Grabówka (Częstochowa)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy dzielnicy Częstochowy. Zobacz też: inne miejsca o tej nazwie.
Herb Częstochowy Grabówka
dzielnica Częstochowy
Grabowka (Czestochowa) - kosciol sw. Franciszka.jpg
Kościół pw. św. Franciszka z Asyżu na ulicy Lubej
Miasto Częstochowa
Status dzielnica
Założono XIV wiek
W granicach Częstochowy 1970/1975
Przewodniczący
Rady Dzielnicy
Łukasz Giżyński
Powierzchnia 7,66[1] km²
Wysokość od 240 do 260 m n.p.m.
Ludność
 • liczba ludności
 • gęstość

4315[1]
380 os./km²
Strefa numeracyjna 034
Kod pocztowy 42-221
Tablice rejestracyjne SC
Położenie na planie Częstochowy
Położenie na planie Częstochowy
brak współrzędnych
Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Przychodnia lekarska ul. św Rocha

Grabówkadzielnica Częstochowy położona w jej północno-zachodniej części przy drodze krajowej nr 43 do Wielunia. Graniczy z dzielnicami Lisiniec, Kiedrzyn, Częstochówka-Parkitka oraz gminami Kłobuck i Wręczyca Wielka. Zajmuje powierzchnię 10,62 km² (6,6% ogólnej powierzchni Częstochowy) i liczy ok. 4 tys. mieszkańców (1,6% populacji Częstochowy); występuje zabudowa jednorodzinna. Gęstość zaludnienia wynosi ok. 380 osób na 1 km². Przez zachodnie peryferie dzielnicy przepływa rzeka Białka. Nazwa dzielnicy pochodzi od niegdyś rosnącego tutaj lasu Grabowego.

Do 1954 roku siedziba gminy Grabówka.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Jako wieś istniała już w XIV wieku. Od 1385 stanowiła uposażenie klasztoru jasnogórskiego. W 1470 spisana jako Grabowa, w 1660 w postaci Grabow a od 1787 notowana w obecnej formie. Po rozbiorach w 1793 przejęta na własność rządu przez władze pruskie weszła w skład Ekonomii Częstochowskiej i była dzierżawiona prywatnym użytkownikom (ostatni kontrakt w 1858). Od 1815 pod zaborem rosyjskim. W 1864 stała się siedzibą gminy ale budynek Urzędu w którym obecnie mieści się przychodnia, zbudowano dopiero w 1904. Gmina Grabówka swoim zasięgiem obejmowała cały obszar dzisiejszej, zachodniej Częstochowy wraz z okolicznymi miejscowościami (m.in. Lisiniec, Kawodrze, Gnaszyn). W 1868 folwark Grabówka wszedł w skład donacji Władimira Aleksandrowicza ks.Czerkaskiego członka Komitetu Urządzającego i dyrektora Komisji Spraw Wewnętrznych i Duchownych Królestwa Polskiego. W 1900 wieś liczyła 56 budynków mieszkalnych i 650 mieszkańców. Folwark donacyjny w Grabówce liczył 19 mieszkańców i 417 morgów ziemi uprawnej. Podczas I wojny światowej cała gmina znajdowała się pod niemiecką okupacją aż do czasu wyzwolenia w listopadzie 1918 gdy weszła w skład odrodzonego państwa Polskiego.

W dwudziestoleciu międzywojennym na Grabówce zaprojektowano tzw. Kolonię Urzędniczą mającą stanowić zaplecze mieszkaniowe dla Częstochowy. W 1933 Grabówka liczyła 78 domów i 558 mieszkańców którzy posiadali 520 ha ziemi w tym 445 ha ziemi ornej. W tym czasie Kolonia Grabówka stanowiąca część składową wsi liczyła 25 domów i 103 mieszkańców posiadających 204 ha ziemi w tym ornej- 171 ha. Ziemie byłego folwarku zostały rozparcelowane. W sierpniu 1939, w ramach szerokiego planu budowy umocnień obronnych do spodziewanej wojny z Niemcami, wybudowano na potrzeby 7 Dywizji Piechoty bunkry, z których kilka zachowało się do dziś na Grabówce (jeden na Żabińcu, dwa w okolicach cmentarza komunalnego i jeden na tyłach zabudowań obecnej ul. Mazowieckiej). W czasie okupacji hitlerowskiej Grabówka została administracyjnie zespolona z Częstochową i znalazła się w granicach Generalnego Gubernatorstwa, tuż przy biegnącej na rzece Białce granicy z Rzeszą.

