Sophia Loren

Sophia Loren
Loren podczas 81. ceremonii wręczenia Oscarów (2009)
Imię i nazwisko	Sofia Villani Scicolone
Data i miejsce urodzenia	20 września 1934 Rzym
Zawód	Aktorka
Współmałżonek	Carlo Ponti (1957-1962; 1966-2007)
Lata aktywności	od 1950
Nagrody Nagroda Akademii Filmowej Najlepsza aktorka pierwszoplanowa 1962 Matka i córka 1991 Oscar Honorowy Złoty Glob Henrietta Award − 1964; 1965; 1969; 1977 1995 Nagroda im. Cecila B. DeMille'a Nagroda BAFTA Najlepsza aktorka zagraniczna 1962 Matka i córka Cezar 1991 Honorowy Cezar Nagroda Grammy Najlepszy album z czytanym tekstem dla dzieci 2004 Prokofiev: Peter and the Wolf/Beintus Nagroda na MFF w Cannes Najlepsza aktorka 1961 Matka i córka Nagroda na MFF w Berlinie 1994 Honorowy Złoty Niedźwiedź
Odznaczenia
Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Sophia Loren w filmie Five Miles to Midnight (1962)

Sophia Loren, właśc. Sofia Villani Scicolone (ur. 20 września 1934 w Rzymie) – włoska aktorka filmowa. Jedna z największych gwiazd włoskiego i światowego kina, występująca z powodzeniem zarówno w filmach europejskich, jak i amerykańskich.

Życiorys

Początki

Urodziła się w rzymskiej Klinice Królowej Margherity jako nieślubna córka Riccarda Scicolonego i Romildy Villani (1910-1991). Ma siostrę Annę Marię.

Dzieciństwo spędziła w nędzy w miasteczku Pozzuoli, w slamsach niedaleko Neapolu, gdzie jej matka uciekła przed ostracyzmem konserwatywnego społeczeństwa włoskiego. W wieku piętnastu lat zwyciężyła w konkursie piękności "Królowa Morza", a za pieniądze z wygranej wyjechała do Rzymu. Debiutowała w 1949 roku. Po zagraniu epizodu w amerykańskim filmie Quo vadis (1951) związała się z o 22 lata starszym włoskim producentem Carlo Pontim, który pokierował jej dalszą karierą filmową. Poślubiła go dwukrotnie - w 1957 (nielegalnie, ponieważ Ponti był już wtedy żonaty) i w 1966 roku (legalnie, po zrzeczeniu się przez obydwoje obywatelstwa włoskiego).

Kariera

Zasłynęła z ról krzykliwych, nieco wulgarnych bohaterek z włoskich przedmieść, biednych dziewczyn z ludu. Pierwszy wielki sukces odniosła rola w filmie Złoto Neapolu w 1954 roku. Choć w 1958 przyjechała do Hollywood i występowała w wielu amerykańskich produkcjach, kluczową rolę w jej karierze odegrała współpraca z włoskim reżyserem Vittorio De Siką. Za rolę w jego Matce i córce (1960) otrzymała Oscara (jako druga Włoszka i pierwsza w historii aktorka za rolę filmie nieanglojęzycznym) oraz nagrodę aktorską w Cannes.

Następnie wystąpiła w wielokrotnie nagradzanych komediach De Siki: Wczoraj, dziś, jutro (1963) i Małżeństwo po włosku (1964, nominacja do Oscara). W obydwu filmach partnerował jej Marcello Mastroianni, z którym Loren stworzyła stały ekranowy duet. Zagrali razem w 13 filmach na przestrzeni 40 lat.

W czasie swojej kariery, trwającej już 60 lat, współpracowała z wieloma znanymi reżyserami zarówno z Włoch, jak i z Hollywood. Byli wśród nich m.in. Mario Monicelli, Ettore Scola, Dino Risi, Mario Camerini, Charlie Chaplin, Sidney Lumet, George Cukor, Michael Curtiz, Anthony Mann i André Cayatte.

W 1991 otrzymała Oscara honorowego za całokształt twórczości.

Życie prywatne

Jest matką dyrygenta i pianisty Carla Pontiego Jr. (ur. 29 grudnia 1968) oraz Edoarda Pontiego (ur. 6 stycznia 1973), który jest z zawodu scenarzystą, reżyserem i producentem.

12 maja 2006 na świat przyszła jej wnuczka Lucia Sofia Ponti, której rodzicami są Edoardo i aktorka Sasha Alexander.

Jej siostra Anna Maria poślubiła Romano Mussoliniego (syna duce Benito Mussoliniego i jego żony Rachele Mussolini) i para ta ma córkę – Alessandrę Mussolini, znaną ze swej działalności politycznej.

