Absolutyzm klasyczny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Absolutyzm klasyczny (ludwikowski, francuski) – węższe znaczenie absolutyzmu. Jest to forma rządów monarchicznych, która pojawiła się w Europie w XVI wieku. Wywodzi się z idei starożytnej i średniowiecznej. Podwaliny nowożytnej koncepcji absolutyzmu stworzyli Niccolò Machiavelli i Jean Bodin. Absolutyzm, oparty na idei pełnej suwerenności monarchy, mającego wyłączność na ingerowanie w życie poddanych, dzięki swobodzie prawodawczej oraz aparatowi biurokratycznemu, rozwinął się w pełni w wiekach XVII i XVIII (Anglia za Jakuba I, Francja za Ludwika XIV). W ramach absolutyzmu nastąpiła maksymalna koncentracja władzy politycznej w rękach monarchy, powodująca ograniczenie wpływów arystokracji i szlachty, a zarazem tłumienie aspiracji politycznej bogatej burżuazji. Głównymi ideologami klasycznej formy absolutyzmu byli kardynał Armand Jean Richelieu i Jacques-Bénigne Bossuet we Francji, Robert Filmer w Anglii.

W absolutyzmie klasycznym istniały zakorzenione w świadomości społeczeństwa, generalne dyrektywy (cechy) władzy monarszej, szanowane przez panującego, których naruszenie mogło doprowadzić do upadku absolutnej monarchii (tak zwane fundamentalne prawa monarchii).

Fundamentalne prawa monarchii we Francji Ludwika XIV[edytuj | edytuj kod]

Ludwik XIV jako Jupiter pokonujący Frondę
  • Król musi być katolikiem (centralizacja i etatyzacja życia religijnego – gallikanizm).
  • Król uzyskuje pełnoletniość w wieku 14 lat.
  • Regencja w zastępstwie małoletniego króla przysługuje matce.
  • Tron dziedziczą mężczyźni przy zachowaniu zasady primogenitury.
  • Żadne ziemie nie mogą być odłączone od państwa (w sensie rozbicia dzielnicowego).

Cechy absolutyzmu klasycznego:

W dalszym rozwoju absolutyzm uległ przemianom w miarę rozpowszechniania się idei oświeceniowej, tworząc w Prusach, Austrii oraz częściowo w Rosji formę absolutyzmu oświeconego.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • K. Grzybowski: Historia doktryn politycznych i prawnych. Z. 4, Absolutyzm i rewolucje burżuazyjne. 1600–1815, Kraków 1962.