Kozacy terscy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Kozacy
Repin Cossacks.jpg

Kozacy terscy − przybyli z terenów południowej Rosji na ziemie północnego Kaukazu w XVI wieku. Uzyskali wówczas pełną autonomię, co znalazło oficjalne potwierdzenie w ukazie carskim z 1577 r. Jednakże w XVIII w. Kozacy zostali ostatecznie podporządkowani władzy rosyjskiej, kiedy to południowa granica Imperium Rosyjskiego oparta została na linii rzeki Terek. Kozacy otrzymali określone przywileje (ziemię na własność, wewnętrzną autonomię, prawo noszenia broni) w zamian za strzeżenie granicy i pomoc w kolonizacji Kaukazu. Cechą charakterystyczną społeczności Kozaków terskich był ich różnorodny skład etniczny: tworzyli je zarówno Rosjanie, jak i Osetyjczycy, Czeczeni i Ingusze, którzy z czasem zlali się w jedną grupę etniczną. Przed I wojną światową liczyli 260 tysięcy osób.

Podczas wojny domowej w Rosji (1918–1920) większość Kozaków terskich walczyła po stronie białych, wzniecała powstania przeciwko bolszewikom i wchodziła w konflikty z góralami, którzy chcieli odebrać im ziemię. Po zwycięstwie rewolucji Kozacy terscy byli jedną z pierwszych grup w Rosji Sowieckiej, która podległa represjom: wiele stanic zniszczono, a ich mieszkańców wymordowano lub przesiedlono do innych części Rosyjskiej FSRR (tzw. polityka raskazacziwanija)[1].

Eksterminacja Kozaków przez władze sowieckie doprowadziła do tego, że zdecydowana większość Kozaków terskich, podobnie jak Kozaków dońskich, kubańskich, czy syberyjskich, opowiedziała się podczas wojny niemiecko-sowieckiej (1941–1945) po stronie niemieckiej. Tysiące z nich wstąpiło do jednostek formowanych przez Wehrmacht[2] i Waffen-SS. Złożone z Kozaków terskich dwa dywizjony kawalerii (69 Kozacki Dywizjon Kawalerii i 579 Dywizjon Kawalerii), wchodzące w skład Korpsgruppe von dem Bach, uczestniczyły m.in. w tłumieniu Powstania Warszawskiego w 1944 roku[3].

Przypisy

  1. Narody Kaukazu
  2. Samuel J. Newland, Kozacy w Wehrmachcie 1941–1945, Bellona, Warszawa 2010. ISBN 978-83-11-11882-9
  3. Cudzoziemcy po stronie niemieckiej w Powstaniu Warszawskim