Filmografia

Filmy fabularne

• 2009: Dziewięć (Nine) jako Mamma
• 2004: Faszerowana papryka i rybą w twarz (Peperoni ripieni e pesci in faccia) jako Maria
• 2004: Rodzina Innocente (Lives of the Saints) jako Teresa Innocente
• 2002: Pośród obcych (Between Strangers) jako Olivia
• 2001: Francesca i Nunziata (Francesca e Nunziata) jako Francesca Montorsi
• 1997: Słońce (Soleil) jako Mamma Titine
• 1995: Jeszcze bardziej zgryźliwi tetrycy (Grumpier Old Men) jako Maria Ragetti
• 1994: Prêt-à-porter (Prêt-à-Porter) jako Isabella de la Fontaine
• 1990: Sobota, niedziela i poniedziałek (Sabato, domenica e lunedì) jako Rosa Priore
• 1988: Matka i córka (La ciociara) jako Cesira
• 1986: Odwaga (Courage) jako Marianna Miraldo
• 1984: Aurora (Qualcosa di biondo) jako Aurora
• 1979: Siła ognia (Firepower) jako Adele Tasca
• 1978: Krwawa zemsta (Fatto di sangue fra due uomini per causa di una vedova - si sospettano moventi politici) jako Titina Paterno
• 1978: Angela jako Angela Kincaid
• 1978: Zagubiony transport (Brass Target) jako Mara
• 1977: Szczególny dzień (Una giornata particolare) jako Antonietta
• 1976: Skrzyżowanie Kassandra (The Cassandra Crossing) jako Jennifer Rispoli Chamberlain
• 1975: Lalka gangstera (La pupa del gangster) jako Prostytutka
• 1974: Werdykt (Verdict) jako Teresa Leoni
• 1974: Podróż (Il viaggio) jako Adriana de Mauro
• 1974: Spotkanie (Brief Encounter) jako Anna Jesson
• 1972: Człowiek z La Manchy (Man of La Mancha) jako Aldonza/Dulcinea
• 1972: Bianco, rosso e... jako Hermana Germana
• 1971: Mortadela jako Maddalena Ciarrapico
• 1971: Żona księdza (La moglie del prete) jako Valeria Billi
• 1969: Słoneczniki (I girasoli) jako Giovanna
• 1968: Duchy po włosku (Questi fantasmi) jako Maria Lojacono
• 1967: Hrabina z Hongkongu (A Countess from Hong Kong) jako Hrabina Natasha Alexandroff
• 1967: Był sobie raz (C'era una volta...) jako Isabella
• 1966: Arabeska (Arabesque) jako Yasmin Azir
• 1966: Judyta (Judith) jako Judith
• 1965: Operacja Kusza (Operation Crossbow) jako Nora
• 1965: Lady L jako Lady L/Louise
• 1964: Upadek Cesarstwa Rzymskiego (The Fall of the Roman Empire) jako Lucilla
• 1964: Małżeństwo po włosku (Matrimonio all'italiana) jako Filumena Marturano
• 1963: Wczoraj, dziś, jutro (Ieri, oggi, domani) jako Adelina Sbaratti/Anna Molteni/Mara
• 1962: Więźniowie z Altony (I sequestrati di Altona) jako Johanna, żona Wernera
• 1962: Madame Sans-Gêne jako Madame Sans-Gene
• 1962: Le Couteau dans la plaie jako Lisa Macklin
• 1962: Boccaccio '70 jako Zoe
• 1961: Cyd (El Cid) jako Chimena
• 1960: Matka i córka (La ciociara) jako Cesira
• 1960: Zaczęło się w Neapolu (It Started in Naples) jako Lucia Curcio
• 1960: Piękna złośnica (Heller in Pink Tights) jako Angela Rossini
• 1960: Milionerka (The Millionairess) jako Epifania Parerga
• 1960: Powiew skandalu (A Breath of Scandal) jako Księżniczka Olympia
• 1959: That Kind of Woman jako Kay
• 1958: Dom na łodzi (Houseboat) jako Cinzia Zaccardi
• 1958: Klucz (The Key) jako Stella
• 1958: Czarna orchidea (The Black Orchid) jako Rose Bianco
• 1958: Pożądanie w cieniu wiązów (Desire under the Elms) jako Anna Cabot
• 1957: Chłopiec na delfinie (Boy on a Dolphin) jako Phaedra
• 1957: Duma i namiętność (The Pride and the Passion) jako Juana
• 1957: Legend of the Lost jako Dita
• 1956: Co za szczęście być kobietą (La fortuna di essere donna) jako Antonietta Fallari
• 1955: Chleb, miłość i... (Pane, amore e...) jako Donna Sofia
• 1955: Piękna młynarka (La bella mugnaia) jako Carmela
• 1955: La donna del fiume jako Nives Mongolini
• 1955: Pod znakiem Wenus (Il segno di Venere) jako Agnese
• 1954: Złoto Neapolu (L'oro di Napoli) jako Sofia
• 1954: Dzień z życia sędziego (Un giorno in pretura) jako Anna
• 1954: Karuzela neapolitańska (Carosello napoletano) jako Sisina
• 1954: Tempi nostri jako Dziewczyna
• 1954: Attila jako Honoria
• 1954: Miseria e nobiltà jako Gemma
• 1954: Szkoda, że to łajdak (Peccato che sia una canaglia) jako Lina Stroppiani
• 1953: Aida jako Aida
• 1953: La domenica della buona gente jako Ines
• 1953: Dwie noce z Kleopatrą (Due notti con Cleopatra) jako Kleopatra / Nisca
• 1953: Handel żywym towarem (La tratta delle bianche) jako Elvira
• 1953: Afryka pod wodą (Africa sotto i mari) jako Barbara Lama
• 1953: Ci troviamo in galleria jako Marisa
• 1953: Il paese dei campanelli
• 1953: Pellegrini d'amore
• 1952: È arrivato l'accordatore jako Amica di Giulietta
• 1952: Znak Zorro (Il sogno di Zorro) jako Conchita
• 1952: Faworyta (La favorita) jako Leonora
• 1951: Era lui... si! si! jako Odaliska
• 1951: Io sono il capataz jako Segretaria del Dittatore
• 1951: Lebbra bianca jako Dziewczyna w domu
• 1951: Il mago per forza jako La Sposa
• 1951: Milano miliardaria jako Epizod
• 1951: Il padrone del vapore jako Ballerinetta
• 1951: Anna jako Asystentka night clubu (niewymieniona w czołówce)
• 1951: Quo vadis jako Niewolnica Ligii (niewymieniona w czołówce)
• 1950: Il voto jako Un popolana alla festa di Piedigrotta
• 1950: Serca na morzu (Cuori sul mare) jako Epizod (niewymieniona w czołówce)
• 1950: Le sei mogli di Barbablù jako Ragazza rapita
• 1950: Totò Tarzan jako Tancerka

