27 Dywizja Piechoty (II RP)
| 27 Dywizja Piechoty | |
| Historia | |
| Państwo | |
| Sformowanie | 1920 |
| Rozformowanie | 1939 |
| Tradycje | |
| Tradycje jednostki kontynuuje lub kontynuowały | 27 Wołyńska Dywizja Piechoty |
| Dowódcy | |
| Pierwszy | płk Gustaw Kuchinka |
| Ostatni | gen. bryg. Juliusz Drapella |
| Działania zbrojne | |
| kampania wrześniowa | |
| Organizacja | |
| Dyslokacja | Kowel |
| Podporządkowanie | Korpus Interwencyjny Armia Pomorze - 1939 |
| Rodzaj wojsk | Piechota |
| Rodzaj sił zbrojnych | Wojska lądowe |
27 Dywizja Piechoty[a] (27 DP) – wielka jednostka piechoty Wojska Polskiego II RP.
Spis treści |
Formowanie [edytuj]
Dywizja powstała w wyniku powojennej reorganizacji Wojska Polskiego z 18 października 1920. W jej skład weszły pułki piechoty z 3 DP Leg. (23 pp), 2 DP Leg. (24 pp) i 13 DP (50 pp).
Siedziba dowództwa przez cały okres II RP znajdowała się w Kowlu na Wołyniu, a jej oddziały stacjonowały we Włodzimierzu Wołyńskim, Łucku i Sarnach.
Obsada personalna dowództwa dywizji w latach 1921-1939 [edytuj]
- płk (gen. bryg.) Gustaw Kuchinka (1920-1923)
- gen. bryg. Bolesław Kraupa (11 III - 19 X 1924)
- gen. bryg. Karol Krauss (1924-1927)
- gen. bryg. Jerzy Wołkowicki (1927-1932)
- gen. bryg. Juliusz Drapella (29 X 1932 - 1939)
- płk dypl. Juliusz Drapella (V 1927 - 29 X 1932)
- płk piech. Marian Turkowski (VI 1933 - 1936)
- płk dypl. Gwido Kawiński
- mjr SG Mieczysław Zatłokal (1924)
- mjr SG Jan Maksymilian Sokołowski 1927 (Dz.Pers. 25/27)
- ppłk dypl. Stanisław Sadowski (1934)
- ppłk dypl. Stanisław Bobrowski (1935 - 1939)
Dywizja w wojnie obronnej 1939 [edytuj]
Mobilizacja [edytuj]
Mobilizacja alarmowa dywizji dowodzonej przez gen. bryg. Juliusza Drapellę została przeprowadzona 14-16 sierpnia 1939 r. Zgodnie z planem mobilizacyjnym stanowiła wraz z 13 DP Korpus Interwencyjny. 17-18 sierpnia została przerzucona transportami kolejowymi do rejonu Bydgoszcz-Inowrocław, a następnie przesunięta 24-27 sierpnia na płd.-zach. od Starogardu Gdańskiego. Po rozwiązaniu Korpusu Interwencyjnego dywizję podporządkowano Armii "Pomorze" gen. Władysława Bortnowskiego[1].
Działania bojowe [edytuj]
1-5 września
- 1 września dywizja otrzymała kolejno rozkaz marszu do rejonu Torunia, a następnie współdziałania z 9 DP w kierunku Sępolna. Wieczorem ponownie zmieniono rozkaz, nakazując marsz na Toruń. 2 września dywizja przebijała się przez linie niemieckie pod Świekatowem (50 Pułk Piechoty) oraz Tuszynami (23 i 24 pp). 3 września została odcięta od reszty Armii "Pomorze". W ciężkich bojach pod Terespolem Pomorskim i Świeciem odłączyły się od głównych sił dywizji 50. pp, który następnie w lasach pod Wierzchucinem został rozbity wraz z 9 DP oraz częściowo 24 pp i 27 Pułk Artylerii Lekkiej. Pozostała część dywizji dotarła do Kanału Bydgoskiego 4 września, gdzie zajęła pozycje obronne. 5 września skierowana została do rejonu Torunia i przesunięta do odwodów Armii "Pomorze" celem reorganizacji.
