Powiat choszczeński

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Powiat choszczeński
Herb Flaga
Herb powiatu Flaga powiatu
Położenie na mapie województwa
Położenie na mapie województwa
Województwo zachodniopomorskie
Siedziba władz powiatu Choszczno
Starosta Bogdan Brzustowicz[1]
Powierzchnia 1327,71 km²
Ludność (2009)
 • liczba
 • gęstość

49 752
37,5 osób/km²
Urbanizacja 48,0%
Tablica rejestracyjna ZCH
TERYT 3202
Gminy powiatu
gminy miejskie
miejsko-wiejskie 4
wiejskie 2
Adres starostwa
powiatowego
ul. Nadbrzeżna 2
73-200 Choszczno
Strona internetowa powiatu

Powiat choszczeńskipowiat w północno-zachodniej Polsce, w woj. zachodniopomorskim, utworzony w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Choszczno.

W skład powiatu wchodzą:

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Według danych z 1 stycznia 2009 powierzchnia powiatu choszczeńskiego wynosi 1327,71 km²[2]. Położony jest w następujących regionach fizycznogeograficznych: Pojezierze Choszczeńskie, Pojezierze Myśliborskie i Pojezierze Ińskie oraz Równina Drawska.

Prawie 50% powierzchni zajmują użytki rolne, 39% lasy i grunty leśne, 4% tereny zabudowane, 4% nieużytki, a 3% wody. Połowa ludności zamieszkuje tereny wiejskie. Na terenie powiatu leżą liczne jeziora, przepływa przez niego także Drawa, mająca na niektórych odcinkach górski charakter. Zarówno Drawa jak i Korytnica są miejscem uprawiania spływów kajakowych. Ostatnie lata przyniosły rozwój gospodarstw agroturystycznych. W powiecie choszczeńskim leży Drawieński Park Narodowy.

Powiat choszczeński graniczy z pięcioma powiatami:

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Według danych z 30 czerwca 2012 roku powiat choszczeński zamieszkiwało 50244 osób[3] Liczba ludności (dane z 30 czerwca 2012):

  Ogółem Kobiety Mężczyźni
  osób  % osób  % osób  %
Ogółem 50 244 100 25 182 50,12 25 062 49,88
Miasto 23 845 47,46 12 174 24,23 11 671 23,23
Wieś 26 399 52,54 13 008 25,89 13 391 26,65

Liczba ludności[4] oraz powierzchnia poszczególnych gmin powiatu[5]:

Rodzaj gminy Nazwa gminy Ludność  % powiatu Pow. (km²)  % powiatu Liczba sołectw Gęstość
zaludnienia
miejsko-wiejska Choszczno 22.257 44,7 246,28 18,6 18 90
miejsko-wiejska Drawno 5.325 10,7 320,87 24,2 12 17
miejsko-wiejska Pełczyce 8.016 16,1 200,71 15,1 19 40
miejsko-wiejska Recz 5.721 11,4 180,34 13,6 15 32
wiejska Bierzwnik 4.710 9,5 239,05 18,0 15 20
wiejska Krzęcin 3.766 7,6 140,27 10,5 11 27

Miejsce w województwie (na 18 powiatów ziemskich) pod względem:

  • ludności: 13.
  • powierzchni: 8.
  • gęstości zaludnienia: 16.
  • urbanizacji: 14.

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

W końcu kwietnia 2012 liczba zarejestrowanych bezrobotnych w powiecie choszczeńskim obejmowała ok. 4,1 tys. mieszkańców, co stanowi stopę bezrobocia na poziomie 26,6% do aktywnych zawodowo[6].

Przeciętne wynagrodzenie pracownicze w październiku 2008 r. wynosiło 2517,30 zł, przy liczbie zatrudnionych pracowników w powiecie choszczeńskim – 5473 osoby. Przeciętne wynagrodzenie w sektorze publicznym wynosiło 3076,29 zł, a w sektorze prywatnym 2223,16 zł[7].

Zarys dziejów[edytuj | edytuj kod]

Budynek Starostwa Powiatowego w Choszcznie

Najstarsze ślady osadnictwa na terenie dzisiejszego powiatu choszczeńskiego, pochodzą z V tys. p.n.ne. (epoka kamienia gładzonego). Ówczesnymi mieszkańcami tego obszaru była ludność zajmująca się rolnictwem i hodowlą.

  • W I tys. n.e. tereny te zasiedliły ludy germańskie. Ludność słowiańska zasiedliła się tu nie później niż w VII w.
  • W latach 963–967 Mieszko I przyłączył ziemię choszczeńską do Polski.
  • W pierwszej połowie XI w. związek z Polską ulega rozluźnieniu.
  • Około 1122 r. Bolesław Krzywousty ponownie wcielił te tereny do Polski.
  • Od 1138 r. ziemia choszczeńska wchodziła w skład Księstwa Wielkopolskiego.
  • W XIII w. ziemia choszczeńska stała się strefą ścierania i oddziaływań różnych ośrodków politycznych.
  • W 1289 r. termin ziemia choszczeńska (łac. Terra Arnswaldesis) zaistniał w dokumentach historycznych.
  • W XIV i XV w. Polska podejmowała próby odzyskania Ziemi Choszczeńskiej.
  • W XV w. ziemia choszczeńska kilkakrotnie przechodziła z rąk do rąk:
    • - w latach 1402 – 1454 przejął ją w swoje posiadanie Zakon Krzyżacki;
    • 1454 r. – najazd wojsk husycko-polskich doprowadził na krótko do podporządkowania Polsce, ziemi choszczeńskiej;
    • w marcu 1437 r. teren ten wrócił do państwa zakonnego na mocy pokoju polsko-krzyżackiego;
    • w 1454 r. ziemia choszczeńska trafiła pod panowanie Hohenzollernów.
  • W latach 1618-1648 przemarsz wojsk protestanckich i cesarskich grabiących i pustoszących wszystko na swojej drodze, spowodował ogromne zniszczenia;
  • W 1632 r. doszczętnie zniszczono Barnim, Krzęcin, Grobowiec i Sulibórz;
  • W 1636 r. armia szwedzka spaliła Stradzewo i Raduń; - w 1637 r. wojska cesarskie zmieniły Choszczno i Recz w pogorzeliska.
  • W 1657 r. hetman Stefan Czarniecki w pogoni za Szwedami wdarł się na teren Brandenburgii zdobywając Recz, Pomień, Stradzewo i Raduń oraz podchodząc pod Choszczno.
  • W XVII w. Powiat Choszczno (niem. Kreis Arnswalde) zajmował rozległe terytorium. Obejmował swoim zasięgiem 5 miast: Choszczno, Recz, Drawno, Pełczyce i Ińsko oraz 3 domeny państwowe utworzone z posiadłości zakonnych: Bierzwnik, Recz, Pełczyce.
  • Od XVIII w. odnotowujemy znaczny rozwój gospodarczy.
  • W XVIII i XIX w. Nowa Marchia znalazła się w obrębie Królestwa Pruskiego. Przed wybuchem II wojny światowej w skład powiatu wchodziło 66 gmin wiejskich i 3 miejskie: Choszczno, Recz, Drawno.
  • W 1937 r. w mieście działały zakłady takie jak : mleczarnia, fabryka cukierków, fabryka traktorów, zakłady produkujące beton. W czasie II wojny światowej na terenie Choszczna działał obóz jeniecki Oflag IIB.
  • W 1945 r. ziemia choszczeńska powtórnie znalazła się w granicach państwa polskiego. Po zakończeniu wojny utworzono na tym obszarze Starostwo Powiatowe Choszczeńskie.
  • Od 1975 r. po zniesieniu powiatów, obszar ten podzielono na sześć gmin: Choszczno, Recz, Drawno, Krzęcin, Bierzwnik i Dobiegnie. Należały one wówczas do województwa gorzowskiego.
  • Od 1999 r. Choszczno po raz kolejny stało się miastem powiatowym i weszło w skład województwa zachodniopomorskiego. Obecnie w skład powiatu choszczeńskiego wchodzi 6 gmin: Choszczno, Recz, Drawno, Krzęcin, Bierzwnik i Pełczyce.

Środowisko geograficzne[edytuj | edytuj kod]

Największe rzeki powiatu:[8]

Na terenie powiatu znajduje się 111 jezior o powierzchni lustra wody powyżej 1 ha. Są to jeziora pochodzenia polodowcowego (rynnowe, morenowe oraz sandrowe) wchodzące w skład Pojezierza Choszczeńskiego, do którego przynależą jeziora Pojezierza Myśliborskiego i częściowo Pojezierza Drawskiego.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

  • klasztor cysterski, kościół i gotycki spichlerz w Bierzwniku,
  • kościół gotycki NMP z drzewem Jessego oraz rondel przedbramia i fragmenty murów obronnych w Choszcznie,
  • kościół gotycki i ruiny zamku w Drawnie,
  • barokowy kościół Chłopowie,
  • XVII-wieczny kościół Krzęcinie,
  • XIII-wieczny kościół i klasztor cysterski w Pełczycach,
  • bramy i baszty oraz gotycki kościół w Reczu.

Kultura i rozrywka[edytuj | edytuj kod]

  • Festiwal Twórczości Dziecięcej Pomorskiego Okręgu Wojskowego,
  • Przegląd form estradowych estradowych teatralnych dla osób niepełnosprawnych „Scena bez barier”
  • Międzynarodowy Festiwal Fortepianowy „Gramy na 4 ręce”

Latem cyklicznie odbywają się „Dni Choszczna” oraz „Piknik nad Drawą” w ramach którego tradycyjnie już organizowana jest Noc Hip-Hopowa. Lipiec jest w powiecie miesiącem hołdującym historii. Gmina Bierzwnik organizuje festyn historyczny oraz warsztaty archeologiczne „Dni na cysterskim szlaku”, a w Reczu można obejrzeć doskonale przygotowane przez mieszkańców widowisko historyczne „Na kupieckim szlaku”.

Sport i rekreacja[edytuj | edytuj kod]

W okresie letnim odbywa się ogólnopolski turniej koszykówki ulicznej i towarzyszące mu liczne konkursy. W Pełczycach i Choszcznie odbywają się coroczne maratony pływackie. Cykliczną imprezą są również powiatowe zawody w strzelaniu myśliwskim śrutowym oraz powiatowe mistrzostwa drwali w Kruczaju. Na terenie powiatu choszczeńskiego znajdują się szlaki turystyczne umożliwiające uprawianie turystyki rowerowej m.in: Choszczeński Szosowy Maraton Kolarski "Pętla Drawska". Odbywa się też wojewódzki turystyczny rajd po Ziemi Drawieńskiej, odbywający się w trzech kategoriach: pieszej, rowerowej i samochodowej. Organizowany jest spływ kajakowy Drawą, a w Choszcznie organizowany jest Ogólnopolskie Kryterium Kolarskie o memoriał red. Z.Weissa. W Choszcznie rozgrywane są turnieje kajak polo, a choszczeńscy kajak-poliści zdobywają tytuły mistrza Polski i są członkami kadry narodowej w tej dyscyplinie. We wrześniu odbywają się: Ogólnopolski Bieg Uliczny "Choszczeńska 10" w Choszcznie oraz "Bieg Bursztynowy" w Pełczycach.

Szlaki turystyczne[edytuj | edytuj kod]

Komunikacja[edytuj | edytuj kod]

Bezpieczeństwo[edytuj | edytuj kod]

W 2009 r. wskaźnik wykrywalności sprawców przestępstw stwierdzonych w powiecie choszczeńskim wynosił 86,2%[9][10]. W 2009 r. stwierdzono w powiecie m.in. 148 kradzieży z włamaniem, 6 kradzieży samochodów, 159 przestępstw narkotykowych[11][12][13].

Powiat choszczeński jest obszarem właściwości Prokuratury Rejonowej w Choszczno i Prokuratury Okręgowej w Szczecinie[14].

Na terenie powiatu działa 8 jednostek Ochotniczej Straży Pożarnej włączonych do krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego[15]. Ponadto istnieje jednostka ratowniczo-gaśnicza przy Komendzie Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w Choszcznie[16].

Administracja[edytuj | edytuj kod]

Reprezentacja gmin w Radzie Powiatu w Choszcznie
Gminy Liczba
radnych[17]
Liczba
wyborców w 2010[18]
gmina Bierzwnik, gmina Krzęcin 3 7 153
gmina Choszczno 7 17 965
gmina Drawno, gmina Recz 4 8 963
gmina Pełczyce 3 6 418
Razem (Σ) 17 40 499

Siedzibą władz powiatu jest miasto Choszczno. Organem uchwałodawczym jest Rada Powiatu w Choszcznie, w której skład wchodzi 17 radnych[19].

Gminy powiatu choszczeńskiego są obszarem właściwości Sądu Rejonowego w Myśliborzu, jednakże są obsługiwane przez wydziały zamiejscowego tego sądu w Choszcznie[20]. Gminy powiatu są obszarem właściwości Sądu Okręgowego w Szczecinie[21]. Powiat choszczeński jest obszarem właściwości miejscowej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie[22].

Mieszkańcy powiatu choszczeńskiego wybierają radnych do Sejmiku Województwa Zachodniopomorskiego w okręgu nr 3. Posłów na Sejm wybierają z okręgu wyborczego nr 40, senatora z okręgu nr 99, a posłów do Parlamentu Europejskiego z okręgu nr 13.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Zarząd Powiatu w Choszcznie. Starostwo Powiatowe w Choszcznie. [dostęp 2014-09-11].
  2. 2009 r.. „Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym”, 2009-08-20. Główny Urząd Statystyczny. ISSN 1505-5507. 
  3. GUS, Departament Badań Demograficznych. Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym. , s. 45, 2012. Warszawa: GUS. ISSN 17346118 (pol. • ang.). [dostęp 2013-04-30]. 
  4. Lucyna Nowak, Joanna Stańczyk, Agnieszka Znajewska: Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 30 VI 2008 r.). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2008. ISSN 1734-6118. (pol.)
  5. Ireneusz Budzyński: Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2010 r.. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2010-08-20. ISSN 1505-5507. (pol.)
  6. Bezrobotni oraz stopa bezrobocia według województw, podregionów i powiatów (stan w końcu kwietnia 2012 r.). Główny Urząd Statystyczny, 2012-05-31. [dostęp 2012-06-17].
  7. Wynagrodzenia i ich struktura w województwie zachodniopomorskim w 2008 r.. Szczecin: Urząd Statystyczny w Szczecinie, 2010, s. 42, 55. ISSN 2080-928X.
  8. Strategia rozwoju (pol.). Starostwo Powiatowe w Choszcznie. [dostęp 2009-02-22].
  9. Przestępstwa ogółem (styczeń - grudzień). Komenda Wojewódzka Policji w Szczecinie. [dostęp 2012-06-17].
  10. Województwo zachodniopomorskie. W: Statystyczne Vademecum Samorządowca 2010 (SVS 2010) [on-line]. Urząd Statystyczny w Szczecinie. [dostęp 2011-08-13].
  11. Kradzieże samochodów (styczeń - grudzień). Komenda Wojewódzka Policji w Szczecinie. [dostęp 2012-06-17].
  12. Kradzieże z włamaniem (styczeń - grudzień). Komenda Wojewódzka Policji w Szczecinie. [dostęp 2012-06-17].
  13. Przestępstwa narkotykowe (styczeń - grudzień). Komenda Wojewódzka Policji w Szczecinie. [dostęp 2012-06-17].
  14. Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 25 marca 2010 r. (Dz. U. z 2010 r. Nr 49, poz. 297)
  15. Wykaz OSP w KSRG w wojewódzktwie zachodniopomorskim w lutym 2011 r.. Komenda Wojewódzka Państwowej Straży Pożarnej w Szczecinie, 2011-03-02. [dostęp 2011-08-14].
  16. Organizacja komendy. KP PSP w Choszcznie. [dostęp 2011-08-14].
  17. Uchwała Nr XXIX/187/2002 Rady Powiatu w Choszcznie z dnia 28 czerwca 2002 r. (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 2002 r. Nr 52, poz. 1132)
  18. Rada Powiatu w Choszcznie (pol.). W: Wybory samorządowe 2010 [on-line]. Państwowa Komisja Wyborcza, 2010. [dostęp 2013-01-28].
  19. Zarządzenie Nr 75/2010 Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 25 lutego 2010 r. (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 2010 r. Nr 20, poz. 389)
  20. Zarządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 29 listopada 2012 r. ws. zniesienia i utworzenia niektórych wydziałów (Dz. Urz. Min. Sprawiedliwości z 2012 r. poz. 168, s. 43)
  21. Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 25 października 2012 r. (Dz. U. z 2012 r. Nr 0, poz. 1223)
  22. Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 25 października 2012 r. (Dz. U. z 2012 r. Nr 0, poz. 1223)
Wikimedia Commons

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Powiat Choszczeński wczoraj i dziś - praca zbiorowa pod redakcją J.Skrzypińskiego i Ż.Czamarczana