Stanisław Bobrowski

Stanisław Bobrowski
generał brygady
Data i miejsce urodzenia	6 kwietnia 1893 Okocim
Data i miejsce śmierci	10 lipca 1990 Toronto
Przebieg służby
Lata służby	od 1915
Stanowiska	szef sztabu 27 DP
Główne wojny i bitwy	wojna obronna 1939, I wojna światowa, wojna polsko-bolszewicka
Odznaczenia

Stanisław Bobrowski (ur. 6 kwietnia 1896 w Okocimiu, zm. 10 lipca 1990 w Toronto) – generał brygady Wojska Polskiego, żołnierz Armii Hallera, uczestnik wojny polsko-bolszewickiej 1920 i kampanii wrześniowej w trakcie II wojny światowej.

Nota biograficzna

Młodość

Urodził się 6 kwietnia 1896 roku w Okocimiu koło Brzeska w województwie małopolskim. Tam spędził dzieciństwo i uczęszczał do szkoły podstawowej. Następnie rozpoczął naukę w gimnazjum klasycznym w Nowym Targu, którą kontynuował w Tarnowie, później w Krakowie i ukończył ją w 1915 w Wiedniu zdaniem matury.

I wojna światowa

W tym samym roku został powołany do armii austro-węgierskiej i wcielony do tarnowskiego 57 pułku piechoty, jako jednoroczny ochotnik. Podstawowe przeszkolenie wojskowe przeszedł w Přerovie w Czechach, a następnie został skierowany do szkoły oficerskiej, którą ukończył 24 lutego 1916. Wraz z pododdziałami 57 pp trafił na front włoski. W lipcu 1916 roku został mianowany Kadett-Aspiranem (chorążym) i objął dowództwo plutonu piechoty. Walczył na odcinkach frontu w Tyrolu, Karyntii, Izonzo i Bainsizza. Brał udział w ofensywie w Tyrolu i nad Izonzo oraz zdobyciu wzgórz Ortigara i Lepozze. Po ukończeniu kursu karabinów maszynowych w Lissa pod Pragą, w lutym 1917, został mianowany dowódcą kompanii karabinów maszynowych.

W dniu 27 września 1917 trafił do niewoli włoskiej. Początkowo przebywał w obozie jenieckim w Cassino, a następnie w obozie dla jeńców narodowości polskiej w Santa Maria Capua Vetere pod Neapolem, gdzie działał przy tworzeniu polskich jednostek wojskowych mających walczyć przy armii włoskiej. Do Armii Polskiej wstąpił 5 listopada 1918 i po odbyciu kursu w szkole oficerskiej pełnił funkcję adiutanta 2 batalionu 1 pułku strzelców im. H. Dąbrowskiego.

W grudniu 1918 trafił do Francji, gdzie został przydzielony do 2 pułku strzelców polskich w składzie 1 Dywizji Strzelców Polskich, najpierw jako dowódca plutonu piechoty, a następnie plutonu saperów.

Wojna polsko-rosyjska 1920 roku

W kwietniu 1919, wraz z Armią Hallera wrócił do Polski. Od 3 maja 1919 brał udział w walkach na wschodzie, w ofensywie kijowskiej, a następnie wojnie polsko-rosyjskiej 1920 roku jako dowódca plutonu saperów oraz adiutant 2 psp (44 pułku strzelców kresowych).

Uczestniczył w walkach pod Łuckiem, Równem, Połonnem, Miropolem, Holendrami, Ostrogiem, Krzemieńcem, Górynką, Biłką Szlachecką, Krasnem, Wolicą Śniatycką, Tyszowcami i Zwiahelem.

Lata międzywojenne

Po wojnie pozostał w Wojsku Polskim. 3 maja 1922 roku został zweryfikowany w stopniu kapitana ze starszeństwem z 1 czerwca 1919 roku. W tym samym roku objął dowództwo I batalionu 44 Pułku Piechoty Strzelców Kresowych, a następnie został przeniesiony do Dowództwa 13 Dywizji Piechoty na stanowisko oficera sztabu dowódcy piechoty dywizyjnej, płk. Jana Skorobohaty-Jakubowskiego. 9 marca 1925 roku został przydzielony do Oddziału II Sztabu Generalnego w Warszawie na stanowisko referenta. Szefem Oddziału II był wówczas płk inż. Michał Bajer. Początkowo pełnił tam funkcję szefa Wydziału "Zachód", a następnie zastępcy szefa kontrwywiadu armii i szefa Referatu Informacyjnego DOK I Warszawa.

W maju 1926 roku, w czasie zamachu stanu wystąpił po stronie rządu i Prezydenta RP Wojciechowskiego. W czerwcu tego roku powrócił do macierzystego pułku w Równem na stanowisko dowódcy kompanii. 2 kwietnia 1929 roku awansował na majora ze starszeństwem z 1 stycznia 1929 roku i 61. lokatą w korpusie oficerów piechoty. W tym samym roku objął funkcję dowódcy II batalionu 44 pp.

W okresie od 5 stycznia 1931 roku do 1 listopada 1932 roku był słuchaczem XI Kursu Normalnego Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie. Uczelnię ukończył z siedemnastą lokatą na 120 studiujących oficerów. Otrzymał dyplom naukowy oficera dyplomowanego i przydział do Dowództwa Okręgu Korpusu Nr IV w Łodzi. Następnie pełnił funkcję zastępcy dowódcy 45 Pułku Piechoty Strzelców Kresowych. W 1935 roku został oddelegowany do Sztabu Dowództwa Okręgu Korpusu Nr X w Przemyślu, a następnie objął stanowisko szefa sztabu 27 Dywizji Piechoty w Kowlu, które piastował do września 1939 roku.

