Żelowice

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Żelowice
Dawny widok pałacu
Dawny widok pałacu
Państwo  Polska
Województwo dolnośląskie
Powiat strzeliński
Gmina Kondratowice
Wysokość 220-254 m n.p.m.
Liczba ludności (III 2011) 223[1]
Strefa numeracyjna (+48) 71
Kod pocztowy 57-100
Tablice rejestracyjne DST
SIMC 0875945
Położenie na mapie gminy Kondratowice
Mapa lokalizacyjna gminy Kondratowice
Żelowice
Żelowice
Położenie na mapie powiatu strzelińskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu strzelińskiego
Żelowice
Żelowice
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Żelowice
Żelowice
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Żelowice
Żelowice
Ziemia50°43′33″N 16°54′29″E/50,725833 16,908056

Żelowice (niem. Silbitz) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie strzelińskim, w gminie Kondratowice, w obrębie Wzgórz Niemczańskich, na północnym krańcu Wzgórz Dobrzenieckich. Wieś posiada układ przestrzenny zbliżony do wielodrożnicy.

Podział administracyjny[edytuj]

W latach 1946-1975 miejscowość administracyjnie należała do tzw. dużego województwa wrocławskiego, a w latach 1975-1998 do tzw. małego województwa wrocławskiego.

Kamieniołomy[edytuj]

Obok wsi nieczynny od kilkunastu lat kamieniołom bazaltu, istniejący już w roku 1840.

Historia[edytuj]

Wieś wzmiankowano po raz pierwszy w roku 1369 jako Selewicz. Od 1726 r. wieś nosiła nazwę Silbitz. W roku 1765 miejscowość zamieszkiwana była przez 12 zagrodników, 2 chałupników, 5 rzemieślników oraz 5 wolnych ludzi. Z końca XVIII w. pochodzi pierwsza informacja o znajdującym się tu folwarku oraz młynie wodnym. W 1. połowie XIX w. we wsi żyło około 250 osób, zamieszkujących ponad 25 domów. Znajdowały się tutaj browar, gorzelnia, wiatrak oraz szkoła ewangelicka. W roku 1871 wieś miała 253 mieszkańców. W roku 1945, po włączeniu do Polski, wieś otrzymała nazwę Ziołowice. Obecna obowiązuje od roku 1947.

Zabytki[edytuj]

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisany jest[2]:

  • zespół pałacowy:
    • pałac, z 1604 r., XVIII w., przebudowany w drugiej połowie XIX w. przez hr. dra Rudolfa von Stillfrieda-Rattonitz., następnie w XX w.
    • kaplica grobowa nad krawędzią kamieniołomu bazaltu na Maślanej Górze, obecnie kościół filialny pw. Podwyższenia Krzyża Świętego, neogotycki z lat 1860-1865 (lub 1860-1867), zapewne wg projektu arch. Karla Lüdeckego, z wmurowanymi w ściany ponad 20 renesansowymi płytami nagrobnymi z lat 1583-1618 oraz 3 detalami kamieniarskimi z początku XIV wieku (najstarszy z roku 1304). Wewnątrz 20 tablic epitafijnych wyróżniających się kolorową polichromią. Około roku 1880 od południa dobudowano dwukondygnacyjną szkołę kościelną (obecnie pełniącą funkcję plebanii), połączoną ze świątynią parterowym łącznikiem, a w roku 1975 bezstylowy przedsionek. Elewacja frontowa posiada rzeźbę anioła z kartuszami herbowymi i zwieńczona jest trójkątnym szczytem schodkowym.
    • park krajobrazowy o pow. 11 ha, z pierwszej połowy XVIII w., zmieniony drugiej połowie XIX w. (w drzewostanie m. in. takie gatunki, jak lipa drobnolistna, jesion wyniosły (drzewo o obwodzie 3,9 m), buk pospolity)
    • folwark, z drugiej połowy XIX w.:
      • oficyna
      • obora
      • warsztat rzemieślniczy

Szlaki turystyczne[edytuj]

szlak turystyczny zielony Jordanów Śląski - Glinica - Janówek - Sokolniki - Łagiewniki - Przystronie - Jasinek - Niemcza - Stasin - Starzec - Strachów - Żelowice

szlak turystyczny żółty droga Szklary-Samborowice - Jagielno - Przeworno - Gromnik - Biały KościółKazanówNieszkowiceCzerwieniecKowalskieŻelowiceBłotnicaPiotrkówekOstra GóraNiemcza - Gilów - Piława Dolna - Góra Parkowa - Bielawa - Kalenica - Nowa Ruda - Tłumaczów - Radków - Pasterka - Karłów - Skalne Grzyby - Batorów - Duszniki-Zdrój - Szczytna - Zamek Leśna - Polanica-Zdrój - Bystrzyca Kłodzka - Igliczna - Międzygórze - Przełęcz Puchacza[3]

Bibliografia[edytuj]

  • Krzysztof Kołodziejczyk "Galeria przodków w Żelowicach", Sudety nr 1 (154)/2014, lipiec-sierpień 2014.

Linki zewnętrzne[edytuj]

Przypisy