Ambasada Rosji w Polsce

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ambasada Rosji w Polsce
Посольство России в Польше
Ambasada Federacji Rosyjskiej
b. Ambasada Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich
Coat of Arms of the Russian Federation 2.svg
Ilustracja
Państwo  Rosja
Data utworzenia 1508, 1921, 1944
Ambasador Siergiej Andriejew
Zatrudnienie 55+
Adres
ul. Belwederska 49
00-761 Warszawa
Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
Ambasada Federacji Rosyjskiej
Ambasada Federacji Rosyjskiej
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Ambasada Federacji Rosyjskiej
Ambasada Federacji Rosyjskiej
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Ambasada Federacji Rosyjskiej
Ambasada Federacji Rosyjskiej
Ziemia 52°12′38,70″N 21°01′36,95″E/52,210750 21,026931
Strona internetowa
Przedstawicielstwo Handlowe Rosji i Wydział Konsularny przy ul. Belwederskiej 25 (1976-)
b. siedziba Poselstwa Rosji w Pałacu Bruhla (1788-1793)
b. siedziba Poselstwa Rosji w Pałacu Młodziejowskich (1793-1794)
b. siedziba Poselstwa Rosji w Pałacu Borchów przy ul. Miodowej 17-19 (1830-1837)
Siedziba Poselstwa i Ambasady ZSRR 1924-39. Na froncie zachowany herb ZSRR. Kamienica Glassów przy ul. Poznańskiej 15
Budynek. b. Przedstawicielstwa Handlowego ZSRR przy ul. Chocimskiej 33 (1938)
Budynek. b. Konsulatu ZSRR we Lwowie przy ówczesnej ul. Nabielaka (1926-1939)
b. siedziba Ambasady ZSRR przy ul. Wileńskiej 13 (1945-1946)
b. siedziba Ambasady ZSRR w al. I Armii WP 2-4, obecnie al. Szucha (1946-1955)
Siedziba Konsulatu Generalnego Rosji w Gdańsku przy ul. Batorego (1945-)
Siedziba Konsulatu Generalnego Rosji w Krakowie przy ul. Biskupiej
b. siedziba Konsulatu Generalnego Rosji w Krakowie przy ul. Westerplatte, obecnie Wyższej Szkoły Europejskiej (2005-)
b. siedziba Konsulatu Generalnego ZSRR w Szczecinie przy ul. Piotra Skargi (do 1991)
b. siedziba Konsulatu Generalnego ZSRR w willi Landsberga w Poznaniu przy ul. Fredry 8 (1948-1951)
Konsulat Generalny Rosji w Poznaniu przy ul. Bukowskiej (2015)
Budynek w al. Jerozolimskich 101, w którym mieściło się przedstawicielstwo Izby Handlowo-Przemysłowej ZSRR
Budynek. b. Przedstawicielstwa Handlowego ZSRR w al. I Armii WP 7, obecnie al. Szucha (1946-1976), w 1996 przekazany Ambasadzie Ukrainy
B. siedziba Przedstawicielstwa Handlowego ZSRR w Gdańsku przy ul. Długiej 37 (1929)
Szkoła Średnia Ambasady Rosji przy ul. Kieleckiej
b. siedziba konsulatu Rosji w Toruniu przy ul. Warszawskiej 2 (1874-1914)

Ambasada Rosji w Polsce, Ambasada Federacji Rosyjskiej (Посольство России в Польше) – rosyjska placówka dyplomatyczna mieszcząca się w Warszawie, przy ul. Belwederskiej 49.

Podział organizacyjny[edytuj]

  • Przedstawicielstwo Handlowe Federacji Rosyjskiej w Rzeczypospolitej Polskiej (Торговое представительство Российской Федерации в Польше), ul. Belwederska 25
  • Wydział Konsularny (Консульский отдел), ul. Belwederska 25
  • Konsulat Generalny w Gdańsku (Генеральное консульство России в Гданьске), ul. Batorego 15
  • Konsulat Generalny w Krakowie (Генеральное консульство России в Кракове), ul. Biskupia 7
  • Konsulat Generalny w Poznaniu (Генеральное Консульство России в Познани), ul. Bukowska 53a
  • Rosyjski Ośrodek Nauki i Kultury w Warszawie (Российский центр науки и культуры в Варшаве), ul. Belwederska 25
  • Rosyjskie Centrum Nauki i Kultury w Gdańsku (Российский центр науки и культуры в Гданьске), ul. Długa 35
  • Szkoła Średnia (Средняя школа при Посольстве России в Польше), Warszawa, ul. Kielecka 45[a]
  • Ośrodek Rekreacyjny Ambasady FR, Skubianka, ul. Żeglarska

Historia przedstawicielstw do 1918 r.[edytuj]

Pierwszym posłem rosyjskim w Polsce był w 1508 Iwan Czeladnin. W miarę upływu lat siedziby poszczególnych wysokich przedstawicieli zaczęły przybierać kształt urzędów - misji, poselstw, ambasad, konsulatów itd.

M.in. mieściły się one w pałacu Brühla przy pl. Piłsudskiego róg Wierzbowa 1 róg Fredry (1788-1793)[1], pałacu Młodziejowskich przy ul. Miodowej 10 (1793-1794), w hotelu d’Europe, mieszczącym się w pałacu Borchów przy ul. Miodowej 17-19 (1830-1837).

Konsulaty Rosji funkcjonowały też:

  • w Gdańsku (1745-1914), w domu "Zu den drei Bären" przy Langgarten 74, ob. ul. Długie Ogrody
  • Lwowie (1897-1914)[b], przy ul. Ossolińskich 4 , ob. Стефаника/Stefanika (1897), ul. Sykstuskiej 65 (1900), ob. Дорошенка/Doroszenki, ul. Kraszewskiego 5, ob. Метлинського/Metlinskowo (1902), ul. Potockiego 9, ob. Генерала Чупринки/Generała Czuprinki (1910-1914), ul. Jasnej 8, ob. Сріблиста/Sriblista.
  • Toruniu (1885-1914), w budynku z 1898 przy ul. Warszawskiej 2
  • Wrocławiu (1877-1914), przy Zimmerstr. 14, ob. ul. Joachima Lelewela (1877-1878), Schweidnitzer Stadtgraben 28, ul. Podwale (1878-1882), Kaiser-Wilhelm-Str. 14, ul. Powstańców Śląskich (1882-1887), Gartenstr. 29h ,ul. Józefa Piłsudskiego (1887-1890), Sadowastr. 76, ul. