Aleja Jana Chrystiana Szucha w Warszawie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Aleja Szucha w Warszawie)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Flag of Warsaw.svg Warszawa
aleja
Jana Chrystiana Szucha
Śródmieście Południowe, Ujazdów
Aleja Jana Chrystiana Szucha, widok z placu Unii Lubelskiej w kierunku placu Na Rozdrożu
Aleja Jana Chrystiana Szucha, widok z placu Unii Lubelskiej w kierunku placu Na Rozdrożu
Przebieg
Ikona ulica plac.svg światła plac Na Rozdrożu
Ikona ulica z lewej.svg światła ul. Litewska
Ikona ulica z lewej.svg ul. Emila Zoli
Ikona ulica plac.svg światła pl. Unii Lubelskiej
Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
aleja Jana Chrystiana Szucha
aleja Jana Chrystiana Szucha
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
aleja Jana Chrystiana Szucha
aleja Jana Chrystiana Szucha
Ziemia 52°12′59,0″N 21°01′24,0″E/52,216389 21,023333
Wylot alei Szucha widziany z placu Unii Lubelskiej (przed 1939)
Siedziba Rządowego Centrum Legislacji (nr 2/4), wcześniej siedziba ambasad ZSRR i NRD
Siedziba Trybunału Konstytucyjnego (nr 12a)

Aleja Jana Chrystiana Szucha – ulica w śródmieściu Warszawy, biegnąca od placu Unii Lubelskiej do placu Na Rozdrożu.

Nazwa upamiętnia Jana Chrystiana Szucha, architekta projektującego warszawskie założenia krajobrazowe i ogrody królewskie Stanisława Augusta Poniatowskiego.

Historia[edytuj]

Aleja została przeprowadzona ok. 1773 jako jeden z elementów Osi Stanisławowskiej[1]. Po 1780 u zbiegu z ul. Marszałkowską powstał folwark królewski, który przeszedł następnie na własność Jana Chrystiana Szucha[2]. Obecna nazwa ulicy zaczęła być używana oficjalnie od 1877[2].

Od połowy XIX północny odcinek ulicy zaczął być zabudowywany budynkami o przeznaczeniu wojskowym. Około 1870 wzniesiono tam drewniane baraki, zastąpione później murowanymi budynkami koszar pułku piechoty rosyjskiej (Lejb-Gwardyjskiego Litewskiego Pułku), od którego wywodzi się nazwa ulica Litewskiej[2][3]. W 1900 przy zbiegu z Alejami Ujazdowskimi powstał kompleks budynków Korpusu Kadetów im. A. Suworowa[1]. Z kolei południowy odcinek ulicy przy placu Unii Lubelskiej został zabudowany okazałymi domami i pałacykami[2].

W 1922 ulicy nadano nazwę Batorego, jednak ta nazwa się nie przyjęła[2]. Około 1930 ulicę wyasfaltowano[4].

Jesienią 1939, po kapitulacji Warszawy, monumentalne gmachy Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego i Najwyższej Izby Kontroli zostały przejęte przez Gestapo, SD i Ordnungspolizei, a ulica znalazła się w centrum niemieckiej dzielnicy policyjnej[5]. 1 grudnia 1941 nazwę ulicy zmieniono na Strasse der Polizei[6]. 6 maja 1944 przy alei Szucha 16 żołnierze oddziału specjalnego Kedywu Komendy Głównej AKPegaz” dokonali nieudanego zamachu na kierownika Wydziału IV w urzędzie Komendanta SD i policji bezpieczeństwa na dystrykt warszawski Waltera Stamma[7].

Od 17 stycznia 1946 do 14 kwietnia 1992 ulica nosiła nazwę alei 1 Armii Wojska Polskiego[8]

W 1968 rozebrano budynek kasyna wojskowego (nr 29), ostatni relikt dawnych koszar piechoty rosyjskiej[2].

W listopadzie 2012 Rada Warszawy skorygowała nazwę alei z aleja Szucha na aleja Jana Chrystiana Szucha[9].

