Wyszków

	Wyszków
Herb Wyszkowa	Flaga Wyszkowa
Państwo	Polska
Województwo	mazowieckie
Powiat	wyszkowski
Gmina	Wyszków; gmina miejsko-wiejska
Prawa miejskie	1502
Burmistrz	Grzegorz Nowosielski
Powierzchnia	20,78 km²
Populacja (2010); • liczba ludności; • gęstość	; 27 126; 1304 os./km²
Strefa numeracyjna;	(+48) 29
Kod pocztowy	07-200, 07-202
Tablice rejestracyjne	WWY
	Położenie na mapie województwa mazowieckiego ; Wyszków
	Położenie na mapie Polski ; Wyszków
	52°35′36″N 21°27′36″E / 52.593333333333, 21.46Na mapach: 52°35′36″N 21°27′36″E / 52.593333333333, 21.46
TERC; (TERYT)	1141935054
	Urząd miejski Aleja Róż 2; 07-200 Wyszków
	Multimedia w Wikimedia Commons
	Hasło Wyszków w Wikisłowniku
	Strona internetowa

Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.

Wyszków – miasto w woj. mazowieckim, w powiecie wyszkowskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Wyszków.

Według danych z 31 grudnia 2010 r. miasto miało 27 126 mieszkańców^[1].

Miasto jest położone nad Bugiem na skraju Międzyrzecza Łomżyńskiego, na południu Puszczy Białej, 55 km na północny wschód od Warszawy, przy drodze krajowej nr 8 Warszawa – Białystok.

Położenie [edytuj]

Wyszków leży na wschodzie Polski w województwie mazowieckim, gminie Wyszków i powiecie wyszkowskim. Wyszków położony jest na północny-wschód od Warszawy, nad rzeką Bug

Historia miasta [edytuj]

Wyszków jest wzmiankowany od 1203 r., najpierw pod nazwą Wyszkowo, prawa miejskie otrzymał w 1502 r. Przed rozbiorami należał do biskupów płockich. W 1528 r. wybudowano most na Bugu, co przyśpieszyło rozwój miasta. Zniszczony w czasie wojen szwedzkich w połowie XVII wieku. Od 1795 w zaborze pruskim, następnie od 1807 w Księstwie Warszawskim, a od 1815 w Królestwie Kongresowym (zaborze rosyjskim).

19 maja 1870 stracił prawa miejskie i odzyskał je 4 lutego 1919. Szybki rozwój miasta po otwarciu w 1897 linii kolejowej Pilawa – Tłuszcz – Ostrołęka. W czasie wojny polsko-bolszewickiej w sierpniu 1920 stanowił ostatnie miejsce postoju Tymczasowego Komitetu Rewolucyjnego Polski (planowanego jako rząd marionetkowy Polskiej Republiki Rad) w czasie ofensywy Armii Czerwonej na Warszawę. Epizod ten uwiecznił Stefan Żeromski w opowiadaniu Na probostwie w Wyszkowie.

Przed II wojną światową w połowie zamieszkany przez Żydów. W 1939 toczyły się zacięte walki 1 Dywizji Piechoty Legionów z Grupy Operacyjnej "Wyszków" z Niemcami forsującymi Bug. W okresie okupacji niemieckiej mieścił się w mieście oddział roboczy jeńców sowieckich obozu w Beniaminowie. Niemcy dokonywali w Wyszkowie masowych egzekucji, zamordowano ponad 7 tysięcy mieszkańców.

W latach 1946–1951 w okolicach m. Wyszkowa w ramach podziemia niepodległościowego działał oddział Jana Kmiołka "Wira".

Od 1956 do 1975 i ponownie od 1999 Wyszków jest siedzibą powiatu.

W 1939 do miasta została przyłączona część Rybienka Nowego (Wygoda i Zapole). W latach 1952–1954 do miasta należał Skuszew na lewym brzegu Bugu. W związku z powstaniem gromad w 1954 z granic miasta wyłączono Latoszek, który przyłączono znów w 1961, razem z Rybienkiem Leśnym i Rybienkiem Łochowskim.

Transport [edytuj]

Przez miasto przechodzą drogi.

droga międzynarodowa E67 Helsinki – Kowno – Warszawa – Praga,
droga krajowa 8 Kudowa-Zdrój – Wrocław – Warszawa – Białystok – Suwałki – Budzisko,
droga krajowa 62 Siemiatycze – Wyszków – Płock – Strzelno
droga wojewódzka 618 Pułtusk – Wyszków – Gołymin-Ośrodek

Powstała też obwodnica Wyszkowa, która jest częścią drogi ekspresowej S8.

