Skoczek egipski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Jaculus jaculus)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Skoczek egipski
Jaculus jaculus[1]
(Linnaeus, 1758)
Skoczek egipski
Skoczek egipski
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Nadgromada żuchwowce
Gromada ssaki
Infragromada łożyskowce
Rząd gryzonie
Nadrodzina Dipodoidea
Rodzina skoczkowate
Podrodzina Dipodinae
Rodzaj Jaculus
Gatunek skoczek egipski
Synonimy
  • skoczek pustynny[2]
  • aegyptius (Lichtenstein, 1827)
  • airensis Thomas i Hinton, 1921
  • arenaceous Ranck, 1968
  • butleri Thomas, 1922
  • centralis Thomas i Hinton, 1921
  • collinsi Ranck, 1968
  • cufrensis Ranck, 1968
  • darricarrerei Lataste, 1883
  • deserti Loche, 1867
  • elbaensis Setzer, 1955
  • favillus Setzer, 1955
  • favonicus Thomas, 1913
  • florentiae Cheesman i Hinton, 1924
  • fuscipes Ranck, 1968
  • gordoni Thomas, 1903
  • hirtipes (Lichtenstein, 1823)
  • loftusi Blanford, 1875
  • macromystax (Lichtenstein, 1828)
  • macrotarsus (Wagner, 1840)
  • microtis Reichenow, 1887
  • oralis Cheesman i Hinton, 1924
  • rarus Ranck, 1968
  • schlueteri Nehring, 1901
  • sefrius Thomas i Hinton, 1921
  • syrius Thomas, 1922
  • tripolitanicus Ranck, 1968
  • vastus Ranck, 1968
  • vocator Thomas, 1921
  • vulturnus Thomas, 1913
  • whitchurchi Ranck, 1968
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Skoczek egipski, także skoczek pustynny[2] (Jaculus jaculus) – gatunek gryzonia z rodziny skoczkowatych (Dipodidae), najmniejszy z rodzaju Jaculus[4]. Występuje na stepach i półpustyniach Afryki i Eurazji: w Senegalu, Nigerii, Nigrze, Mauretanii, Maroku, Algierii, Tunezji, Libii, Sudanie, Etiopii, Erytrei, Egipcie, Somalii, Arabii Saudyjskiej, Jemenie, Izraelu, przez Irak do Iranu[5].

Budowa ciała[edytuj | edytuj kod]

Jaculus jaculus jest najmniejszym spośród gatunków rodzaju Jaculus. Ma bardzo długi ogon, a jego tylne łapy są silne, masywne i bardzo sprężyste. Umożliwiają gryzoniowi skuteczną ucieczkę przez drapieżnikami[4].

Wymiary anatomiczne
(G. Dobigny, A. Nomao, J.C. Gautun, 2009)[6]
Część ciała Zakres wymiarów (mm)
tułów z głową 150
ogon 177–208
tylne łapy 61–62
ucho 17–23

Genetyka[edytuj | edytuj kod]

Garnitur chromosomowy J. jaculus tworzy 48 par chromosomów[6].

Prezentacja charakterystycznego skoku skoczka egipskiego (Muzeum Historii Naturalnej w Paryżu)

Tryb życia[edytuj | edytuj kod]

Prowadzi nocny tryb życia[3], dzięki czemu chroni organizm przez przegrzaniem i odwodnieniem. Okres letni stara się przetrwać w estywacji. Obniżeniu ulega aktywność życiowa i spowalniają się procesy metaboliczne zwierzęcia. J. jaculus spędza dnie w norach. Na powierzchni porusza się na tylnych łapach, wykonując długie, nawet kilkumetrowe skoki. Na wolności może żyć do około 4 lat[4].

Ekologia[edytuj | edytuj kod]

Siedlisko skoczka egipskiego jest znacznie zróżnicowane. Mieszka zarówno wśród pustynnych wydm, jak i w terenie skalistym. Zawsze jednak szuka miejsc, w których można odnaleźć roślinność, stanowiącą jego pożywienie[3].

Skoczek egipski żywi się korzeniami, trawami, nasionami, a także owadami. Gryzoń ten nie pije wody. Pozyskuje ją wyłącznie z pokarmu stałego – zielonych części roślin i z owadów. Polują na niego: lis afrykański, lis rudy, kobra Malpolon moilensis, zorilla i efa piaskowa[4].

Przypisy

  1. Jaculus jaculus w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. 2,0 2,1 Kazimierz Kowalski (redaktor naukowy), Adam Krzanowski, Henryk Kubiak, G. Rzebik-Kowalska, L. Sych: Mały słownik zoologiczny: Ssaki. Wyd. IV. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1991. ISBN 83-214-0637-8.
  3. 3,0 3,1 3,2 Jaculus jaculus. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 Theresa Keeley: Jaculus jaculus (ang.). Animal Diversity Web (On-line), 2004. [dostęp 2012-12-22].
  5. Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Jaculus jaculus. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 20 grudnia 2012]
  6. 6,0 6,1 G. Dobigny, A. Nomao, J.C. Gautun. A cytotaxonomic survey of Rodents from Niger : implications for systematics, biodiversity and biogeography. „Mammalia”. 66 (4), s. 495-523, 2009. doi:10.1515/mamm.2002.66.4.495. ISSN 1864-1547 (ang.).