Piotr Skrzynecki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Piotr Skrzynecki
Piotr Skrzynecki (1992)
Piotr Skrzynecki (1992)
Data i miejsce urodzenia 12 września 1930
Warszawa
Data i miejsce śmierci 27 kwietnia 1997
Kraków
Miejsce spoczynku Cmentarz Rakowicki
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikicytaty Piotr Skrzynecki w Wikicytatach
Autograf Piotra Skrzyneckiego (1980)
Pomnik przed kawiarnią "Vis-à-Vis" Kraków
Rzeźba przy ulicy Skawińskiej w Krakowie

Piotr Cezary Skrzynecki (ur. 12 września 1930 w Warszawie, zm. 27 kwietnia 1997 w Krakowie) – twórca, kierownik artystyczny, reżyser, scenarzysta, konferansjer kabaretu Piwnica pod Baranami.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Syn podpułkownika[1] Mariana Skrzyneckiego i Magdaleny Endelman, pochodzącej z zasymilowanej rodziny żydowskiej. Miał jednego starszego brata Józefa. Dzieciństwo spędził w Mińsku Mazowieckim, rozdzieliła ich wojna, Piotr wychowywał się w Makowie Podhalańskim, potem w Zabrzu. Ostatecznie zamieszkał z matką w Łodzi. Rozpoczął tam studia w Wyższej Szkole Ekonomicznej, ale szybko przeniósł się do Państwowej Szkoły Instruktorów Teatrów Ochotniczych przy Państwowej Wyższej Szkole Teatralnej w Łodzi.

W 1951 po jej ukończeniu przybył do Krakowa. Organizował i prowadził tu (także w Nowej Hucie) robotnicze teatrzyki amatorskie i zespoły artystyczne. Studiował przez 5 lat historię sztuki na Uniwersytecie Jagiellońskim u profesora Karola Estreichera. Studiów tych nie ukończył z powodu braku zaliczenia studium wojskowego.

W 1956 zorganizował wraz z przyjaciółmi w podziemiach Krakowskiego Domu Kultury mieszczącego się w pałacu Potockich "Pod Baranami" przy Rynku Głównym klub artystyczny jako miejsce spotkania studentów Akademii Sztuk Pięknych, szkoły muzycznej, historii sztuki, architektury. Klub ten szybko przemienił się w znany kabaret "Piwnica pod Baranami". Jego charyzma, niezwykły intelekt i instynkt, wyczucie literatury, oryginalny gust i smak powodowały, że Piwnica ściągała tłumy. W czarnym kapeluszu z piórkiem, w pelerynie, z nieodłącznym dzwoneczkiem tworzył niepowtarzalny klimat miejsca, gdzie się wraz z innymi piwniczanami znajdował.

W latach 1956-1968 współpracował z redakcjami krakowskich czasopism jako krytyk sztuk plastycznych oraz autor publikacji z dziedziny sztuki. W "Echu Krakowa" prowadził w latach 1956-1981 własną rubrykę pt. Echo Piwnicy pod Baranami, którą od 1984 jako Głos Piwnicy pod Baranami kontynuował w kwartalniku "Kraków", a ostatecznie w "Dzienniku Polskim", (pt. Dziennik Piwnicy pod Baranami).

W latach 1976-1986 organizował bale jubileuszowe z okazji rocznicy powstania kabaretu obchodzone m.in. na scenie Teatru Starego.

Wystąpił w wielu filmach dokumentalnych i fabularnych, m.in.

Reżyser i współautor scenariusza (z Janiną Garycką) filmu "Dwa pawie na złotym sznurku" (1989) nagrodzonego na XXIX Ogólnopolskim Festiwalu Filmów Krótkometrażowych.

Inicjator niezwykłych pomysłów i imprez organizowanych z okazji nieprawdopodobnych i nieokrągłych rocznic, np.

Mistrz aranżacji niepowtarzalnych obchodów własnych imienin i urodzin organizowanych nocą w formie koncertu, balu, zakończonych kuligiem czy ogniskiem za każdym razem urządzanych w innym miejscu, np.

  • na straganach Nowego Kleparza
  • na statku na Wiśle
  • na Kopcu Piłsudskiego
  • w Ogrodzie Botanicznym
  • pod Mostem Dębnickim
  • na zamku w Pieskowej Skale
  • na ulicy Floriańskiej w formie "Nocy Paryskiej"
  • na Dworcu Głównym
  • na Plantach

Stały się one tradycją Krakowa i po jego śmierci obchodzone są w formie urodzinowych lub imieninowych koncertów w Teatrze im. J. Słowackiego pod nazwą "Koncert dla Piotra S.".

Na ostatnie pięć lat życia Klinika Chorób Wewnętrznych CM UJ w Krakowie prof. Andrzeja Szczeklika stała się jego drugim domem. Nazywał ją "hotelem snów". Profesor Jacek Musiał i dr Wiesław Królikowski opiekowali się nim do ostatniej minuty.

6 maja 1997 został pochowany został w Alei Zasłużonych na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie.

Całe życie związany z kabaretem będącym jego pracą, domem, rodziną. Miał mnóstwo przyjaciół, koło niego gromadziły się tłumy, był bardzo popularny i znany, Krakowianie darzyli go szczerą sympatią.

Wyróżnienia, odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Z zespołem kabaretu objechał niemal pół świata, wszędzie zdobywając uznanie, nagrody i sukcesy.

  • Zasłużony Działacz Kultury (1968)
  • Złota Odznaka "Za pracę społeczną dla Miasta Krakowa" (1981)
  • Nagroda Miasta Krakowa (1981)
  • Honorowy Obywatel Miasta Krakowa (1994)[3]

Pomniki artysty[edytuj | edytuj kod]

  • Pomnik z brązu siedzącego Piotra Skrzyneckiego przy stoliku pod ścianą w ogródku kawiarni "vis-à-vis" przy Rynku Głównym w Krakowie
  • Rzeźba ufundowana przez profesora medycyny Andrzeja Szczeklika, kierownika II Katedry Chorób Wewnętrznych CM UJ w Krakowie, stojąca przed budynkiem przy ul. Skawińskiej 8. Wyrzeźbił ją w 1998 Karol Gąsienica Szostak
  • Odsłonięty w 2000 pomnik piwniczan (pomysł pomnika zaproponował Piotr na 40-lecie Piwnicy) wykonany przez profesora ASP Bronisława Chromego (m.in. twórcy kabaretu w 1956, przedstawiający ok. 50 głów żywych i zmarłych przyjaciół i artystów "Piwnicy". Głowa Piotra Skrzyneckiego rozpoznawana jest po dzwonku (każda "wyrasta" z symbolu związanego z tym, czym dana postać zaznaczyła w życiu swoją obecność). Pomnik stoi w Parku Decjusza przed galerią artysty.

Pamięci artysty[edytuj | edytuj kod]

Grób Piotra Skrzyneckiego na cmentarzu Rakowickim w Krakowie

Przypisy

  1. 7 Pułk Ułanów Lubelskich im. gen. Kazimierza Sosnkowskiego, Wydawnictwo Edipresse Polska, Warszawa 2012, ISBN 978-83-7760-269-1, s. 77.
  2. Film - http://www.fva.pl/film_rozmowy_z_piotrem.php
  3. Honorowe Obywatelstwo Stołecznego Królewskiego Miasta Krakowa. [dostęp 18 lutego 2011].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]