 1913 – Bolesław Płotnicki, polski aktor (zm. 1988)
• 1914 – Julián Marías Aguilera, hiszpański filozof (zm. 2005)
• 1915:
  • Mirosław Ferić, polski pilot, as myśliwski (zm. 1942)
  • Mario Echandi Jiménez, kostarykański polityk, prezydent Kostaryki (zm. 2011)
  • Grzegorz Korczyński, polski dowódca wojskowy, generał, polityk (zm. 1971)
• 1916 – Stanisław Wroński, polski polityk, minister kultury i sztuki (zm. 2003)
• 1919:
  • Patrick Cranshaw, amerykański aktor (zm. 2005)
  • Galina Ustwolska, rosyjska kompozytorka (zm. 2006)
• 1920:
  • François Jacob, francuski genetyk, laureat Nagrody Nobla
  • Bogdan Rutha, polski pisarz (zm. 1983)
• 1923:
  • Anthony Joseph Bevilacqua, amerykański duchowny katolicki, kardynał, arcybiskup Filadelfii (zm. 2012)
  • Claude Santelli, francuski reżyser filmowy (zm. 2001)
• 1926:
  • Marian Klaus, polski muzyk, kompozytor, nauczyciel, stroiciel fortepianów i akordeonów
  • Alan Walters, brytyjski ekonomista (zm. 2009)
• 1927 – Lucio Fulci, włoski reżyser, scenarzysta, aktor i producent filmowy (zm. 1996)
• 1928:
  • Juan María Bordaberry, urugwajski polityk, prezydent Urugwaju (zm. 2011)
  • Peter Seiichi Shirayanagi, japoński duchowny katolicki, kardynał, arcybiskup Tokio (zm. 2009)
• 1929 – Tigran Petrosjan, ormiański szachista  (zm. 1984)
• 1930 – Romuald Twardowski, polski kompozytor, pedagog
• 1931 – Ignacy Gogolewski, polski aktor, reżyser filmowy, prezes ZASP
• 1932:
  • Juan Antonio Masso, hiszpański duchowny katolicki (zm. 2003)
  • John Murtha, amerykański polityk (zm. 2010)
• 1933 – Guy Hunt, amerykański polityk (zm. 2009)
• 1936 – Ken Loach, brytyjski reżyser filmowy
• 1938 – Zdzisław Bubnicki, polski inżynier elektryk, specjalista automatyki, informatyki i robotyki (zm. 2006)
• 1939:
  • Ludmiła Jakubczak, polska piosenkarka (zm. 1961)
  • Krzysztof Zanussi, polski reżyser filmowy
• 1940:
  • Jakub Karpiński, polski socjolog, historyk, politolog (zm. 2003)
  • Alton Kelley, amerykański malarz, grafik (zm. 2008)
• 1942 – Nicola Trussardi, włoski projektant mody (zm. 1999)
• 1943:
  • James L. Elliot, amerykański astronom (zm. 2011)
  • Barry Manilow, amerykański piosenkarz
• 1944:
  • Żanna Biczewska, rosyjska pieśniarka
  • Adam Kreczmar, polski poeta, satyryk, autor tekstów piosenek, aktor (zm. 1982)
• 1945:
  • Ken Livingstone, brytyjski polityk
  • Eddy Merckx, belgijski kolarz szosowy
• 1947:
  • Christopher Allport, amerykański aktor (zm. 2008)
  • Stephen Quay, amerykański reżyser filmów animowanych, scenograf
  • Timothy Quay, amerykański reżyser filmów animowanych, scenograf
• 1950 – Lee Tamahori, nowozelandzki reżyser filmowy
• 1952 – Estelle Morris, brytyjska polityk
• 1954 – Romuald Jakubowski, polski prezenter radiowy
• 1956 – Kelly Curtis, amerykańska aktorka
• 1957:
  • Phyllida Lloyd, brytyjska reżyserka filmowa
  • Joanna Wizmur, polska aktorka (zm. 2008)
• 1958:
  • Jello Biafra, amerykański wokalista zespołu Dead Kennedys
  • Daniel McVicar, amerykański aktor, reżyser, scenarzysta, producent telewizyjny i filmowy
• 1961 – Piotr Tomaszuk, polski reżyser teatralny
• 1962:
  • Martin Hangl, szwajcarski narciarz alpejski
  • Piotr Wieteska, polski muzyk zespołów: Kult i Buldog
• 1963:
  • Greg Kinnear, amerykański aktor
  • Temir Sarijew, kirgiski polityk
  • Danuta Widuch-Jagielska, polska aktorka
• 1964 – Jurij Michajłus, rosyjski piłkarz
• 1965 – Dan Jansen, amerykański łyżwiarz szybki
• 1966 – Jason Patric, amerykański aktor, producent filmowy
• 1967:
  • Dorothea Röschmann, niemiecka śpiewaczka operowa (sopran)
  • Zinho, brazylijski piłkarz
• 1968:
  • Luis Barbat, urugwajski piłkarz, bramkarz
  • Robert Kalinowski, polski dziennikarz
• 1969:
  • Ilja Cymbalar, rosyjski piłkarz pochodzenia ukraińskiego
  • Donata Jancewicz, polska skoczkini wzwyż
  • Paul Tergat, kenijski biegacz długodystansowy
• 1972:
  • Antoine Albeau, francuski windsurfer
  • Iztok Čop, słoweński wioślarz
