Ziemikowate

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ziemikowate
Cydnidae[1]
G. J. Billberg, 1820
Spotykany w Polsce Canthophorus dubius
Spotykany w Polsce Canthophorus dubius
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ stawonogi
Gromada owady
Podgromada uskrzydlone
Rząd pluskwiaki
Podrząd pluskwiaki różnoskrzydłe
Infrarząd Pentatomomorpha
Nadrodzina tarczówki
Rodzina ziemikowate

Ziemikowate (Cydnidae) – rodzina owadów z podrzędu pluskwiaków różnoskrzydłych i nadrodziny tarczówek (Pentatomoidea).

Opis[edytuj | edytuj kod]

Pluskwiaki przeważnie koloru brązowego lub czarnego. Trudne do identyfikacji w obrębie rodziny[2]. Tarczka trójkątna, stopy trójczłonowe, czułki cztero- lub pięcioczłonowe. Głowa i brzegi ciała często zaopatrzone w szczecinki i włoski. Odnóża o goleniach uzbrojonych w mocne kolce, których długość przekracza połowę szerokości goleni[3]. Przednia i tylna para może być zmodyfikowana w odnóża grzebne[4].

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Znaczna część gatunków większość życia spędza pod ziemią (nawet do kilku metrów) - stąd ich nazwa - lub między korzeniami roślin[2]. Sehrinae najczęściej większość życia spędzają na nadziemnych częściach roślin lub powierzchni ziemi[3]. Przedstawicieli rodzaju Sehiris znajdowano na gatunkach jasnotowatych, ogórecznikowatych i roślin z nimi spokrewnionych[5]. Niektóre Garasurinae żyją pod korą drzew, a Amnestinae spotyka się w mrowiskach i guanie nietoperzy[3]

Żywią się sokami liści i pędów, nasionami, i in. Przypuszcza się, że niektóre gatunki mogą być mycetofagami[2].

Niewiele wiadomo o biologii rozrodu. Sehirus bicolor na przykład składa jaja w płytkich (na 2 cm) zagłębieniach w ziemi. Pakiet ok. 100 jaj jest chroniony przez samicę. U co najmniej jednego gatunku stwierdzono strydulację podczas okresu rozrodczego[5].

Znaczenie gospodarcze[edytuj | edytuj kod]

Nimfy Canthophorus melanopterus

Większość nie ma znaczenia ekonomicznego. Dotychczas ok. 20[2] do 30[3] gatunków rodziny zostało uznanych za szkodników roślin uprawnych, głównie w krajach tropikalnych. W Polsce mogą stanowić zagrożenie dla upraw jedynie w trakcie masowego pojawu, którego dotychczas (stan na 1997) nie stwierdzono[2].

Rozprzestrzenienie[edytuj | edytuj kod]

Takson kosmopolityczny. Na świecie opisano ok. 700 gatunków, zgrupowanych w sześciu podrodzinach i ok. 90 rodzajach[3], z czego w Polsce stwierdzono 13[2], w tym Canthophorus dubius, czy Siedliszek dwubarwny (Tritomegas bicolor)..

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Lis (red., 2012) dzieli Cydnidae na sześć podrodzin[3]:

Niektórzy autorzy (Schuh i Slater, 1995) zaliczają tu również podrodziny Thyreocorinae Amyot & Audinet-Serville, 1843, czy Corimelaeninae Uhler, 1871[5] klasyfikowane w randze własnej rodziny Thyreocoridae Amyot & Audinet-Serville, 1843.

Przypisy

  1. Cydnidae, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 Jerzy A. Lis: Klucze do oznaczania owadów Polski. T. XVIII: Pluskwiaki różnoskrzydłe - Heteroptera. Cz. zeszyt 12: Plataspidae, Thyreocoridae, Cydnidae. Toruń: Oficyna Wydawnicza Turpress, Polskie Towarzystwo Entomologiczne, 1997. ISBN 83-86781-42-4.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 Jerzy A. Lis, Barbara Lis, Dariusz J. Ziaja: Heteroptera Poloniae 2: Pentatomoidea 1: Acanthosmatidae, Cydnidae, Plataspidae, Scutelleridae, Thyreocoridae. Bytom: Zakład Poligraficzno-Wydawniczy "Plik", 2012.
  4. W. E. China, N. C. E. Miller. Check-List and Keys to the Families and Subfamilies of the Hemiptera-Heteroptera. „Bulletin of the Britidh Museum Entomology”. 8 (1), 1959. Londyn. 
  5. 5,0 5,1 5,2 Randall T. Schuh, James Alexander Slater: True bugs of the world (Hemiptera:Heteroptera): classification and natural history. Cornell University Press, 1995. ISBN 0-8014-2066-0. (ang.)