Ważniejsze obiekty[edytuj]

Po 1944 ulica zachowała niemal kompletną zabudowę i stanowi przykład zespołu luksusowych realizacji architektonicznych z różnych okresów.

Przypisy

  1. a b Encyklopedia Warszawy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1994, s. 849. ISBN 83-01-08836-2.
  2. a b c d e f Eugeniusz Szwankowski: Ulice i place Warszawy. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1970, s. 157.
  3. Kwiryna Handke: Słownik nazewnictwa Warszawy. Warszawa: Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy, 1998, s. 130. ISBN 83-86619-97X.
  4. Eugeniusz Szwankowski: Ulice i place Warszawy. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1970, s. 158.
  5. Witold Żarnowski: Raczej zginąć, niż zdradzić sprawę. Areszt śledczy gestapo w al. Szucha 25. Warszawa: Instytut Pamięci Narodowej i Muzeum Niepodległości, 2014, s. 25. ISBN 978-83-7629-664-7.
  6. Krzysztof Komorowski (red.): Warszawa walczy 1939–1945. Leksykon. Warszawa: Fundacja Polska Walczy i Wydawnictwo Bellona, 2015, s. 762. ISBN 978-83-1113474-4.
  7. Tomasz Strzembosz: Akcje zbrojne podziemnej Warszawy 1939–1944. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1983, s. 461–462. ISBN 83-06-00717-4.
  8. Kwiryna Handke: Słownik nazewnictwa Warszawy. Warszawa: Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy, 1998, s. 363. ISBN 83-86619-97X.
  9. Uchwała Nr XLVI/1259/2012 Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 8 listopada 2012 r. w sprawie nazw niektórych ulic, placów, ronda i skwerów w Dzielnicy Śródmieście m.st. Warszawy. W: Dziennik Urzędowy Województwa Mazowieckiego [on-line]. mazowieckie.pl, 21 listopada 2012. [dostęp 2013-09-26]. s. 2.
  10. Marta Leśniakowska: Architektura w Warszawie 1918–1939. Warszawa: Arkada Pracownia Historii Sztuki, 2006, s. 59. ISBN 83-60350-00-0.
  11. Juliusz A. Chrościcki, Andrzej Rottermund: Atlas architektury Warszawy. Warszawa: Wydawnictwo Arkady, 1977, s. 48.
  12. a b Marta Leśniakowska: Architektura w Warszawie 1918–1939. Warszawa: Arkada Pracownia Historii Sztuki, 2006, s. 45. ISBN 83-60350-00-0.
  13. Jerzy Kasprzycki: Korzenie miasta. Tom I. Śródmieście Południowe. Warszawa: Wydawnictwo VEDA, 2004, s. 254. ISBN 83-85584-45-5.
  14. a b c Marta Leśniakowska: Architektura w Warszawie. Warszawa: Arkada Pracownia Historii Sztuki, 2005, s. 117. ISBN 83-908950-8-0.
  15. Marta Leśniakowska: Architektura w Warszawie. Warszawa: Arkada Pracownia Historii Sztuki, 2005, s. 117. ISBN 83-908950-8-0.
  16. Marta Leśniakowska: Architektura w Warszawie. Warszawa: Arkada Pracownia Historii Sztuki, 2005, s. 127. ISBN 83-908950-8-0.
  17. Marta Leśniakowska: Architektura w Warszawie 1918–1939. Warszawa: Arkada Pracownia Historii Sztuki, 2006, s. 67. ISBN 83-60350-00-0.
  18. Marta Leśniakowska: Architektura w Warszawie 1918–1939. Warszawa: Arkada Pracownia Historii Sztuki, 2006, s. 60. ISBN 83-60350-00-0.
  19. Marta Leśniakowska: Architektura w Warszawie 1918–1939. Warszawa: Arkada Pracownia Historii Sztuki, 2006, s. 49. ISBN 83-60350-00-0.
  20. Stanisław Ciepłowski: Napisy pamiątkowe w Warszawie XVII-XX w.. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1987, s. 31. ISBN 83-01-06109-X.