Józef Mehoffer

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Józef Mehoffer
Józef Mehoffer by Wyspiański, 1898.jpg
Stanisław Wyspiański, Portret Józefa Mehoffera, 1898
Imiona i nazwisko Józef Edler von Mehoffer
Data i miejsce urodzenia 19 marca 1869
Ropczyce
Data i miejsce śmierci 8 lipca 1946
Wadowice
Narodowość polska
Dziedzina sztuki malarstwo
Styl secesja
Muzeum artysty Dom Józefa Mehoffera
Odznaczenia
Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski Złoty Wawrzyn Akademicki
Galeria w Wikimedia Commons Galeria w Wikimedia Commons

Józef Mehoffer (ur. 19 marca 1869 w Ropczycach, zm. 8 lipca 1946 w Wadowicach) – polski malarz, witrażysta, grafik, jeden z najbardziej wyrazistych przedstawicieli Młodej Polski.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Pochodził ze spolonizowanej rodziny austriackich urzędników. Jego dziadek Joseph Edler von Mehoffer – publicysta, pisarz i galicyjski c.k. urzędnik – był berneńskim Austriakiem (ur. 1786 w Brnie), synem nobilitowanego na Morawach Ignaza Edlera von Mehoffera (1747-1807) i Marie Rosalie Hauer[1], który osiadł w Galicji około r. 1808. Ojciec Wilhelm był radcą Sądu Krajowego. Po uzyskaniu autonomii przez Galicję w obrębie monarchii austro-węgierskiej w 1867 r. odrodził się powiat ropczycki. Pierwszym starostą został właśnie Wilhelm Mehoffer, a później sprawował funkcje prezesa Sądu Powiatowego. Gmach obecnego sądu to w dużej mierze dzieło ojca przyszłego malarza. Matka, Aldona z Polikowskich zajmowała się wychowaniem 5 synów, trzech starszych od Józefa tj. Eugeniusza, Alfreda, Wiktora oraz najmłodszego Wilhelma. Ojciec zmarł wcześnie, bo w 1873 r., kiedy Józef miał zaledwie 4 lata.

Józef Mehoffer studiował w Krakowskiej Szkole Sztuk Pięknych, m.in. u Jana Matejki (od 1905 r. profesor tej uczelni, a później rektor), oraz na uczelniach wiedeńskich (Uniwersytet i Akademia) oraz paryskich (Academie Colarossi i École des Beaux-Arts).

W 1935 został odznaczony Złotym Wawrzynem Akademickim Polskiej Akademii Literatury[2]. W 1937 roku, za wybitne zasługi na polu sztuki i propagandy polskiej za granicą, został odznaczony Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski[3].

Józef Mehoffer był żonaty z Jadwigą Janakowską, miał syna Zbigniewa (1900-1985).

W domu Józefa Mehoffera w Krakowie przy ulicy Krupniczej 26 powstało muzeum poświęcone artyście.

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Uprawiał grafikę artystyczną, akwafortę, akwatintę, autolitografię, malarstwo sztalugowe, portret kredkowy. Oddzielny, znaczący dział twórczości Mehoffera, to grafika użytkowa. Uznawany za mistrza secesyjnej dekoracyjności, tworzył wiele grafik książkowych: projektów okładek, kart tytułowych, ornamentów, winiet, inicjałów, bordiur, ekslibrisów, zdobników itp. Projektował też afisze, arkusze akcji, znaki towarowe, banknoty.

Tworzył wiele portretów osób, wizerunków postaci z naciskiem na ukazanie ich strojów (także historycznych), oraz dziewięć cykli tematycznych poświęconych tańcowi.

Był jednym z założycieli Towarzystwa Artystów Polskich "Sztuka". Do jego uczniów należeli m.in. Kasper Pochwalski, Erwin Czerwenka, Zdzisław Eichler, Ludwik Konarzewski, Henryk Policht, Adam Bunsch.

Ważniejsze dokonania[edytuj | edytuj kod]

Muzeum Józefa Mehoffera w Krakowie
Józef Mehoffer na ławeczce w Turku

Przypisy

  1. Isabel Roskau-Rydel, Niemiecko-austriackie rodziny urzędnicze w Galicji 1772-1918, Kraków, Wydaw. Uniw. Pedagogicznego, 2011.
  2. Rocznik Polskiej Akademii Literatury, Warszawa 1937, s. 255.
  3. M.P. z 1937 r. Nr 260, poz. 410
  4. Łukasz Gazur: Pod czerwoną parasolką. dziennikpolski24.pl, 2011-02-19. [dostęp 2011-02-24].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons