Korytowo (powiat choszczeński)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Korytowo
Państwo  Polska
Województwo zachodniopomorskie
Powiat choszczeński
Gmina Choszczno
Wysokość 75 m n.p.m.
Liczba ludności (2007) 486
Strefa numeracyjna (+48) 95
Kod pocztowy 73-200, 73-222
Tablice rejestracyjne ZCH
SIMC 0179105
Położenie na mapie województwa zachodniopomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa zachodniopomorskiego
Korytowo
Korytowo
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Korytowo
Korytowo
Ziemia 53°08′43,69″N 15°32′57,65″E/53,145469 15,549347Na mapach: 53°08′43,69″N 15°32′57,65″E/53,145469 15,549347
Strona internetowa miejscowości

Korytowo niem. Kürtow) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie choszczeńskim, w gminie Choszczno. W roku 2007 wieś liczyła 486 mieszkańców[potrzebne źródło].

Wieś wchodząca w skład sołectwa: Golcza.

Wieś leży ok. 10 km na południowy wschód od Choszczna, nad Jeziorem Korytowskim.

W latach 1975-1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa gorzowskiego.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Jest to najstarsza miejscowość na ziemi choszczeńskiej. Początki sięgają czasów średniowiecza, kiedy to w rejonie cypla Jeziora Korytowskiego funkcjonowała osada przygrodowa (IX - XII wiek). Wraz z ziemią choszczeńską była we władaniu książąt wielkopolskich, a pod koniec XIII wieku, mimo burzliwych dziejów wymieniono ją w Kronice wielkopolskiej, jako ziemię leżącą w granicach diecezji poznańskiej. Początkowo Korytowo należało do joannitów, a od XIV wieku do rodziny von Wedel i von Goltz. Na przełomie XV / XVI wieku Korytowo było miastem. Do dziś z tego okresu pochodzi układ ulic.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są[1][2]:

  • kościół pod wezwaniem św. Stanisława Kostki z XIII wieku, przebudowany w połowie XVI wieku. Kościół parafialny, rzymskokatolicki należący do dekanatu Choszczno, archidiecezji szczecińsko-kamieńskiej, metropolii szczecińsko-kamieńskiej. Kościół ufundowała rodzina von Wedel. Budynek orientowany, zbudowany został na planie prostokąta o wymiarach 18,9 x 12,3 m. Przy zachodniej ścianie szczytowej korpusu stoi wieża zbudowana na rzucie prostokąta o wymiarach 6,7 x 7,1 m. Do północnej ściany wieży dobudowano zakrystię. Obiekt posiada budowę trzybryłową, a mianowicie: korpus nawowy pokryty dwuspadowym wysokim dachem, wieżą zwieńczoną stopniowanym hełmem z latarnią i ostrosłupową iglicą, oraz zakrystię o bryle nieregularnego wielościanu, nakrytą wysokim dachem pulpitowym. W sensie architektonicznym świątynia ma budowę halową. Elewacja południowa jest czteroosiowa, rytmiczna, przyozdobiona ceglanym portalem, Elewacja północna jest trzyosiowa, symetryczna bez elementów stylowych. Wyjątkowa jest dwuosiowa elewacja wschodnia, w której szczyt przyozdobiony został stopniowanym układem blend arkadowych i wieńczącymi go sterczynami. W blendach arkadowych umieszczono otwory okienne których łuki wsparte są na ozdobnych główkach. Masywna wieża wyróżnia się odsłoniętym wątkiem i fakturą muru kamienno - ceglanego. Na wysokości trzeciej kondygnacji elewacja ma dwuosiowy podział z ceglanymi obramieniami i pełno łukowymi nadprożami okiennymi. W kościele zachowało się kilka elementów wyposażenia o cechach zabytkowych. Najcenniejszym zabytkiem jest wczesnorenesansowa nastawa ołtarzowa w formie pentaptyku z roku 1588, ze sceną ukrzyżowania Jezusa i figurami św. Piotra i Pawła. Na trzeciej kondygnacji wieży zawieszony jest dzwon spiżowy z roku 1732. Elementem wyposażenia są też ławki drewniane wykonane w latach 30. XX wieku. Starszy dzwon z 1568 wykonany przez stargardzkiego ludwisarza Josta van Westena przechowywany jest obecnie w kościele św. Józefa w Jenikowie[3]. W latach 2002 - 2008 wykonany został kompleksowy remont wieży kościoła: wykonana została nowa konstrukcja latarni, nowa więźba hełmu, który został pokryty blachą miedzianą.[4]
  • zespół pałacowy:
  • dwór - pałac z XV - XVIII wieku, przebudowany w latach 1830-1890. Nad wejściem głównym herbem właścicieli przedstawiający lwa i krasnala z rybim ogonem. Budynek stoi na dużo starszych murach, w podziemiu ślady gotyku.
  • park graniczący z dworem założony w XVI wieku. Dla podniesienia walorów widokowych usypano kopiec. Park rozciągał się wzdłuż jeziora i przechodził w promenadę leśną.

inne zabytki:

  • budowle z gołębnikami i spichlerzami wchodzącymi w skład folwarku.

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

W Korytowie jest jednostka Ochotniczej Straży Pożarnej.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Rejestr zabytków nieruchomych woj. zachodniopomorskiego - stan na 31.12.2012 r.. Narodowy Instytut Dziedzictwa. [dostęp 11.4.13]. s. 5.
  2. „Zachodniopomorski Wojewódzki Konserwator Zabytków”. Szczecin. 
  3. M. Majewski Ludwisarstwo stargardzkie XVI-XVII wieku. Przyczynek do "Corpusu Campanorum Pomeranorum" [w:] Mała Ojczyzna - Wczoraj i Dziś. Materiały z sesji, Stargard 1999, s. 60
  4. Parafia Korytowo. „Archidiecezja szczecińsko-kamieńska”. Szczecin. 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Grzegorz Jacek Brzustowicz, Przewodnik po gminie Choszczno, Bydgoszcz, 2003