Biała emigracja

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Biała emigracja (ros. Белоэмигрант, Bjeloemigrant) - ruch emigracyjny rosyjskiej ludności o największym nasileniu między rokiem 1917 a latami dwudziestymi XX wieku. Emigracja miała podłoże polityczne, a bezpośrednią przyczyną była klęska "Białych" w wojnie domowej w Rosji.

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

"Biała emigracja" jest politycznym terminem używanym głownie we Francji, USA czy Wielkiej Brytanii. Mniej upolitycznioną nazwą stosowaną przez samych emigrantów jest Pierwsza fala emigracji (Эмигрант первой волны).

Emigranci[edytuj | edytuj kod]

Dużą część rosyjskich emigrantów stanowili członkowie ruchu "Białych", chociaż termin ten jest często stosowany do wszystkich, którzy musieli opuścić kraj ze względu na zmiany polityczne (m.in. mienszewików czy eserowców, którzy byli przeciwni bolszewikom ale nie popierali "Białych"). Określenie "białej emigracji" (белоэмигранты, белая эмиграция) było znacznie częściej używane w ZSRR, gdzie miało negatywną konotację, niż przez samych emigrantów, którzy woleli zwać się "rosyjską emigracją" (русская эмиграция) lub "rosyjską, wojenną emigracją" (русская военная эмиграция), jeżeli byli członkami ruchu "Białych".

Większość białych emigrantów wyjechało z Rosji na przełomie lat 1917/20 (szacunki wahają się od 900 tysięcy do 2 milionów), chociaż niektórym udało się opuścić kraj w latach dwudziestych i trzydziestych lub zostali wydaleni przez rząd sowiecki (np. filozof Iwan Ilin). Pochodzili oni z różnych grup etnicznych jak i klas społecznych obejmujących żołnierzy i oficerów, Kozaków, intelektualistów, wywłaszczonych przedsiębiorców jak i carskich urzędników i członków ruchu anty-komunistycznego.

Miejsca emigracji[edytuj | edytuj kod]

Większość emigrantów początkowo uciekła przez południową Rosję i Ukrainę do Turcji, a następnie przeniosła się do słowiańskich krajów Europy Wschodniej, takich jak Królestwo Jugosławii, Bułgaria, Czechosłowacja i Polska. Wielu też uciekło do Estonii, Łotwy, Litwy, Finlandii, Niemiec czy Francji. W tamtym czasie Berlin i Paryż stawały się kwitnącymi społecznościami rosyjskiej emigracji.

Wielu wojskowych i cywilów żyjących, stacjonujących, czy walczących z Armia Czerwoną na Syberii i rosyjskim Dalekim Wschodzie przeniosło się z rodzinami do Harbin, Szanghaju i innych miastach w Chinach, Azji Środkowej czy Japonii.

W trakcie i po II wojnie światowej wielu emigrantów rosyjskich przeniosło się do Wielkiej Brytanii, USA, Kanady, Peru, Brazylii, Argentyny czy Australii, gdzie wiele ich społeczności istnieje do dziś. Wielu z nich zostało jednak wywiezionych po wojnie do ZSRR w ramach Operacji Keelhaul.

Ideologia[edytuj | edytuj kod]

Większość emigrantów miała nastawienie antykomunistyczne, lecz niektóre z ugrupowań (np. Młodorosjanie) dopuszczały istnienie władzy sowieckiej, a nawet ją wspomagały (np. podczas radzieckiej inwazji na Sinciang.)

Wybrane organizacje emigracyjne[edytuj | edytuj kod]

Jurysdykcje kościoła prawosławnego:

Organizacje militarne i semi-militarne:

Organizacje polityczne:

Organizacje młodzieżowe:

Organizacje charytatywne:

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • M.V. Nazarov, The Mission of the Russian Emigration, Moskwa: Rodnik, 1994. ISBN 5-86231-172-6.
  • Karl Schlögel (ed.), Der große Exodus. Die russische Emigration und ihre Zentren 1917-1941, Monachium 1994.
  • Karl Schlögel (ed.), Russische Emigration in Deutschland 1918-1941. Leben im europäischen Bürgerkrieg, Berlin: Akademie-Verlag 1995. ISBN 978-3050028019.