Ossów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ossów
Herb
Herb Ossowa
Ulica Matarewicza w Ossowie
Ulica Matarewicza w Ossowie
Państwo  Polska
Województwo mazowieckie
Powiat wołomiński
Gmina Wołomin
Sołectwo Ossów
Liczba ludności (2008) 929 [1]
Strefa numeracyjna (+48) 22
Kod pocztowy 05-230
Tablice rejestracyjne WWL
SIMC 0010292
Położenie wsi
Położenie wsi
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Ossów
Ossów
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Ossów
Ossów
Ziemia 52°18′33,836″N 21°13′27,919″E/52,309399 21,224422Na mapach: 52°18′33,836″N 21°13′27,919″E/52,309399 21,224422
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Ossówwieś sołecka w Polsce, położona w województwie mazowieckim, w powiecie wołomińskim, w gminie Wołomin.

Wieś znajduje się na Równinie Wołomińskiej, 22 kilometry od centrum Warszawy. Przepływa przez nią rzeka Długa. Ciągnie się wzdłuż drogi powiatowej 01134 (TurówMajdanMostówka – granica gminy Wołomin), która w Ossowie nosi nazwę Stanisława Matarewicza.

Wieś znana jest z bitwy warszawskiej w czasie wojny polsko-bolszewickiej w 1920 roku.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wieś Ossów powstała na początku XVI wieku, gdy ruch kolonizacyjny objął zacofane dotąd, gęsto zalesione i słabo zaludnione połacie Mazowsza na wschód od Wisły. Wieś była współwłasnością Stanisława Czerniakowskiego herbu Łada i wojewody podlaskiego Mikołaja Kiszki (w 1580 roku Czerniakowski sprzedał wieś Kiszce). Ludność Ossowa liczyła wtedy ok. 60 osób, a wieś należała do parafii Kobyłka.[2]

Rozwój wsi został zakłócony w czasie potopu szwedzkiego (16551660). Szwedzka załoga Warszawy wyprawiała się wtedy na okoliczne wsie i miasteczka, plądrując je i paląc.

Kolejna wojna dotknęła Ossów w 1702 roku, gdy do Polski wkroczyły wojska szwedzkie króla Karola XII. Szwedzi pomaszerowali na Warszawę drogą przez Wyszków i Radzymin, plądrując wokół całą okolicę.

Podczas powstania kościuszkowskiego w 1794 roku okolice Ossowa także zostały ogarnięte działaniami wojennymi. Ostatnia bitwa powstania na otwartym polu miała miejsce 26 października pod pobliską Kobyłką.[2]

W 1812 roku przez Ossów przemaszerowała część Wielkiej Armii Napoleona, udająca się na Rosję. Jej niedobitki wracały tędy na przedwiośniu 1813 roku[2]. Po upadku cesarza Francuzów Ossów znalazł się w granicach Królestwa Kongresowego.

Wieś Ossów leżała przy drugorzędnej drodze wiodącej z warszawskiej Pragi do Stanisławowa. Była to najważniejsza arteria Królestwa Kongresowego przed powstaniem kolei, tędy bowiem płynął strumień towarów przemysłowych w głąb Rosji. Droga ta miała istotne znaczenie strategiczne w razie wojny, ponieważ prowadziła wprost na Warszawę.

Pod koniec XIX wieku Ossów stał się wsią włościańską – długą ulicówką, jaką pozostał do dzisiaj. Wieś liczyła 235 mieszkańców i należała do gminy Ręczaje i do parafii Cygów (dzisiaj parafia ta nosi nazwę Poświętne).

Podczas I wojny światowej działania zbrojne ominęły Ossów.

W dniach 14 - 15 sierpnia 1920 r. pod Ossowem rozegrała się jedna z bitew znanych jako bitwa warszawska. Zakończyła się ona zwycięstwem Polski nad bolszewikami. W bitwie tej zginął ksiądz Ignacy Skorupka. Walki upamiętnia kaplica, Cmentarz Poległych w Bitwie Warszawskiej, krzyż oznaczający miejsce śmierci kapelana ks. Ignacego Skorupki i jego pomnik, oraz pawilon historyczny.

