Sophia Loren

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Sophia Loren
Sophia Loren (2014)
Sophia Loren (2014)
Imię i nazwisko Sofia Villani Scicolone
Data
i miejsce urodzenia
20 września 1934
Rzym
Zawód Aktorka
Współmałżonek Carlo Ponti (1957-1962; 1966-2007)
Lata aktywności od 1950
Odznaczenia
Order Zasługi Republiki Włoskiej I Klasy (1951-2001) Kawaler Legii Honorowej (Francja)
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikicytaty Sophia Loren w Wikicytatach
Strona internetowa
Sophia Loren w filmie Five Miles to Midnight (1962)

Sophia Loren, właśc. Sofia Villani Scicolone (ur. 20 września 1934 w Rzymie) – włoska aktorka filmowa. Jedna z największych gwiazd włoskiego i światowego kina, występująca z powodzeniem zarówno w filmach europejskich, jak i amerykańskich.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Początki[edytuj | edytuj kod]

Urodziła się w rzymskiej Klinice Królowej Margherity jako nieślubna córka Riccarda Scicolonego i Romildy Villani (1910-1991). Ma siostrę Annę Marię.

Dzieciństwo spędziła w nędzy w miasteczku Pozzuoli, w slamsach niedaleko Neapolu, gdzie jej matka uciekła przed ostracyzmem konserwatywnego społeczeństwa włoskiego. W wieku piętnastu lat zwyciężyła w konkursie piękności "Królowa Morza", a za pieniądze z wygranej wyjechała do Rzymu. Debiutowała w 1949 roku. Po zagraniu epizodu w amerykańskim filmie Quo vadis (1951) związała się z o 22 lata starszym włoskim producentem Carlo Pontim, który pokierował jej dalszą karierą filmową. Poślubiła go dwukrotnie – w 1957 (nielegalnie, ponieważ Ponti był już wtedy żonaty) i w 1966 roku (legalnie, po zrzeczeniu się przez obydwoje obywatelstwa włoskiego).

Kariera[edytuj | edytuj kod]

Zasłynęła z ról krzykliwych, nieco wulgarnych bohaterek z włoskich przedmieść, biednych dziewczyn z ludu. Pierwszy wielki sukces odniosła rola w filmie Złoto Neapolu w 1954 roku. Choć w 1958 przyjechała do Hollywood i występowała w wielu amerykańskich produkcjach, kluczową rolę w jej karierze odegrała współpraca z włoskim reżyserem Vittorio De Siką. Za rolę w jego Matce i córce (1960) otrzymała Oscara (jako druga Włoszka i pierwsza w historii aktorka za rolę filmie nieanglojęzycznym) oraz nagrodę aktorską w Cannes.

Następnie wystąpiła w wielokrotnie nagradzanych komediach De Siki: Wczoraj, dziś, jutro (1963) i Małżeństwo po włosku (1964, nominacja do Oscara). W obydwu filmach partnerował jej Marcello Mastroianni, z którym Loren stworzyła stały ekranowy duet. Zagrali razem w 13 filmach na przestrzeni 40 lat.

W czasie swojej kariery, trwającej już 60 lat, współpracowała z wieloma znanymi reżyserami zarówno z Włoch, jak i z Hollywood. Byli wśród nich m.in. Mario Monicelli, Ettore Scola, Dino Risi, Mario Camerini, Charlie Chaplin, Sidney Lumet, George Cukor, Michael Curtiz, Anthony Mann i André Cayatte.

W 1991 otrzymała Oscara honorowego za całokształt twórczości.

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Jest matką dyrygenta i pianisty Carla Pontiego Jr. (ur. 29 grudnia 1968) oraz Edoarda Pontiego (ur. 6 stycznia 1973), który jest z zawodu scenarzystą, reżyserem i producentem.

12 maja 2006 na świat przyszła jej wnuczka Lucia Sofia Ponti, której rodzicami są Edoardo i aktorka Sasha Alexander.

Jej siostra Anna Maria poślubiła Romano Mussoliniego (syna duce Benito Mussoliniego i jego żony Rachele Mussolini) i para ta ma córkę – Alessandrę Mussolini, znaną ze swej działalności politycznej.