  • Carl Greenblatt, amerykański aktor, twórca filmów animowanych
  • Markus López, meksykański piłkarz
  • Michał Żebrowski, polski aktor
• 1973:
  • Juliusz Chrząstowski, polski aktor
  • Małgorzata Kosik, polska tancerka, modelka, piosenkarka, aktorka
  • Leander Paes, indyjski tenisista
• 1974 – Marco Antonio Barrera, meksykański bokser
• 1975:
  • Altin Haxhi, albański piłkarz
  • Joshua Leonard, amerykański aktor
  • Juan Carlos Valerón, hiszpański piłkarz
• 1976:
  • Milan Gurović, serbski koszykarz
  • Maciej Molęda, polski piosenkarz
• 1977:
  • Sylwia Juszczak, polska aktorka
  • Jarosław Lato, polski piłkarz
  • Dominik Połoński, polski wiolonczelista
• 1978:
  • Isabelle Delobel, francuską łyżwiarka figurowa
  • Odeta Moro-Figurska, polska dziennikarka
  • Masato Uchishiba, japoński judoka
  • Tamás Varga, węgierski wioślarz
• 1980 – Venus Williams, amerykańska tenisistka
• 1981 – Izabela Tarka, polska wokalistka zespołu Sumptuastic
• 1982 – Stanislava Hrozenská, słowacka tenisistka
• 1983 – Lee Ryan, brytyjski piosenkarz, wokalista zespołu Blue
• 1985:
  • Marcos Baghdatis, cypryjski tenisista
  • Manuel Fettner, austriacki skoczek narciarski
• 1986 – Karolina Kosińska, polska tenisistka
• 1987 – Igor Yudin, australijski siatkarz pochodzenia rosyjskiego

Zmarli

• 1025 – Bolesław I Chrobry, król Polski (ur. 967)
• 1501 – Jan I Olbracht, król Polski (ur. 1459)
• 1620 – Mikołaj Zebrzydowski, marszałek wielki koronny, wojewoda lubelski i krakowski (ur. 1553)
• 1696 – Jan III Sobieski, król Polski (ur. 1629)
• 1835 – Izabela Czartoryska, księżna, polska pisarka (zm. 1746)
• 1862 – Piotr Đa, wietnamski męczennik, święty katolicki (ur. ok. 1802)
• 1897 – Sebastian Kneipp, niemiecki duchowny katolicki, prekursor wodolecznictwa (ur. 1821)
• 1898 – Sir Edward Burne-Jones, angielski malarz (ur. 1833)
• 1923 – Seweryn Bieszczad, polski malarz (ur. 1852)
• 1952 – Jerzy Rygier, polski aktor, reżyser teatralny (ur. 1887)
• 1961 – Jeff Chandler, amerykański aktor (zm. 1961)
• 1963 – Richard Baer, niemiecki działacz nazistowski, zbrodniarz wojenny, komendant obozów koncentracyjnych Auschwitz-Birkenau i Mittelbau-Dora (ur. 1911)
• 1967 – Katarzyna Żbikowska, polska aktorka (ur. 1884)
• 1971 – Antoni Szylling, polski dowódca wojskowy, generał (ur. 1884)
• 1983:
  • George Benson, walijski aktor (ur. 1911)
  • Miron Białoszewski, polski pisarz (ur. 1922)
• 1985 – John Boulting, angielski reżyser filmowy (ur. 1913)
• 1988 – Wacław Czerwiński, polski lotnik, konstruktor lotniczy (ur. 1900)
• 1994 – Jurij Nagibin, rosyjski pisarz (ur. 1920)
• 1999:
  • Paul-Émile de Souza, beniński polityk przewodniczący Beninu (ur. ok. 1930)
  • George Basil Hume, brytyjski duchowny katolicki, arcybiskup Westminster, prymas Anglii i Walii, kardynał (ur. 1923)
• 2001:
  • Donald Cram, amerykański chemik, laureat Nagrody Nobla (ur. 1919)
  • Thomas Joseph Winning, szkocki duchowny katolicki, arcybiskup Glasgow, kardynał (ur. 1925)
• 2002 – Fritz Walter, niemiecki piłkarz (ur. 1920)
• 2004 – Jacek Kuroń, polski historyk, pedagog, polityk, działacz opozycji antykomunistycznej, minister pracy i pomocy społecznej (ur. 1934)
• 2005:
  • Henryk Majewski, polski trębacz jazzowy (ur. 1936)
  • Karl Mueller, amerykański basista zespołu Soul Asylum (ur. 1962)
• 2006 – Abdul Chalim Sadułajew, czeczeński polityk, prezydent Czeczeńskiej Republiki Iczkerii (ur. 1967)
• 2007:
  • Angelo Felici, włoski duchowny katolicki, kardynał (ur. 1919)
  • Gianfranco Ferré, włoski projektant mody (ur. 1944)
• 2008:
  • Cyd Charisse, amerykańska aktorka (ur. 1921)
  • Henryk Mandelbaum, polski więzień Auschwitz-Birkenau, uczestnik marszu śmierci (ur. 1922)
• 2009:
  • Ralf Dahrendorf, niemiecki socjolog, politolog, polityk (ur. 1929)
  • Barbara Fiala, polska koszykarka (ur. 1935)
  • Juan Romero, paragwajski piłkarz (ur. 1934)
• 2010 – Elżbieta Czyżewska, polska aktorka (ur. 1938)
• 2011 – Rex Mossop, australijski rugbysta, komentator sportowy (ur. 1928)