Grigorij Perelman

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Grigorij Perelman

Grigorij Jakowlewicz Perelman, ros. Григорий Яковлевич Перельман (ur. 13 czerwca 1966 w Leningradzie) – rosyjski matematyk, były profesor Instytutu Stiekłowa w Sankt Petersburgu. Udowodnił hipotezę Poincarégo, jeden z problemów milenijnych[1], a jednocześnie ogólniejszą hipotezę geometryzacyjną Thurstona[2].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Młodość[edytuj | edytuj kod]

Perelman urodził się 13 czerwca 1966 roku w Leningradzie jako syn inżyniera-elektryka i nauczycielki matematyki. Jak sam wspominał: "Ojciec podsuwał mi logiczne i inne matematyczne problemy do rozwiązania (...) Dawał mi dużo książek do czytania, nauczył mnie gry w szachy, był dumny ze mnie"[3].

Ukończył Liceum Nr 239, znaną matematyczno-fizyczną leningradzką szkołę[4]. Był raczej typem samotnika, choć przez kolegów nigdy nie był postrzegany jako nieprzyjazny. Prócz matematyki interesował się włoską muzyką operową i za kieszonkowe kupował płyty z tego rodzaju muzyką.

Kariera naukowa[edytuj | edytuj kod]

Po raz pierwszy jego nazwisko stało się sławne w roku 1982, kiedy został zwycięzcą Międzynarodowej olimpiady matematycznej w Budapeszcie zdobywając maksymalną liczbę punktów[5][6]. Dzięki temu został przyjęty bez egzaminów wstępnych na Matematyczno-mechaniczny wydział Leningradzkiego Uniwersytetu Państwowego. W okresie studiów odnosił zwycięstwa na wydziałowych, miejskich i ogólnokrajowych studenckich olimpiadach matematycznych[7]. Przez wszystkie lata studiów otrzymywał tylko najwyższe noty i za swoje postępy w nauce otrzymywał stypendium leninowskie. Jeden z jego nauczycieli, Jurij Burago, tak scharakteryzował młodego matematyka: "Jest sporo studentów o dużych zdolnościach, którzy mówią, zanim pomyślą. Grisza był inny. On myślał głęboko. Jego odpowiedzi były zawsze poprawne. Zawsze sprawdzał bardzo, bardzo starannie. Nie był szybki. Szybkość nie ma znaczenia. Matematyka nie polega na szybkości. Tu chodzi o głębię"[3].

Grywał w tenis stołowy, czasem też na skrzypcach[8]. Ukończywszy z wyróżnieniem uniwersytet, został aspirantem przy wydziale matematyki Instytutu Stiekłowa w Sankt Petersburgu. Po obronie dysertacji pozostał w Instytucie w charakterze starszego pracownika naukowego. Pod koniec lat 80. wyjechał do Stanów Zjednoczonych, gdzie na różnych uczelniach odbył staż podoktorski. W roku 1996 powrócił do Sankt Petersburga, gdzie z powrotem pracował w Instytucie Stiekłowa.

Hipoteza Poincarégo i Thurstona[edytuj | edytuj kod]

W 2002 i 2003 roku opublikował w internetowym czasopiśmie arXiv.org dowód potwierdzający prawdziwość hipotezy Poincarégo[9], jednego z siedmiu problemów milenijnych. Jednocześnie, co stwierdzono z zaskoczeniem, opublikowanymi materiałami udowodnił hipotezę geometryzacyjną Thurstona[2], będącą uogólnieniem poprzedniej hipotezy. Jego prace zostały zweryfikowane w roku 2006. Magazyn Science przyznał ostatecznemu rozstrzygnięciu hipotezy miano "naukowego wydarzenia roku 2006"[10].

Porzucenie pracy naukowej i odmowa przyjęcia nagród[edytuj | edytuj kod]

W grudniu 2005 porzucił stanowisko głównego pracownika naukowego laboratorium fizyki matematycznej, odszedł z Instytutu i praktycznie całkowicie przerwał kontakty z kolegami. Od tamtej pory nie wykazywał zainteresowania karierą naukową.

Na Międzynarodowym Kongresie Matematyków, który odbywał się od 22 do 30 sierpnia 2006 w Madrycie, Perelman został jednym z laureatów medalu Fieldsa. John M. Ball, przewodniczący Międzynarodowej Unii Matematycznej poinformował, że dr Perelman odmówił przyjęcia medalu[11][12].

W marcu 2010 za udowodnienie hipotezy Poincarégo Instytut Matematyczny Claya przyznał mu jedną z siedmiu Nagród Tysiąclecia w wysokości miliona dolarów[1], jednak Perelman odmówił jej przyjęcia w lipcu 2010[3].

Obecnie mieszka wraz ze swoją matką w Sankt Petersburgu, w niewielkim mieszkaniu w bloku. Prowadzi ascetyczny tryb życia, unika kontaktów z mediami.

Wybrane prace[edytuj | edytuj kod]

Wikiquote-logo.svg
Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
Grigorij Perelman

Przypisy