Podczas kampanii wrześniowej 1939 roku działania zbrojne ominęły Ossów, natomiast w czasie wielkiej bitwy pancernej na przedpolu Warszawy w 1944 r. Ossów znalazł się na samej linii frontu i został w znacznej mierze zniszczony.

W latach powojennych nastąpił szybki rozwój miejscowości. Znaczny wpływ na to miało uruchomienie przystanku kolejowego PKP Ossów (obecnie Kobyłka Ossów) po elektryfikacji linii Warszawa – Tłuszcz (1953) i budowa drogi bitej Warszawa – Wołomin – Tłuszcz (obecnie droga wojewódzka nr 634).

W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa warszawskiego.

17 czerwca 2012 w Ossowie w sąsiedztwie parku kulturowego "Ossów Wrota Bitwy Warszawskiej 1920 r." odsłonięto pomnik-popiersie tragicznie zmarłego prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego[3].

Wydarzenia[edytuj | edytuj kod]

Co roku, w połowie sierpnia, we wsi odbywają się uroczyste obchody rocznicy Cudu nad Wisłą. Do Ossowa przybywają rzesze turystów, patriotów oraz zwykłych ludzi, by wziąć udział w uroczystościach upamiętniających wydarzenia 1920 roku. W kaplicy odprawiana jest uroczysta Msza Święta, na cmentarzu składane są wieńce. W trakcie obchodów odbywają się Mistrzostwa Polski Formacji Kawaleryjskich organizowane przez Stowarzyszenie Miłośników Kawalerii 1. Pułku Ułanów Krechowieckich, Międzynarodowy Półmaraton Uliczny "Cudu nad Wisłą", rekonstrukcje bitwy warszawskiej oraz festyn.

W kaplicy cmentarnej rokrocznie odbywają się Zloty Młodzieży Diecezji Warszawsko-Praskiej.

Parafia[edytuj | edytuj kod]

Z dniem 15 sierpnia 2007 roku ks. arcybiskup Sławoj Leszek Głódź ordynariusz warszawsko-praski utworzył w Ossowie parafię i Sanktuarium Matki Bożej Zwycięskiej. Funkcję świątyni parafialnej spełnia kaplica na Cmentarzu Poległych w Bitwie Warszawskiej.

Placówki oświatowe, kulturalne itp. oraz bezpieczeństwo[edytuj | edytuj kod]

Zespół Szkół w Ossowie. Po lewej pawilon historyczny

W Ossowie znajduje Zespół Szkół im. ks. Ignacego Skorupki (szkoła podstawowa i gimnazjum).

We wsi działa Ochotnicza Straż Pożarna.

W Ossowie bitwę warszawską 1920 roku upamiętnia Cmentarz Poległych w Bitwie Warszawskiej z kaplicą, krzyż oznaczający miejsce śmierci księdza Ignacego Skorupki oraz jego pomnik. Przy szkole znajduje się pawilon historyczny, w którym znajduje się makieta bitwy warszawskiej. Na obrzeżach miejscowości znajduje się także kontrowersyjny pomnik nagrobny żołnierzy bolszewickich na Polakówej Górce zbudowany w roku 2010.

Planowana jest budowa muzeum upamiętniającego Bitwę Warszawską 1920 roku[4][5]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Stan na marzec 2008 (Plan Odnowy Wsi Ossów). W: nasz-ossow.pl [on-line]. 06.2008.. [dostęp 2012-09-11].
  2. 2,0 2,1 2,2 Leszek Podhorodecki: Cud nad Wisłą, Ossów 1920 - 2000. Wołomin: Rota, 2000. ISBN 83-905323-7-9.
  3. Wyraz hołdu czy zepsuta koncepcja?. „Moja Gazeta Regionalna”. Nr 13 (157) (5 lipca 2012), s. 5, 2012-07-05. ISSN 1731-013X. 
  4. Nasz Dziennik, 03.02.2009 r., str.1 i 6.
  5. W Ossowie powstanie muzeum upamiętniające Bitwę Warszawską z 1920 roku

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Leszek Podhorodecki: Cud Nad Wisłą Ossów 1920 - 2000. Wołomin: Rota, 2000, s. 136. ISBN 83-905323-7-9.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]