Faye Dunaway

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Faye Dunaway
Faye Dunaway w 2008 roku
Faye Dunaway w 2008 roku
Imię i nazwisko Dorothy Faye Dunaway
Data
i miejsce urodzenia
14 stycznia 1941
Bascom, na Florydzie, USA
Zawód Aktorka, Reżyser, Scenarzysta, Producent filmowy
Współmałżonek Terry O'Neill (1983-1987)
Peter Wolf (1974-1979)
Lata aktywności od 1965
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Faye Dunaway podczas Festiwalu Gwiazd w Gdańsku w 2008 roku
Faye Dunaway i Mirosław Baka w scenie z filmu Balladyna (2009)

Dorothy Faye Dunaway (ur. 14 stycznia 1941 roku w Bascom, na Florydzie, USA) – amerykańska aktorka filmowa, teatralna i telewizyjna.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Jest jedyną córką zawodowego oficera wojskowego Johna MacDowella Dunawaya i Grace April Smith. Ma młodszego brata Maca, który z zawodu jest prawnikiem. Rodzice rozstali się w 1958, gdy Faye miała 17 lat. Matka wyszła powtórnie za mąż w 1967 za Jima Hartshorna.

Ukończyła University of Florida w Gainesville. Jej droga na ekran wiodła przez kilka uczelni i prestiżowe stypendium Fulbrighta. Pierwsze aktorskie kroki stawiała w studenckim teatrze Uniwersytetu w Bostonie, w stanie Massachusetts, na którym w 1962 ukończyła wydział teatralny. Studiowała także w bostońskiej Szkole Sztuk Pięknych i Użytkowych (School of Fine and Applied Arts).

Jej właściwa kariera rozpoczęła się w 1962 od występów na deskach nowojorskiego Lincoln Center Repertory Theater w takich spektaklach jak Oto jest głowa zdrajcy, Po upadku i Skąpiec. W 1966 odebrała Theater World Award za kreację w off-brodwayowskim spektaklu Hogan's Goat. Grała Blanche DuBois w sztuce Tennessee Williamsa Tramwaj zwany Pożądaniem.

W kinie zadebiutowała w 1967 w komedii The Happening (1967) i Szybki zmierzch (Hurry Sundown) Otto Premingera. Wystąpiła u boku Warrena Beatty w biograficznym melodramacie kryminalnym Bonnie i Clyde (1967), a za rolę Bonnie Parker, dziewczyny gangstera, otrzymała nagrodę Brytyjskiej Akademii Filmowej, Golden Laurel oraz nominację do Oscara i Złotego Globu. W dramacie Układ (The Arrangement, 1969) Elia Kazana przypadła jej rola niezależnej Gwen Hunt, dla której główny bohater porzuca dotychczasowe ułożone życie, zrywa wszystkie związki zawodowe i niszczy małżeństwo na skutek obsesyjnego opętania. W dramacie kryminalnym Chinatown (1974) Polańskiego jako bogata Evelyn Cross Mulwray z problemami osobistymi zdobyła po raz drugi nominację do Oscara. Nagrodę Oscara dostała za postać pierwszoplanową Diany Christensen, zimnej i bezwzględnej kierowniczki działu telewizyjnego, amoralnej kobiety sukcesu, dla której kariera znaczy więcej niż życie osobiste w dramacie Sieć telewizyjna (Network, 1976) Sidneya Lumeta.

Za kolejne role: w thrillerze Pierwszy śmiertelny grzech (The First Deadly Sin, 1980), filmie Niedobra pani (The Wicked Lady, 1983) i w filmie sci-fi Supergirl (1984) zdobyła nominację do Złotej Maliny dla najgorszej aktorki. Nagrody Złotej Maliny doczekała za portret gwiazdy Hollywood lat 30. Joan Crawford w biograficznym dramacie Najdroższa mamusia (Mommie Dearest, (1981) oraz postać szefowej koncernu o lesbijskich skłonnościach w thrillerze Bez skrupułów (The Temp, 1993). Jej kolejna kreacja, Wandy Wilcox w Ćmie barowej (Barfly, 1987) u boku Mickeya Rourke, była nominowana do Złotego Globu.

W 1991 wystąpiła w teledysku do piosenki grupy Tom Petty and the Heartbreakers pt. Into the Great Wide Open.

