Języki Indii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Główne rodziny językowe w Indiach
Podział języków indoaryjskich
Główne języki drawidyjskie
Języki munda

Trudno jest ustalić jednoznacznie dokładną liczbę języków używanych w Indiach, gdyż różne instytucje stosują odmienne zasady ich klasyfikacji. Zgodnie z klasyfikacją SIL, na terenie Indii istnieje 415 języków.[1]

Natomiast badania statystyczne przeprowadzone w ramach ostatniego spisu powszechnego (Census of India 2001) stosowały dość płynne kryterium tzw. "mother tongue" (dialektu/języka używanego w dzieciństwie), oraz maksymalnie dwóch innych języków ("languages"), znanych respondentowi.[2] (Ok. 20% Hindusów posługuje się co najmniej dwoma językami.)[3]Wychodząc od 6661 nazw języków/dialektów ("mother tongues") podanych przez respondentów, po ich analizie i tzw. racjonalizacji (niektóre języki/dialekty mogą mieć po kilka określeń) zredukowano liczbę "mother tongues" do 1635, pogrupowanych w 122 "languages".[4]

Niektóre z "mother tongues" to bardzo drobne języki plemienne, np. rodzina tybeto-birmańska na terenie Indii liczy ponad 200 języków typu "mother tongues", które jednak wszystkie razem wzięte nie przekraczają 1 % ludności Indii. Z drugiej strony inne "mother tongues" mogą liczyć dziesiątki milionów użytkowników, a mimo to nie uzyskać statusu języka ("language"). Tak stało się np. w przypadku języka bhodźpuri, który został włączony do języka hindi, chociaż wielu użytkowników tego języka twierdziło, że nie zna hindi.[4]

Języki/dialekty używane w Indiach można podzielić na pięć głównych rodzin:

1. Rodzina indoeuropejska (574 "mother tongues", 73% mieszkańców Indii)[3]

Jest to największa z rodzin językowych, dzieląca się na dwie podgrupy - języki indoaryjskie i języki dardyjskie. W pierwszej z tych grup odnajdujemy m.in. języki staroindoaryjskie (język wedyjski oraz sanskryt), języki średnioindoaryjskie (wśród nich różnorodne prakryty) oraz ogromną grupę języków nowoindoaryjskich (do nich należy m.in. hindi, urdu, bengalski, pendżabski etc.).

2. Rodzina drawidyjska (153 "mother tongues", 24% mieszkańców)

W tej rodzinie wyróżnia się grupę południową (tamilski, kannada, malajalam, toda), południowo-zachodnią (tulu), południowo-wschodnią (telugu), centralną (kolami), gondwańską (gondi), północno-wschodnią (kurukh, oraon) oraz grupę północno-zachodnią (brahui).

3. Rodzina austroazjatycka (65 "mother tongues", ok. 6 mln)

Wyróżnia się w jej obrębie grupę języków mundajskich (munda) oraz mon-khmer. Część języków z tej rodziny nie posiada własnego pisma.

4. Rodzina tybeto-birmańska (226 "mother tongues", 0,73%)

W Indiach dzieli się na trzy gałęzie: tybetańsko-himalajską (m.in. balti, ladakhi, newari, język tybetański), północno-asamską oraz asamsko-birmańską (m.in. bodo, garo, manipuri, mizo). Językami tymi posługują się przede wszystkim mieszkańcy Indii północno-zachodnich oraz północno-wschodnich, Sikkimu, Bhutanu, i Nepalu.

5. Języki izolowane

Stanowią relikty języków istniejących niegdyś na subkontynencie indyjskim. Do tej grupy zaliczamy język nahali (używany przez nieliczne grupy w centralnych Indiach), języki andamańskie oraz język kusunda.

Języki indyjskie mające ponad milion użytkowników[edytuj | edytuj kod]

Tabela uszeregowana według liczby użytkowników
Ranking Język Spis powszechny 2001 [1]
(ludność ogółem 1004,59 milionów)
Spis powszechny 2001[2] [3]
(ludność ogółem 838,14 milionów)
Liczba użytkowników Procentowo Liczba użytkowników Procentowo Liczba użytkowników
1 Hindi[5] 422 048 642 41,03% 337 272 114[6] 40,0% 336 M
2 Bengali 83 369 769 8,11% 69 595 738 8,30% 207 M
3 Telugu 74 002 856 7,37% 66 017 615 7,87% 69,7 M
4 Marathi 71 936 894 6,99% 62 481 681 7,45% 68,0 M
5 Tamil 60 793 814 5,91% 53 006 368 6,32% 66,0 M
6 Urdu 51 536 111 5,01% 43 406 932 5,18% 60,3 M
7 Gudżarati 46 091 617 4,48% 40 673 814 4,85% 46,1 M
8 Kannada 37 924 011 3,69% 32 753 676 3,91% 40,3 M
9 Malajalam 33 066 392 3,21% 30 377 176 3,62% 35,7 M
10 Orija 33 017 446 3,21% 28 061 313 3,35% 32,3 M
11 Pendźabi 29 102 477 2,83% 23 378 744 2,79% 57,1 M
12 Assamski 13 168 484 1,28% 13 079 696 1,56% 15,4 M
14 Maithili[7] 12 179 122 1,18%
15 Bhili 9 582 957 0,95% 5 572 308 0,665%
16 Santali 6 469 600 0,64% 5 216 325 0,622%
17 Kaszmiri 5 527 698
18 Gondi 2 713 790 0,27% 2 124 852 0,253%
19 Sindhi 2 535 485 0,25% 2 122 848 0,248%
20 Konkani 2 489 015 0,24% 1 760 607 0,210%
21 Dogri 2 282 589 0,22%
22 Khandesi 2 075 258 0,21%
23 Kurukh 1 751 489 0,17% 1 426 618 0,170%
24 Tulu 1 722 768 0,17% 1 552 259 0,185%
25 Meitei 1 466 705* 0,14% 1 270 216 0,151%
26 Bodo 1 350 478 0,13% 1 221 881 0,146%
27 Khasi 1 128 575 0,112%
28 Mundari 1 061 352 0,105%
29 Ho 1 042 724 0,103%

Języki w mass mediach[edytuj | edytuj kod]

Na terenie Indii ukazują się gazety w 87 językach. Programy radiowe nadawane są w 24 językach bhasza i 146 "dialektach" boli (dialektami nazywane są w Indiach również języki głównie mówione, bez tradycji piśmienniczych). Filmy produkuje się w 15 językach.[3]

Przypisy

  1. Ethnologue report for India
  2. Indian Census
  3. 3,0 3,1 3,2 http://www.education.nic.in/language_new/Lg_Bur_website.pdf
  4. 4,0 4,1 Ayesha Kidwai
  5. obejmuje zachodnie hindi, wschodnie hindi, bihari z wyjątkiem maithili, język radżasthani oraz pahari
  6. łącznie z maithili
  7. in 1991 subsumed under Hindi

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]