Po wojnie w 1970 Grabówka liczyła 308 budynków i 1542 mieszkańców, z których 71% utrzymywało się ze źródeł pozarolniczych. Mieszkańcy prowadzili 240 gospodarstw rolnych, z których jedynie 116 posiadało powierzchnię większą niż 2 ha. Przeciętna wielkość gospodarstwa rolnego wynosiła 2,6 ha. W tym samym roku do Częstochowy przyłączono część Grabówki – Kolonię (granica biegła na ulicy Krzemiennej), a w 1977 po powstaniu województwa częstochowskiego, pozostałe tereny co przyśpieszyło rozwój nowo powstałej dzielnicy. W 1972 biskup Stanisław Bareła ustanowił tu parafię, a w 1987 oddano do użytku parafianom kościół pw. św. Franciszka z Asyżu.

Obecnie w obrębie dzielnicy istnieją trzy osiedla: Grabówka właściwa, stanowiąca centrum dzielnicy na której znajduje się urząd pocztowy, przychodnia i XIX-wieczna kaplica św. Anny; Kolonia Grabówka oraz Żabiniec z barokową kaplicą św. Marii Magdaleny z XVII wieku.

W przyszłości wzdłuż okolic zachodniej granicy dzielnicy będzie przebiegać jeden z odcinków autostrady A1 łączącej północną część kraju ze Śląskiem.

Ciekawe obiekty i miejsca[edytuj | edytuj kod]

  • Kościół pw. św. Franciszka z Asyżu
  • Ośrodek Ojców Paulistów z własnym wydawnictwem Święty Paweł oraz studiem nagrań, gdzie swoje utwory nagrywali między innymi Pospieszalscy
  • Sanktuarium Zgromadzenia Misjonarzy Krwi Chrystusa
  • cztery bunkry oraz pozostałości okopów z czasów wojny obronnej 1939
  • najnowocześniejszy w Częstochowie obiekt oświatowy, w skład którego wchodzi szkoła podstawowa nr 29 oraz gimnazjum nr 14; obu szkołom patronuje Święta Królowa Jadwiga
  • pochodzący z początku XX wieku budynek przy ulicy św.Rocha w którym znajduje się obecnie przychodnia i urząd pocztowy
  • dolina rzeki Białki która posiada naturalny kompleks terenów zielonych z występującymi tam rzadkimi gatunkami ptaków i chronionymi roślinami
  • trzeci pod względem wielkości las na obszarze miasta
  • Dom Kałużów
  • Brzoza Alejowa – pomnik przyrody, urokliwy klimat pięknej brzozy alejowej, teren aktywnego wypoczynku częstochowian, spacery, biegi, jazda na rowerze

Komunikacja[edytuj | edytuj kod]

Dzielnica ma dobre połączenie komunikacyjne z centrum miasta. Na obszarze Grabówki biorą swój początek 4 linie autobusowe:

  • nr 19 Żabiniec – Kucelin
  • nr 26 Grabówka – Mirów
  • nr 29 Grabówka – osiedle Północ
  • nr 31 Cmentarz Komunalny – Kręciwilk

Ponadto przez Grabówkę przejeżdżają linie PKS w kierunku Wielunia, Olesna, Pajęczna i obszarów powiatu Kłobuckiego, a także prywatnej komunikacji ABX2Bus w kierunku Wielunia.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Algorytm podziału środków (pol.). Urząd Miasta Częstochowy, 2014-04-30. [dostęp 2014-05-06].