Jan Cybis

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Jan Cybis
Jan Cybis Polish painter.jpg
Imiona i nazwisko Jan Cybis
Data i miejsce urodzenia 16 lutego 1897
Wróblin
Data i miejsce śmierci 13 grudnia 1972
Warszawa
Narodowość polska
Dziedzina sztuki malarstwo
Odznaczenia
Order Sztandaru Pracy II klasy Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
Grób Jana Cybisa

Jan Cybis (ur. 16 lutego 1897 we Fröbel, dzisiaj Wróblin (województwo opolskie), zm. 13 grudnia 1972 w Warszawie) – malarz, pedagog i krytyk sztuki, współzałożyciel grupy kapistów.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Po I wojnie światowej rozpoczął studia prawnicze, które porzucił w 1919 dla nauki we wrocławskiej Akademii Sztuki i Przemysłu Artystycznego. Tam jego artystyczną edukacją kierował do 1921 Otto Mueller. W latach 1921–24 szkolił się w krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych w pracowniach Józefa Mehoffera, Ignacego Pieńkowskiego i Józefa Pankiewicza. Od 1924 przebywał z grupą kapistów w Paryżu. W 1937 objął funkcję redaktora naczelnego Głosu Plastyków. W 1945 został profesorem ASP w Warszawie. W latach 195557 wykładał w Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych w Sopocie.

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Wykształcił własny styl odznaczający się wysokimi wartościami kolorystycznymi, swobodną, zróżnicowaną fakturą i ekspresyjną plamą. Był czołowym reprezentantem nurtu kolorystycznego w malarstwie lat 30. i sztuce powojennej.

Dojrzała sztuka Cybisa wywodziła się z francuskiego postimpresjonizmu. Zasadniczy wpływ na kształtowanie się jego postawy artystycznej wywarły estetyczne koncepcje Cezanne'a i Bonnarda. Malował głównie pejzaże i martwe natury. W okresie powojennym artysta uprawiał, obok techniki olejnej, akwarelę i rysunek.

Jego pierwsza indywidualna wystawa odbyła się w 1932 w Towarzystwie Przyjaciół Sztuk Pięknych w Krakowie.

W 1947 Prezydent RP Bolesław Bierut odznaczył go Orderem Odrodzenia Polski V klasy,[1] a w 1949 roku nadał mu Order Sztandaru Pracy II klasy.[2] W 1955 otrzymał Nagrodę Państwową I stopnia za całokształt twórczości malarskiej i Medal 10-lecia Polski Ludowej. W 1973 ustanowiono doroczną nagrodę jego imienia w zakresie malarstwa. Po II wojnie światowej Cybis mieszkał w Warszawie, ale bardzo często odwiedzał rodzinny Śląsk Opolski.

Największy zbiór obrazów i szkiców Jana Cybisa znajduje się też w Muzeum Śląska Opolskiego w Opolu[3]. Ponadto 20 listopada 1978 spadkobiercy przekazali jego dzieła na rzecz Muzeum Historycznemu w Sanoku[4].

Wybrane dzieła[edytuj | edytuj kod]

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Postanowienie o odznaczeniu z dnia 7 czerwca 1947 r. za zasługi na polu organizacji życia kulturalnego w Polsce, M.P. z 1947 r. Nr 95, poz. 633
  2. Zarządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 lipca 1949 r. w sprawie nadania Orderu "Sztandar Pracy", M.P. z 1950 r. Nr 6, poz. 58
  3. J.Poliwoda, Kolekcja Jana Cybisa w zbiorach Muzeum Śląska Opolskiego w Opolu,"Opolski Rocznik Muzealny" 1997, T. XI
  4. Franciszek Oberc: Kalendarium sanockie 1974-1994, w: Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995, s. 953.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Jolanta Chrzanowska-Pieńkos: Leksykon sztuki polskiej XX wieku, Wydawnictwo Kurpisz, ISBN 83-86600-48-9.
  • Jan Cybis: Notatki malarskie - dzienniki 1954-1966, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1980, ISBN 83-06-00525-2.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]