Ryhor Szyrma
Ryhor Szyrma, biał. Рыгор Раманавіч Шырма, ps. R. Barawy, Buczyliec, W. M., W.-cz., H. Sz., R. Sz. (ur. 20 stycznia 1892 w Szakunach koło Prużany, zm. 23 marca 1978 w Mińsku) – białoruski dyrygent, znawca literatury i folkloru, działacz społeczny, publicysta.
W latach 1911-1912 uczył się na kursach pedagogicznych w Święcianach, naukę kontynuował w siedleckim seminarium nauczycielskim. W 1922 roku był członkiem białoruskiego komitetu wyborczego. W 1924 roku organizował białoruski chór w Prużanie. Od 1926 roku nauczał śpiewu w wileńskim gimnazjum białoruskim. Znalazł się wśród twórców Białoruskiego Związku Studentów w Wilnie. Angażował się w życie społeczne – od 1926 do 1937 rok pełnił funkcję sekretarza zarządu głównego Towarzystwa Szkoły Białoruskiej. Założył dwa chóry w Wilnie: uczniowski przy gimnazjum i studencki przy Uniwersytecie Stefana Batorego. Wydawał zbiory ludowych pieśni białoruskich.
Za nielegalną działalność dwukrotnie aresztowany przez polskie władze (w 1930 i 1933 roku)[potrzebne źródło]. Od 1933 roku wraz z F. Stackiewiczem wydawał czasopismo „Letapis TBSz” (później „Biełaruski letapis”). Współpracował z gazetą „Nasza wola”. Dla szkolnych chórów wydał zbiory pieśni „Biełaruskija narodnyja piesni” (1929) i „Nasza piesnia” (1938).
Po włączeniu wschodnich terenów II Rzeczypospolitej do Białoruskiej SRR w 1939 roku organizował Państwowy Chór Akademicki Białoruskiej SRR, który od 1978 roku nosi jego imię. Od 1966 do 1978 roku stał na czele Związku Kompozytorów BSRR. W 1955 roku otrzymał tytuł ludowego artysty ZSRR.
W 1941 roku czasowo aresztowany przez władze sowieckie i więziony na Łubiance. Zmarł w 1978 roku, został pochowany na Cmentarzu Wschodnim w Mińsku.
Bibliografia[edytuj]
- Маракоў Л.У., „Рэпрэсаваныя літаратары, навукоўцы, работнікі асветы, грамадскія і культурныя дзеячы Беларусі 1794-1991”, Т. 2, Mińsk 2003, ISBN 985-6374-04-9.
