Wojciech Rogalski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Wojciech Rogalski
Gen. Wojciech Rogalski (luty 1927)
Gen. Wojciech Rogalski (luty 1927)
generał dywizji generał dywizji
Data i miejsce urodzenia 10 kwietnia 1868
Skała
Data i miejsce śmierci 1940 lub 1941
zamordowany przez NKWD
we Lwowie
Przebieg służby
Lata służby 1893-1927
Siły zbrojne Wappen Kaisertum Österreich 1815 (Klein).png Armia Austro-Węgier
Orzełek legionowy.svg Legiony Polskie
Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
Jednostki 56 Pułk Piechoty Austro-Węgier,
Komendantura Legionów Polskich,
Polski Korpus Posiłkowy
Stanowiska szef sanitarny DOK I,
I inspektor wojskowej służby zdrowia
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
wojna polsko-bolszewicka
Późniejsza praca prywatna praktyka lekarska
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Niepodległości Krzyż Walecznych Złoty Krzyż Zasługi Order Żelaznej Korony (Austro-Węgry) Krzyż Zasługi Wojskowej III klasy
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Symboliczny grób dr med. gen. dyw. Wojciecha Rogalskiego oraz jego synów dr med. Mariana Rogalskiego, konstruktora lotniczego Stanisława Rogalskiego i inż. mechaniki lotniczej Wojciecha Rogalskiego na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie

Wojciech Rogalski vel Adalbert Ritter Rogalski von Puch[1] (ur. 10 kwietnia 1868 w Skale, zamordowany przez NKWD w 1940 lub 1941 we Lwowie) – lekarz wojskowy, oficer cesarskiej i królewskiej Armii i Legionów Polskich oraz tytularny generał dywizji Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze nauki pobierał w Tarnopolu, maturę zdał w 1888 we Lwowie, a następnie studiował medycynę na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Jagiellońskiego. Po ukończeniu studiów i uzyskaniu w 1893 tytułu doktora n. medycznych wstąpił jako jednoroczny ochotnik do armii austriackiej, zostając lekarzem wojskowym w Szpitalu Garnizonowym nr 15 w Krakowie. Pozostał w wojsku. Od 1897 w stopniu kapitana, a od 1910 majora), był lekarzem w 56 Pułku Piechoty, stacjonującym w Wadowicach[1], gdzie m.in. prowadził kursy sanitarne dla członków Związku Strzeleckiego "Strzelec" i Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego "Sokół".

22 września 1914 został odkomenderowany do Legionów Polskich, gdzie pełnił funkcję szefa sanitarnego w Komendzie Legionów u boku gen. gen. Durskiego i Puchalskiego. Od 1916 służył w Polskim Korpusie Posiłkowym. Po buncie korpusu przeciwko postanowieniom Traktatu brzeskiego został internowany w obozie Chust i potem – Marmarosz-Sziget na terenie ówczesnych Węgier. Mimo internowania władze austriackie awansowały go w 1918 do stopnia Nadlekarza Sztabowego 2 kl. (Oberstabsarzt 2. Kl.) z rangą podpułkownika[1]. W tym samym roku oskarżono go jako poddanego austriackiego, który wziął udział w buncie legionistów, o zdradę stanu. Procesu jednak nie wszczęto i w rezultacie ponownie wcielono go do C.K. Armii, a następnie wysłano na front włoski do oddziałów walczących nad rzeką Piawą.

Po zakończeniu I wojny światowej wstąpił w grudniu 1918 do Wojska Polskiego i wziął udział w wojnie polsko-bolszewickiej. 1 maja 1920 otrzymał rangę generała brygady. W 1921 objął funkcję komendanta Szpitala Ujazdowskiego w Warszawie. W tym samym roku został mianowany szefem sanitarnym Dowództwa Okręgu Korpusu nr I w Warszawie, a w 1924 objął funkcję inspektora wojskowych zakładów sanitarnych. W październiku 1925 został wyznaczony na stanowisko I inspektora wojskowej służby zdrowia[2].

5 lutego 1927 Prezydent RP mianował go generałem dywizji, wyłącznie z prawem do tytułu, z dniem przeniesienia w stan spoczynku – 30 kwietnia 1927.

Po przejściu na emeryturę otworzył prywatną praktykę lekarską w Warszawie. Do września 1939 mieszkał przy przy ul. Śmiałej 49[3]. Agresja Niemiec na Polskę skłoniła go do wyjazdu do Lwowa. Po zajęciu miasta przez Armię Czerwoną został aresztowany przez Sowietów i osadzony w Brygidkach, więzieniu politycznym stworzonym w dawnym klasztorze sióstr Brygidek. W 1940 lub 1941 został w nim zamordowany przez NKWD.

Po zdobyciu Lwowa przez Wehrmacht 29 czerwca 1941 Niemcy znaleźli w Brygidkach ok. 3000 gnijących zwłok ludzkich, ułożonych w wielu warstwach w dawnych celach klasztornych[4]. Zbrodnię tę następnie wykorzystała dla swoich celów propaganda goebbelsowska.

Zwłoki generała odkryto w masowym grobie. Rodzina wzniosła mu pomnik na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie.

Rodzina[edytuj | edytuj kod]

Rodzicami gen. Rogalskiego byli: Wojciech, pochodzący z galicyjskiej rodziny ziemiańskiej aptekarz, i Antonina z Szczurowskich. Jego żoną zaś była Maria z Dubskich. Miał z nią trzech synów: Stanisława – światowej sławy konstruktora lotniczego, Mariana (ur. 1905) – lekarza (miał gabinet w Alejach Jerozolimskich 101)[3] i Wojciecha (ur. 1915) – inżyniera mechanika.

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Österreichisches Biographisches Lexikon 1815-1950, Lex IX, s. 211
  2. Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 110 z 23.10.1925 r.
  3. 3,0 3,1 Spis Abonentów Warszawskiej Sieci Telefonów PAST i Rządowej Warszawskiej Sieci Okręgowej, Warszawa 1939
  4. Tadeusz Piotrowski, Holocaust, New York 1998, str. 210

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Österreichisches Biographisches Lexikon 1815-1950, Band IX, Wien 1988
  • Tadeusz Piotrowski, Polish Holocaust, New York 1998
  • Polski Słownik Biograficzny, t. XXXI, Wrocław etc. 1988-89
  • Felicjan Sławoj Składkowski, Nie ostatnie słowo oskarżonego (przyp. Arkadiusz Adamczyk), Warszawa 2003
  • Spis Abonentów Warszawskiej Sieci Telefonów PAST i Rządowej Warszawskiej Sieci Okręgowej, Warszawa 1939