Język minnański

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Bân-lâm-gú 閩南語
Obszar Tajwan, ChRL i inne kraje Azji Wschodniej
Liczba mówiących 46 mln[1]
Ranking 21
Klasyfikacja genetyczna język chiński
Pismo Pe̍h-ōe-jī i pismo chińskie
Status oficjalny
język urzędowy Tajwan
Regulowany przez  ?
Kody języka
ISO 639-1 zh
ISO 639-2 chi/zho
ISO 639-3 nan
SIL nan (wszystkie języki min)
W Wikipedii
Zobacz też: język, języki świata
logo Wikipedii
Wikipedia w języku minnańskim
WiktionaryPl.svg
W Wikisłowniku: Słownik języka minnańskiego
Słownik {{{z języka}}}-polski, polsko- online
Język minnański
Nazwa chińska
Hanyu pinyin Mǐnnányǔ
Zn. tradycyjne 閩南語
Zn. uproszczone 闽南语

Język minnański, minnan lub tajwański – język lub grupa blisko spokrewnionych języków (dialektów) wywodzących się z południa chińskiej prowincji Fujian. Minnan oznacza południową część prowincji Fujian – Min (閩) to krótka nazwa prowincji, a nan (南) oznacza „południe”. Obecnie minnański używany jest przede wszystkim na Tajwanie, gdzie jest językiem ojczystym dla 80% mieszkańców i gdzie używa się go obok oficjalnego języka mandaryńskiego. Minnański jest używany także we wschodnim Guangdongu (region Chaoshan), na wyspie Hajnan oraz w niektórych przybrzeżnych regionach prowincji Zhejiang i zachodniego Guangdongu, a także przez potomków emigrantów pochodzących z tych regionów (dominujący wśród Chińczyków w Azji Południowo-Wschodniej: Singapur, Malezja, Tajlandia, Filipiny).

Dialekty minnańskie

Język minnański należy do grupy min języków chińskich.

Główne odmiany[edytuj | edytuj kod]

Najważniejsze dialekty języka minnan obejmują:

  • xiamen posiadający dwie odmiany: amoy (miasto Xiamen) i fujian (hokkien), używany na Tajwanie
  • leizhou – używany na półwyspie Leizhou
  • chaoshan – posiadający dwie odmiany: chaozhou (teochew) i shantou
  • hainan – na wyspie Hajnan
  • longdu
  • zhenan min[2]

Niektóre z tych dialektów cieszą się statusem standardów (odmian prestiżowych): w Fujianie i na Tajwanie standardem jest dialekt miasta Xiamen, we wschodnim Guangdongu dialekt Shantou (dawniej bardzo do niego zbliżony dialekt Chaozhou), na Hainanie – dialekt Haikou. Niekiedy nazwy „język minnan” używa się wyłącznie do określania odmian fujiańsko-tajwańskich, a inne dialekty traktowane są jako odrębne języki.

Systemy zapisu[edytuj | edytuj kod]

W formie pisanej język minnan funkcjonuje niemal wyłącznie na Tajwanie, gdzie do jego zapisu używa się pisma chińskiego z użyciem dodatkowych znaków do zapisu słów nie spotykanych w standardowej chińszczyźnie lub alfabetu łacińskiego (transkrypcja Pe̍h-ōe-jī). Po 1949 r. minnański był na Tajwanie dyskryminowany, władze Republiki Chińskiej faworyzowały język mandaryński, nazywany językiem krajowym (国语). Uczniowie w szkołach byli karani za używanie minnańskiego na lekcjach.

W ostatnich latach minnański cieszy się rosnącą autonomią, używa się go w programach radiowych i telewizyjnych. Po niemal 50 latach oddzielenia od Chin, w odmiennych realiach politycznych ewolucja języka sprawiła, że język minnański na Tajwanie różni się od tego używanego w prowincji Fujian. W mniejszym stopniu podobny proces dotknął także tajwańskiej wersji mandaryńskiego.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Chinese, Min Nan (ang.). ethnologue.com. [dostęp 2010-12-16].
  2. Mĭn Nán (Southern Min) (ang.). omniglot.com. [dostęp 2010-12-16].