Przez Wyszków biegnie trasa kolejowa łącząca Ostrołękę z Warszawą z dworcem w Wyszkowie i przystankiem w Rybienku Leśnym.

13 grudnia 2012 otworzono oficjalnie sanitarne lądowisko przy ul. Komisji Edukacji Narodowej.

Oświata [edytuj]

Szkoły podstawowe
- Szkoła Podstawowa Nr 1 im. Adama Mickiewicza
- Szkoła Podstawowa nr 2 im. Władysława Broniewskiego
- Szkoła Podstawowa Nr 3 im. Jana Hempla w Wyszkowie-Rybienku Leśnym
- Szkoła Podstawowa Nr 5 im. Żołnierzy Armii Krajowej
Gimnazja
- Gimnazjum Nr 1 im. Polskich Mistrzów Olimpijskich
- Gimnazjum Nr 2 im. Obrońców Westerplatte
- Gimnazjum Nr 3 w Wyszkowie-Rybienku Leśnym
Szkoły średnie
- Liceum Ogólnokształcące im. C.K. Norwida
- Zespół Szkół Nr 1 im. Marii Skłodowskiej-Curie
- Zespół Szkół Nr 2 im. Mikołaja Kopernika
- Zespół Szkół Nr 3 im. Jana Kochanowskiego
- I Technikum Poligraficzno-Usługowe
Szkoły wyższe
- Szkoła Wyższa im. Pawła Włodkowica w Płocku, filia w Wyszkowie

Kultura [edytuj]

Wyszków został upamiętniony w piosence Elektrycznych Gitar Wyszków tonie.

Wspólnoty wyznaniowe [edytuj]

Kościół rzymskokatolicki:
Dwa Chrześcijańskie Zbory Świadków Jehowy (Wyszków-Lucynów, Wyszków-Północ) Sala Królestwa^[2]

Media [edytuj]

Nowy Wyszkowiak
Głos Wyszkowa
Wyszkowiak
InfoWyszków (portal informacyjny)
Telewizja Wyszków (telewizja internetowa)
Kurier W

Informacje [edytuj]

Przemysł: dawniej meblarski, samochodowy i browar, obecnie: szklarski, metalowy, węzeł drogowy, drukarnia.
Wypoczynek: na lewym brzegu Bugu ośr. letniskowy – Rybienko Leśne, Sanatorium Neuropsychiatrii Dziecięcej.
Zabytki: Obelisk Wazów, klasycystyczny kościół parafialny pw. św. Idziego z końca XVIII wieku.

Ciekawostki [edytuj]

W 1919 r. urodził się Mordechaj Anielewicz, przywódca powstania w getcie warszawskim 1943. W miejscu gdzie stał jego dom postawiono pomnik.
Honorowym obywatelem Wyszkowa jest m.in. malarz Ludwik Maciąg (1920–2007) tworzący w pobliskim Gulczewie.
W 2006 r. na moście kolejowym na rzece Bug Andrzej Wajda nakęcił początkowe sceny do filmu Katyń.
W 2008 r. zostały tu odnalezione zbuntowane siostry betanki. Najprawdopodobniej zamieszkały tu niedługo po eksmisji z Kazimierza Dolnego.

Współpraca międzynarodowa [edytuj]

Miasto	Kraj	Data podpisania umowy
Ejszyszki	Litwa	2 września 2006^[3]
Kohtla-Järve	Estonia	2 września 2006^[4]^[3]
Wyszogród	Ukraina	2006^[3]
Winnica	Ukraina	luty 2013^[3]^[5]

Galeria zdjęć [edytuj]

Kościół św. Idziego w Wyszkowie
Obelisk Wazów (wystawiony po 1655 r. dla uczczenia biskupa płockiego Karola Ferdynanda Wazy)
Pomnik Cypriana Kamila Norwida w parku miejskim
Kościół pw. Matki Boskiej Częstochowskiej w parafii Świętego Wojciecha
Pomnik ku pamięci Mordechaja Anielewicza
Pływalnia miejska "Błękitna"
Biblioteka miejska
Szkoła Podstawowa nr 1 i Liceum Ogólnokształcące im. Cypriana Kamila Norwida
Filia Szkoły Wyższej im. Pawła Włodkowica
Most na rzece Bug w Wyszkowie
Haubica nad brzegiem rzeki Bug
Rzeka Bug w Wyszkowie
Rzeka Bug w Wyszkowie
Most kolejowy na rzece Bug w Wyszkowie
Kościół św. Idziego i łęgi nadbużańskie
Osiedle Sowińskiego