Seriale telewizyjne

• 1988: Mamma Lucia (The Fortunate Pilgrim) jako Lucia

Odznaczenia

• Kawaler Krzyża Wielkiego Orderu Zasługi Republiki Italii (1996, Włochy)
• Legia Honorowa (1991, Francja)

Ciekawostki

• W 1982 spędziła siedemnaście dni w areszcie w Caserta pod zarzutem oszustw finansowych.
• W 1991 magazyn People uznał ją za "jedną z najpiękniejszych kobiet na świecie".
• Ma swoją gwiazdę na hollywoodzkiej Walk of Fame przy 7060 Hollywood Blvd.
• Z powodu ogromnej tremy nigdy nie grała w teatrze.
• Była gwiazdą gali Telekamery 2001 i otrzymała nagrodę specjalną, przyznawaną przez redakcję Tele Tygodnia dla najpopularniejszej gwiazdy zagranicznej.
• Mając ponad 70 lat uświetniła edycję kalendarza Pirelli. Ten najbardziej pożądany kalendarz świata ukazuje kobiety w negliżu.

Nagrody
Poprzednik Elizabeth Taylor za BUtterfield 8	Oscar dla Najlepszej aktorki pierwszoplanowej 1962 za Matka i córka	Następca Anne Bancroft za Cudotwórczyni
Poprzednik Shirley MacLaine za Garsoniera	BAFTA dla Najlepszej aktorki zagranicznej 1962 za Matka i córka	Następca Anne Bancroft za Cudotwórczyni
Poprzednik Jeanne Moreau za Moderato Cantabile i Melina Mercouri za Nigdy w niedzielę	Festiwal Filmowy w Cannes − Najlepsza aktorka 1961 za Matka i córka	Następca Katharine Hepburn za U kresu dnia

Bibliografia

• Jan Słodowski, Andrzej Roman: Gwiazdy światowego kina. Leksykon. Warszawa: Editions Spotkania, 1992. ISBN 83-85195-83-1.
• Ewa Szabłowska: Ludzie kina. Sophia Loren (pol.). W: zone europa [on-line]. [dostęp 2011-02-19].

Linki zewnętrzne

• Sophia Loren w bazie Internet Movie Database (IMDb) (ang.)
• Sophia Loren w bazie filmweb.pl
• Sophia Loren w bazie stopklatka.pl
• Sophia Loren w NNDB (ang.)