6-15 września
- Od 6 września przebiegała reorganizacja dywizji. W jej skład włączono: 208 Pułk Piechoty (rezerwowy z Inowrocławia), Batalion ON "Starogard" oraz 48 i 68 Dywizjony Artylerii Lekkiej. W ten sposób uzupełniono 23 Pułk Piechoty i odtworzono 24 Pułk Piechoty. W nowym składzie dywizja zabezpieczała Toruń od zachodu. Utworzono Grupę Operacyjna gen. J. Drapelli w składzie 27 Dywizja Piechoty, improwizowany pułk Pomorskiej Brygady Kawalerii i inne mniejsze oddziały z zadaniem osłony odwrotu głównych sił Armii "Pomorze" w kierunku Warszawy. 8 września do dywizji dołączył 22 Pułk Piechoty wraz z II dyonem 9 pal z rozbitej 9 DP. GO Gen. J. Drapelli prowadziła działania osłaniające tyły polskich wojsk walczących w bitwie nad Bzurą, działając w rejonie Solca Kujawskiego (7-8 września) oraz Włocławka i Brześcia Kujawskiego (9-12 września). Po ciężkich walkach zakończonych odrzuceniem nieprzyjaciela, 13 września dywizja zorganizowała obronę w rejonie Gostynina. Od 14 września 27 DP razem z 15 DP prowadziła przeciwnatarcia na niemiecki przyczółek pod Płockiem, jednak bez większych rezultatów.
16-27 września
- 16 września dywizja otrzymała rozkaz marszu na Gąbin. Zaatakowana przez nieprzyjaciela musiała przejść do przeciwnatarcia w rejonie Uderz - Stare Budy. 17 września wskutek silnego ataku lotnictwa niemieckiego pod Iłowem 27 DP została rozbita. Luźne grupy przebijały się na Modlin i Warszawę, prowadząc sporadyczne walki. Do Warszawy dotarła tylko grupa w sile około jednego batalionu i razem z batalionem 59 pp z 4 DP utworzono z nich pułk, który został skierowany na Powązki jako odwód.
Ośrodek Zapasowy 27 DP [edytuj]
- OZ 27 DP znajdował się we Włodzimierzu. Między innymi w oparciu o znajdujące się w nim wojsko sformowano Grupę "Włodzimierz", która w dniach 14 i 15 września skutecznie broniła miasta przed atakami 4 Dywizji Lekkiej.
- Wobec agresji sowieckiej postanowiono zdemobilizować grupę. Zwolniono z szeregów wszystkich żołnierzy zamieszkałych na wschód od Bugu, pozostali mieli indywidualnie przebijać się na Węgry. Demobilizacja nastąpiła 18 września. Pozostały tylko 3 baony, które przeszły na zachodni brzeg Bugu, ale 19 września na rozkaz gen. Smorawińskiego 2 powróciły do Włodzimierza. Tu skapitulowały przed sowietami.
Ordre de Bataille i obsada personalna w kampanii 1939 roku [edytuj]
Planowane Ordre de Bataille i obsada personalna 27 DP w kampanii 1939 roku. W nawiasach podano nazwy jednostek mobilizujących oraz stanowiska służbowe oficerów dywizji zajmowane przed mobilizacją.