Postać Laury Staton w telewizyjnym filmie kryminalnym Columbo: It's All in the Game (1993) z Peterem Falkiem przyniosła jej nagrodę Emmy.

W 1995 napisała autobiografię pt. Looking for Gatsby: My Life.

W 1998 roku, na jubileuszowej 70. ceremonii rozdania Oscarów pojawiła się na scenie w specjalnej, uroczystej prezentacji aktorów – wszystkich dotychczasowych laureatów Oscara.

W 2001 roku zadebiutowała jako reżyser filmu The Yellow Bird.

W 2008 roku przyjechała do Polski, by wziąć udział w dwóch polskich powstających produkcjach filmowych − Balladynie i Karolci. Odcisnęła też swoją dłoń w Alei Gwiazd podczas trwającego w Gdańsku Festiwalu Gwiazd.

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Romansowała z komediantem Lenny'm Bruce'em, fotografem i reżyserem Jerrym Schatzbergiem (1966-1968), aktorem Marcello Mastroiannim (1968-1970), aktorem Harrisem Yulinem (1970-1972). Skandalem było jej małżeństwo z młodszym o pięć lat wokalistą rockowej grupy The J. Geils Band – Peterem Wolfem, które trwało od 7 sierpnia 1974 i rozpadło się po pięciu latach. W 1980 Faye Dunaway urodziła syna Liama. Jego ojcem był angielski fotograf Terry O'Neill, z którym w lipcu 1983 wzięła ślub, jednak i to małżeństwo w roku 1987 zakończyło się rozwodem.

Filmografia[edytuj | edytuj kod]