Filmografia[edytuj | edytuj kod]

Filmy fabularne[edytuj | edytuj kod]

  • 1950: Totò Tarzan jako Tancerka
  • 1950: Le sei mogli di Barbablù jako Ragazza rapita
  • 1950: Serca na morzu (Cuori sul mare) jako Epizod (niewymieniona w czołówce)
  • 1950: Il voto jako Un popolana alla festa di Piedigrotta
  • 1951: Quo vadis jako Niewolnica Ligii (niewymieniona w czołówce)
  • 1951: Anna jako Asystentka night clubu (niewymieniona w czołówce)
  • 1951: Il padrone del vapore jako Ballerinetta
  • 1951: Milano miliardaria jako Epizod
  • 1951: Il mago per forza jako La Sposa
  • 1951: Lebbra bianca jako Dziewczyna w domu
  • 1951: Io sono il capataz jako Segretaria del Dittatore
  • 1951: Era lui... si! si! jako Odaliska
  • 1952: Faworyta (La favorita) jako Leonora
  • 1952: Znak Zorro (Il sogno di Zorro) jako Conchita
  • 1952: È arrivato l'accordatore jako Amica di Giulietta
  • 1953: Pellegrini d'amore
  • 1953: Il paese dei campanelli
  • 1953: Ci troviamo in galleria jako Marisa
  • 1953: Afryka pod wodą (Africa sotto i mari) jako Barbara Lama
  • 1953: Handel żywym towarem (La tratta delle bianche) jako Elvira
  • 1953: Dwie noce z Kleopatrą (Due notti con Cleopatra) jako Kleopatra / Nisca
  • 1953: La domenica della buona gente jako Ines
  • 1953: Aida jako Aida
  • 1954: Szkoda, że to łajdak (Peccato che sia una canaglia) jako Lina Stroppiani
  • 1954: Miseria e nobiltà jako Gemma
  • 1954: Attila jako Honoria
  • 1954: Tempi nostri jako Dziewczyna
  • 1954: Karuzela neapolitańska (Carosello napoletano) jako Sisina
  • 1954: Dzień z życia sędziego (Un giorno in pretura) jako Anna
  • 1954: Złoto Neapolu (L'oro di Napoli) jako Sofia
  • 1955: Pod znakiem Wenus (Il segno di Venere) jako Agnese
  • 1955: La donna del fiume jako Nives Mongolini
  • 1955: Piękna młynarka (La bella mugnaia) jako Carmela
  • 1955: Chleb, miłość i... (Pane, amore e...) jako Donna Sofia
  • 1956: Co za szczęście być kobietą (La fortuna di essere donna) jako Antonietta Fallari
  • 1957: Legend of the Lost jako Dita
  • 1957: Duma i namiętność (The Pride and the Passion) jako Juana
  • 1957: Chłopiec na delfinie (Boy on a Dolphin) jako Phaedra
  • 1958: Pożądanie w cieniu wiązów (Desire under the Elms) jako Anna Cabot
  • 1958: Czarna orchidea (The Black Orchid) jako Rose Bianco
  • 1958: Klucz (The Key) jako Stella
  • 1958: Dom na łodzi (Houseboat) jako Cinzia Zaccardi
  • 1959: That Kind of Woman jako Kay
  • 1960: Powiew skandalu (A Breath of Scandal) jako Księżniczka Olympia
  • 1960: Milionerka (The Millionairess) jako Epifania Parerga
  • 1960: Piękna złośnica (Heller in Pink Tights) jako Angela Rossini
  • 1960: Zaczęło się w Neapolu (It Started in Naples) jako Lucia Curcio
  • 1960: Matka i córka (La ciociara) jako Cesira
  • 1961: Cyd (El Cid) jako Chimena
  • 1962: Boccaccio '70 jako Zoe
  • 1962: Le Couteau dans la plaie jako Lisa Macklin
  • 1962: Madame Sans-Gêne jako Madame Sans-Gene
  • 1962: Więźniowie z Altony (I sequestrati di Altona) jako Johanna, żona Wernera
  • 1963: Wczoraj, dziś, jutro (Ieri, oggi, domani) jako Adelina Sbaratti/Anna Molteni/Mara