- Kwatera Główna 27 DP
- Dowództwo
- dowódca - gen. bryg. Juliusz Drapella
- dowódca piechoty dywizyjnej - płk dypl. Gwido Kawiński
- dowódca artylerii dywizyjnej - płk dypl. art. Andrzej Juliusz Uthke
- dowódca kawalerii dywizyjnej - mjr Mieczysław Ipohorski-Lenkiewicz
- Sztab
- szef sztabu - ppłk dypl. Stanisław Bobrowski
- oficer operacyjny - kpt. dypl. Oskar Grzeczkowski
- dowódca łączności - kpt. Stanisław Kmiecik
- kwatermistrz - kpt. dypl. Jerzy Nowakowski
- Dowództwo
- 23 Pułk Piechoty im. płk. Leopolda Lisa-Kuli
- 24 Pułk Piechoty
- 50 Pułk Piechoty Strzelców Kresowych
- 27 Pułk Artylerii Lekkiej
- 27 Dywizjon Artylerii Ciężkiej
- 27 Batalion Saperów
- Bateria Artylerii Przeciwlotniczej Motorowa Typ A Nr 27
- Kompania Telefoniczna 27 DP
- Szwadron Kawalerii Dywizyjnej - mjr Mieczysław Ipohorski-Lenkiewicz
- Kompania Kolarzy Nr 23
- Samodzielna Kompania Karabinów Maszynowych i Broni Towarzyszącej Nr 23
- jednostki zabezpieczenia i służby
- Ośrodek Zapasowy 27 DP we Włodzimierzu Wołyńskim
- dowódca ośrodka - ppłk Józef Kutyba (I zastępca dowódcy 50 pp)
Ordre de Bataille dywizji 17.09 godz 0.01 [edytuj]
- 23 Pułk Piechoty – d-ca płk. Jerzy Wroczyński
- 24 Pułk Piechoty – d-ca ppłk. dypl. Julian Grudziński
- 1 zbiorczy – d-ca ?
- 2 zbiorczy – d-ca ?
- 3 zbiorczy – d-ca ?
- Batalion ON "Starogard" - d-ca mjr. Emil Niemiec
- 208 Pułk Piechoty – d-ca ppłk. Jan Szewczyk
- 27 Pułk Artylerii Lekkiej – d-ca ?
- 2/27 – d-ca ?
- 48 Dywizjon Artylerii Lekkiej – d-ca ?
- 68 Dywizjon Artylerii Lekkiej – d-ca ?
- 27 Dywizjon Artylerii Ciężkiej – d-ca ppłk. Ostapowicz
- 48 Batalion Saperów – d-ca ?
- 27 Szwadron Kawalerii – d-ca mjr. Iphorski
Odtworzenie dywizji w ramach Armii Krajowej [edytuj]
Uwagi
- ↑ Potocznie, od miejsca stacjonowania dowództwa, nazywana dywizją "kowelską".
Przypisy
- ↑ Konrad Ciechanowski: Armia Pomorze 1939. s. 51.
Bibliografia [edytuj]
- Tadeusz Jurga: Wojsko Polskie : krótki informator historyczny o Wojsku Polskim w latach II wojny światowej. 7, Regularne jednostki Wojska Polskiego w 1939 : organizacja, działania bojowe, uzbrojenie, metryki związków operacyjnych, dywizji i brygad. Warszawa : Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej 1975.
- Lech Wyszczelski: Wojsko Polskie w latach 1918-1921. Warszawa: Wydawnictwo Neriton, 2006. ISBN 83-89729-56-3.
- Zdzisław Jagiełło: Piechota Wojska Polskiego 1918-1939. Warszawa: Bellona, 2007. ISBN 978-83-11-10206-4.
- "Almanach oficerski": praca zbiorowa, Wojskowy Instytut Naukowo-Wydawniczy, Warszawa 1923
- "Księga chwały piechoty": komitet redakcyjny pod przewodnictwem płk. dypl. Bolesława Prugara Ketlinga, Departament Piechoty MSWojsk, Warszawa 1937-1939. Reprint: Wydawnictwo Bellona Warszawa 1992
- Konrad Ciechanowski: Armia Pomorze 1939. Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1983. ISBN 83-11-06793-7.
|
|||||||||||||||||||||||