Filmy fabularne
  • 2009: Midnight Bayou jako Odette
  • 2009: 21 and a Wake-Up jako Major Rose Thorn
  • 2009: The Seduction of Dr. Fugazzi jako Detektyw Rowland
  • 2009: Karolcia (The Magic Stone) jako Czarownica Filomena
  • 2008: Balladyna (The Bait) jako Psychoanalityk dr Ash
  • 2008: La Rabbia jako Madre
  • 2008: Flick jako Sierżant McKenzie
  • 2007: Say It in Russian jako Jacqueline de Rossy
  • 2007: Generacja DNA (The Gene Generation) jako Josephine Hayden
  • 2007: Klub Dzikich Kotek (Cougar Club) jako Edith Birnbaum
  • 2007: Pandemic jako Govenor Shaefer
  • 2006: Love Hollywood Style jako Bóg
  • 2006: Rain jako Isabel
  • 2006: Cut Off jako Marilyn Burton
  • 2005: Ghosts Never Sleep jako Kathleen Dolan
  • 2004: The Last Goodbye jako Sean Winston
  • 2004: El Padrino jako Prokurator generalny Navarro
  • 2004: Kronika Kruka (Jennifer's Shadow) jako Mary Ellen Cassi
  • 2004: Cywilizacja jaszczurów (Anonymous Rex) jako Shin
  • 2004: Kiedy byliśmy dorośli (Back When We Were Grownups) jako Tina
  • 2003: Ukryta tożsamość (Blind Horizon) jako Pani K
  • 2002: The Calling jako Mae West
  • 2002: Mid-Century jako Blue / Matka
  • 2002: Biograf (The Biographer) jako Amanda Washington
  • 2002: Żyć szybko, umierać młodo (The Rules of Attraction) jako Pani Owen
  • 2002: Changing Hearts jako Betty Miller
  • 2001: Yellow Bird jako Aurora Beavis
  • 2000: Stanley's Gig jako Leila
  • 2000: Ślepy tor (The Yards) jako Kitty Olchin
  • 2000: Gorączka wyborcza (Running Mates) jako Meg
  • 1999: Joanna d'Arc (The Messenger: The Story of Joan of Arc) jako Jolanada D'Aragon
  • 1999: Afera Thomasa Crowna (The Thomas Crown Affair) jako Psychiatra
  • 1998: Gia jako Wilhelmina Cooper
  • 1997: The Twilight of the Golds jako Phyllis Gold
  • 1997: W hołdzie starszym kobietom (En brazos de la mujer madura) jako Condesa
  • 1997: Rebeka (Rebecca) jako Pani Van Hopper
  • 1996: Małpa w hotelu (Dunston Checks In) jako Pani Dubrow
  • 1996: Najbliżsi sąsiedzi (The People Next Door) jako Ellen
  • 1996: Biały aligator (Albino Alligator) jako Janet Boudreaux
  • 1996: Komora (The Chamber) jako Lee Bowene
  • 1995: Don Juan DeMarco jako Marilyn Mickler
  • 1995: Pijacy (Drunks) jako Becky
  • 1995: Rodzinny dylemat (A Family Divided) jako Karen Billingsley
  • 1993: Bez skrupułów (The Temp) jako Charlene Towne
  • 1993: Arizona Dream jako Elaine Stalker
  • 1993: Columbo: To tylko gra (Columbo: It's All In the Game) jako Laura Staton
  • 1992: Podwójne ostrze (Lahav Hatzui) jako Faye Milano
  • 1991: Gorąca noc (Scorchers) jako Thais
  • 1990: Dwóch Jake'ów (The Two Jakes) jako Evelyn Mulwray (głos)
  • 1990: Opowieść podręcznej (The Handmaid's Tale) jako Serena Joy
  • 1990: Silhouette jako Samantha Kimball
  • 1989: Byle do wiosny (Wait Until Spring, Bandini) jako Pani Hildegarde
  • 1989: W pewną noc, w świetle księżyca (In una notte di chiaro di luna) jako Joan Colbert
  • 1989: Miasteczko Cold Sassy (Cold Sassy Tree) jako Love Simpson Blakeslee
  • 1988: Partia (La Partita) jako The Countess
  • 1988: Burning Secret jako Pani Tuchman
  • 1988: Koszmarny rejs (Midnight Crossing) jako Helen Barton
  • 1987: Ćma barowa (Barfly) jako Wanda Wilcox
  • 1987: Casanova jako Madame D'Urfe
  • 1986: Raspberry Ripple
  • 1986: Beverly Hills Madam jako Lil Hutton
  • 1985: Thirteen at Dinner jako Jane Wilkinson
  • 1985: Krzysztof Kolumb jako królowa Izabela Kastylijska
  • 1984: Ordeal by Innocence jako Rachel Argyle
  • 1984: Supergirl jako Selena
  • 1983: The Wicked Lady jako Lady Barbara Skelton
  • 1982: The Country Girl jako Georgie Elgin
  • 1981: Ukochana mamusia (Mommie Dearest) jako Joan Crawford
  • 1981: Evita Peron jako Eva 'Evita' Peron
  • 1980: Pierwszy śmiertelny grzech (The First Deadly Sin) jako Barbara Delaney
  • 1979: Mistrz (The Champ) jako Annie
  • 1978: Oczy Laury Mars (Eyes of Laura Mars) jako Laura Mars
  • 1976: Przeklęty rejs (Voyage of the Damned) jako Denise Kreisler
  • 1976: Zniknięcie Aimee (The Disappearance of Aimee) jako Aimee Semple McPherson
  • 1976: Sieć (Network) jako Diana Christensen
  • 1975: Trzy dni Kondora (Three Days of the Condor) jako Kathy Hale
  • 1974: Czterej muszkieterowie (The Four Musketeers) jako Lady de Winter
  • 1974: Płonący wieżowiec (The Towering Inferno) jako Susan Franklin
  • 1974: Chinatown jako Evelyn Cross Mulwray
  • 1974: Po upadku (After the Fall) jako Maggie
  • 1973: Trzej muszkieterowie (The Three Musketeers) jako Milady de Winter
  • 1973: Taka była Oklahoma (Oklahoma Crude) jako Lena Doyle
  • 1972: The Woman I Love, jako Wallis Warfield Simpson
  • 1971: Doc jako Katie Elder
  • 1971: Dom pod drzewami (La Maison sous les arbres) jako Jill
  • 1971: Hogan's Goat jako Kathleen Stanton
  • 1970: Mały Wielki Człowiek (Little Big Man) jako Louise Pendrake (Lulu Kane)
  • 1970: Zagadka dziecka klęski (Puzzle of a Downfall Child) jako Lou Andreas Sand
  • 1969: Układ (The Arrangement) jako Gwen
  • 1969: The Extraordinary Seaman jako Jennifer Winslow
  • 1968: Kochankowie (Amanti) jako Julia
  • 1968: Sprawa Thomasa Crowna (The Thomas Crown Affair) jako Vicki Anderson
  • 1967: Bonnie i Clyde (Bonnie and Clyde) jako Bonnie Parker
  • 1967: Szybki zmierzch (Hurry Sundown) jako Lou McDowell
  • 1967: The Happening jako Sandy
Seriale telewizyjne
  • 2009: Chirurdzy (Grey's Anatomy) jako Dr Margaret Campbell
  • 2006: CSI: Kryminalne zagadki Las Vegas (CSI: Crime Scene Investigation) jako Lois O'Neill
  • 2003: Agentka o stu twarzach (Alias) jako Ariana Kane
  • 2002: Soul Food jako Katherine Burke
  • 2001: Dotyk anioła (Touched by an Angel) jako Dr Rebecca Markham
  • 1998: A Will of Their Own jako Margaret Sanger
  • 1995: Droga do Avonlea (Road to Avonlea) jako Hrabina Poleńska
  • 1993: It Had to Be You jako Laura Scofield
  • 1985: Krzysztof Kolumb (Christopher Columbus) jako Queen Isabella
  • 1984: Wyspa Ellis (Ellis Island) jako Maud Charteris
  • 1966: The Trials of O'Brien jako Myra
  • 1965: Seaway jako Alexis Webster
Produkcja
  • 2001: The Yellow Bird (producent)
  • 1989: Miasteczko Cold Sassy (Cold Sassy Tree, producent wykonawczy)
Reżyser
  • 2001: The Yellow Bird
Scenariusz
  • 2001: The Yellow Bird

