Judy Holliday

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Judy Holliday
Judy Holliday w filmie Żebro Adama w 1949 roku
Judy Holliday w filmie Żebro Adama w 1949 roku
Imię i nazwisko Judith Tuvim
Data
i miejsce urodzenia
21 czerwca 1921
Nowy Jork
Data
i miejsce śmierci
7 czerwca 1965
Nowy Jork
Zawód aktorka
Współmałżonek Dave Oppenheim (1948–1958)
Lata aktywności 1938–1963
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Judith Tuvim (ur. 21 czerwca 1921 w Nowym Jorku, zm. 7 czerwca 1965 tamże) − amerykańska aktorka, laureatka Oscara za rolę w filmie Urodzeni wczoraj.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Urodziła się jako Judith Tuvim ("Tuvim" jest zbliżony fonetycznie z słowem z języka jidysz [yontoyvim], który oznacza "Wakacje" [ang. "Holiday"]) w Nowym Jorku jako jedyne dziecko Abe'a i Helen Tuvimów, żydowskich emigrantów z Rosji. Uczęszczała do szkoły podstawowej PS 150 w Sunnyside w dzielnicy Queens. Jej pierwszą pracą była posada asystentki operatora centrali telefonicznej w Mercury Theatre.

Jej debiutem był epizod w filmie Too Much Johnson z 1938 roku. W tym samym czasie w show biznesie stawiała pierwsze kroki występując w sztuce The Revuers wystawianej w nocnym klubie; muzykę tworzył Leonard Bernstein. Sztuka wystawiana była aż do 1944 roku. Następnie Holliday debiutowała 20 marca 1945 roku na Broadwayu w sztuce Kiss Them for Me. Za rolę otrzymała prestiżową Clarence Derwent Award. Rok później grała w sztuce Urodzeni wczoraj wcielając się w postać roztrzepanej Billie Dawn. W tym samym czasie powróciła do grania w filmach. W 1949 roku występuje w filmie Żebro Adama u boku Katharine Hepburn i Spencera Tracy'ego, za który otrzymuje nominację do Złotego Globu. Sukces pozwolił jej dostać rolę w filmowej wersji sztuki Urodzeni wczoraj. Holliday ponownie wcielając się w rolę Billie Dawn odniosła sukces w branży filmowej. Rola została doceniona Oscarem dla najlepszej aktorki pierwszoplanowej i Złotym Globem dla najlepszej aktorki w filmie komediowym.

W 1950 roku FBI wszczęło dochodzenie w sprawie Holliday, której zarzucano powiązania z komunistami. Holliday została wpisana na tzw. czarną listę Hollywood.

W 1954 roku powróciła do grania w filmach. Wystąpiła m.in. w komediach It Should Happen to You i Phffft!, gdzie Holliday partnerował Jack Lemmon. W 1960 roku występuje w filmie Telefony, telefony, który jest filmową wersją musicalu Bells Are Ringing w którym grywała w 1956 roku i za którego otrzymała nagrodę Tony.

Holliday zmarła w wieku 43 lat na raka sutka w 1965 roku. Została pochowana na Westchester Hills Cemetery w Hastings-on-Hudson w Nowym Jorku.

Aktorka posiada swoją gwiazdę w Hollywoodzkiej Alei Sław przy 6901 Hollywood Blvd.

Filmografia[edytuj | edytuj kod]

Filmy fabularne
  • 1960: Telefony, telefony (Bells Are Ringing) jako Ella Peterson
  • 1957: Full of Life jako Emily Rocco
  • 1956: The Solid Gold Cadillac jako Laura Patridge
  • 1954: Phffft jako Nina Tracey
  • 1954: It Should Happen to You jako Gladys Glover
  • 1952: The Marrying Kind jako Florence 'Florrie' Keefer
  • 1950: Urodzeni wczoraj (Born Yesterday) jako Billie Dawn
  • 1949: Na przepustce (On the Town) jako Daisy (głos)
  • 1949: Żebro Adama (Adam's Rib) jako Doris Attinger
  • 1944: Greenwich Village jako Revued (niewymieniona w czołówce)
  • 1944: Something for the Boys jako Spawacz (niewymieniona w czołówce)
  • 1944: Winged Victory jako Ruth Miller
  • 1938: Too Much Johnson jako Epizod (niewymieniona w czołówce)
Seriale telewizyjne
  • 1954: The Arthur Murray Party
  • 1954: Goodyear Television Playhouse
  • 1949: The Ford Theatre Hour

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Nagrody
Poprzednik
Olivia de Havilland
za Dziedziczka
Oscar dla Najlepszej aktorki pierwszoplanowej
1951
za Urodzeni wczoraj
Następca
Vivien Leigh
za Tramwaj zwany pożądaniem
Poprzednik
Nowa nagroda
Złoty Glob dla Najlepszej aktorki w filmie komediowym lub musicalu
1951
za Urodzeni wczoraj
Następca
June Allyson
za Too Young to Kiss