Wojna obronna

W wojnie obronnej przeszedł, wraz z 27 DP, szlak bojowy od Borów Tucholskich do Lasek pod Warszawą. Brał udział w walkach na przedmościu bydgoskim, pod Aleksandrowem Kujawskim, w okolicach Włocławka, w bitwie nad Bzurą i w Puszczy Kampinoskiej. Do niewoli dostał się 20 września 1939 pod Laskami. Początkowo przebywał w obozie jenieckim w Hohnstein koło Drezna, a po jego likwidacji w oflagach w Arnswalde, Gross-Born i Dössel. We wszystkich obozach z narażeniem życia chronił polskich oficerów pochodzenia żydowskiego oraz prowadził tajne kursy wojskowe, szczególnie zakazane przez władze niemieckie.

Lata powojenne

Z niewoli został uwolniony 1 kwietnia 1945 przez oddziały amerykańskie. Po uwolnieniu pełnił funkcję komendanta obozu w Wetzlar, a następnie dowódcy garnizonu i łącznika 9 Armii amerykańskiej. Po nieudanej próbie dołączenia do oddziałów 2 Korpusu Polskiego w Ankonie we Włoszech, powrócił do Niemiec, gdzie spotkał się z rodziną, która przyjechała z Polski.

W 1948 wyemigrował do Kanady i zamieszkał w Toronto. Od 1950 roku działał aktywnie w Kongresie Polonii Kanadyjskiej oraz współpracował z Kongresem Polonii Amerykańskiej. Równocześnie został dożywotnim członkiem dwóch placówek kombatanckich: Placówki 114 Stowarzyszenia Weteranów Armii Polskiej w Toronto oraz Placówki 346 Canadian Legion i ściśle współpracował z Placówką 206 SWAP w Miami.

W 1972 roku został awansowany do stopnia generała brygady i mianowany delegatem Ministra Obrony Narodowej i Głównego Inspektora Sił Zbrojnych na Kanadę. Po śmierci prezydenta Augusta Zaleskiego związał się z prezydentem Juliuszem Nowina-Sokolnickim, w którego rządzie przez kilka lat pełnił obowiązki ministra ds. weteranów. W uznaniu zasług mianowany został kanclerzem kapituły orderu Polonia Restituta oraz awansowany kolejno do stopnia generała dywizji - 1 stycznia 1977 roku i generała broni - 15 sierpnia 1979 roku. Tych dwóch ostatnich nominacji, w związku z napiętymi stosunkami jakie łączyły go z obozem prezydenta Sokolnickiego w końcu lat 80. XX w., Stanisław Bobrowski nigdy osobiście nie uznał.

W ciągu swego pobytu w Kanadzie prowadził bogatą korespondencję m.in. z Senatem Stanów Zjednoczonych Ameryki, rządem kanadyjskim, premierem Izraela M. Beginem, papieżem Janem Pawłem II, kardynałem S. Wyszyńskim i NSZZ Solidarność.

Jego memoriały dotyczące wojny w Wietnamie, konfliktu na Bliskim Wschodzie, ekonomii światowej i udziału Kanady w strukturach NATO i NORAD, znalazły uznanie w kręgach cywilnych i wojskowych USA i Kanady. W 1984 roku został mianowany honorowym admirałem floty stanu Nebraska.

Zmarł w Toronto 10 lipca 1990 roku w wieku 94 lat. 24 marca 1923 zawarł związek małżeński z Jadwigą Rutkowską.

Publikacje

Stanisław Bobrowski jest autorem kilkudziesięciu artykułów opublikowanych w prasie polskiej, amerykańskiej i kanadyjskiej.

Awanse

• chorąży (Kadett-Aspirant) - lipiec 1916
• podporucznik - luty 1917
• porucznik - czerwiec 1919
• kapitan - 1922
• major - 1929
• podpułkownik - 1936
• generał brygady - 1972
• generał dywizji, generał broni - lata 80. XX w. - awansów nie przyjął

Ordery i odznaczenia

w armii austro-węgierskiej:

• Krzyż Wojskowy Karola (niem. Karl-Truppenkreuz)
• Srebrny Wojskowy Medal Zasługi (niem. Militärverdienstmedaille)
• Brązowy Wojskowy Medal Zasługi (niem. Militärverdienstmedaille)

w Wojsku Polskim:

• Krzyż Srebrny Orderu Wojennego Virtuti Militari - 13 kwietnia 1921
• Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
• Krzyż Walecznych – czterokrotnie
• Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918-1921 "Polska Swemu Obrońcy" - 10 listopada 1928
• Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości - 22 grudnia 1928
• Srebrny Medal za Długoletnią Służbę
• Krzyż Kawalerski Orderu Białego Orła
• Medal Międzysojuszniczy "Médaille Interalliée"
• Medal Pamiątkowy Wielkiej Wojny (franc. Médaille Commémorative de la Grande Guerra)

na emigracji:

• Virtuti Militari II kl.,
• Virtuti Militari IV kl.,
• Order Orła Białego,
• Wielka Wstęga Orderu Odrodzenia Polski,
• Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski,
• brytyjski Medal za Wojnę 1939 – 1945,
• francuski Krzyż Kombatancki,
• francuski Krzyż Zwycięstwa

Zobacz też

• Generałowie polscy
• Kampania wrześniowa

Linki zewnętrzne

• Jacek Sypień, Zapomniany generał
• Przybywa informacji na temat gen. Stanisława Bobrowskiego