Nagrody i nominacje[edytuj | edytuj kod]

  • 1968 – nominacja do Złotego Globu w kategorii najlepsza aktorka w dramacie za film "Bonnie i Clyde"
  • 1968 – nominacja do Oscara w kategorii najlepsza aktorka za film "Bonnie i Clyde"
  • 1968 – BAFTA w kategorii najbardziej obiecująca aktorka za "Bonnie i Clyde"
  • 1971 – nominacja do Złotego Globu w kategorii najlepsza aktorka w dramacie za film "Zagadka dziecka klęski"
  • 1975 – nominacja do Oscara w kategorii najlepsza aktorka za film "Chinatown"
  • 1975 – nominacja do BAFTY w kategorii najlepsza aktorka za film "Chinatown"
  • 1975 – nominacja do Złotego Globu w kategorii najlepsza aktorka w dramacie za film "Chinatown"
  • 1976 – nominacja do Złotego Globu w kategorii najlepsza aktorka w dramacie za film "Trzy dni kondora"
  • 1977Oscar w kategorii najlepsza aktorka za film "Sieć"
  • 1977Złoty Glob w kategorii najlepsza aktorka w dramacie za film "Sieć"
  • 1978 – nominacja do BAFTY w kategorii najlepsza aktorka za film "Sieć"
  • 1981 – nominacja do Złotej Maliny w kategorii najgorsza aktorka za film "Pierwszy śmiertelny grzech"
  • 1982Złota Malina w kategorii najgorsza aktorka za film "Mommie Dearest"
  • 1984 – nominacja do Złotej Maliny w kategorii najgorsza aktorka za film "The Wicked Lady"
  • 1985 – nominacja do Złotej Maliny w kategorii najgorsza aktorka za film "Supergirl"
  • 1988 – nominacja do Złotego Globu w kategorii najlepsza aktorka w dramacie za film "Ćma barowa"
  • 1994Złota Malina w kategorii najgorsza aktorka za film "Bez skrupułów"
  • 1997 – nominacja do Złotej Maliny w kategorii najgorsza aktorka drugoplanowa za film "Komora"
  • 1998 – nominacja do Złotej Maliny w kategorii najgorsza aktorka drugoplanowa za film "Biały aligator"
  • 1999Złoty Glob w kategorii najlepsza aktorka drugoplanowa w serialu lub filmie telewizyjnym za film "Gia"

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Nagrody
Poprzednik
Louise Fletcher
za Lot nad kukułczym gniazdem
Oscar dla Najlepszej aktorki pierwszoplanowej
1977
za Sieć
Następca
Diane Keaton
za Annie Hall
Poprzednik
Louise Fletcher
za Lot nad kukułczym gniazdem
Złoty Glob dla Najlepszej aktorki w
filmie dramatycznym

1977
za Sieć
Następca
Jane Fonda
za Julia