  • 1964: Małżeństwo po włosku (Matrimonio all'italiana) jako Filumena Marturano
  • 1964: Upadek Cesarstwa Rzymskiego (The Fall of the Roman Empire) jako Lucilla
  • 1965: Lady L jako Lady L/Louise
  • 1965: Operacja Kusza (Operation Crossbow) jako Nora
  • 1966: Judyta (Judith) jako Judith
  • 1966: Arabeska (Arabesque) jako Yasmin Azir
  • 1967: Był sobie raz (C'era una volta...) jako Isabella
  • 1967: Hrabina z Hongkongu (A Countess from Hong Kong) jako Hrabina Natasha Alexandroff
  • 1968: Duchy po włosku (Questi fantasmi) jako Maria Lojacono
  • 1969: Słoneczniki (I girasoli) jako Giovanna
  • 1971: Żona księdza (La moglie del prete) jako Valeria Billi
  • 1971: Mortadela jako Maddalena Ciarrapico
  • 1972: Bianco, rosso e... jako Hermana Germana
  • 1972: Człowiek z La Manchy (Man of La Mancha) jako Aldonza/Dulcinea
  • 1974: Spotkanie (Brief Encounter) jako Anna Jesson
  • 1974: Podróż (Il viaggio) jako Adriana de Mauro
  • 1974: Werdykt (Verdict) jako Teresa Leoni
  • 1975: Lalka gangstera (La pupa del gangster) jako Prostytutka
  • 1976: Skrzyżowanie Kassandra (The Cassandra Crossing) jako Jennifer Rispoli Chamberlain
  • 1977: Szczególny dzień (Una giornata particolare) jako Antonietta
  • 1978: Zagubiony transport (Brass Target) jako Mara
  • 1978: Angela jako Angela Kincaid
  • 1978: Krwawa zemsta (Fatto di sangue fra due uomini per causa di una vedova – si sospettano moventi politici) jako Titina Paterno
  • 1979: Siła ognia (Firepower) jako Adele Tasca
  • 1984: Aurora (Qualcosa di biondo) jako Aurora
  • 1986: Odwaga (Courage) jako Marianna Miraldo
  • 1988: Matka i córka (La ciociara) jako Cesira
  • 1990: Sobota, niedziela i poniedziałek (Sabato, domenica e lunedì) jako Rosa Priore
  • 1994: Prêt-à-porter (Prêt-à-Porter) jako Isabella de la Fontaine
  • 1995: Jeszcze bardziej zgryźliwi tetrycy (Grumpier Old Men) jako Maria Ragetti
  • 1997: Słońce (Soleil) jako Mamma Titine
  • 2001: Francesca i Nunziata (Francesca e Nunziata) jako Francesca Montorsi
  • 2002: Pośród obcych (Between Strangers) jako Olivia
  • 2004: Rodzina Innocente (Lives of the Saints) jako Teresa Innocente
  • 2004: Faszerowana papryka i rybą w twarz (Peperoni ripieni e pesci in faccia) jako Maria
  • 2007: Wściekłość Pasoliniego (La Rabbia di Pasolin) jako Sophia
  • 2009: Dziewięć (Nine) jako Mamma
  • 2011: La mia casa è piena di specchi jako Romilda Villani
  • 2014: La voce umana jako Angela

Seriale telewizyjne[edytuj | edytuj kod]

  • 1988: Mamma Lucia (The Fortunate Pilgrim) jako Lucia

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Nagrody
Poprzednik
Elizabeth Taylor
za BUtterfield 8
Oscar dla Najlepszej aktorki pierwszoplanowej
1962
za Matka i córka
Następca
Anne Bancroft
za Cudotwórczyni
Poprzednik
Shirley MacLaine
za Garsoniera
BAFTA dla Najlepszej aktorki zagranicznej
1962
za Matka i córka
Następca
Anne Bancroft
za Cudotwórczyni
Poprzednik
Jeanne Moreau za Moderato Cantabile i
Melina Mercouri za Nigdy w niedzielę
Festiwal Filmowy w Cannes − Najlepsza aktorka
1961
za Matka i córka
Następca
Katharine Hepburn
za U kresu dnia

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]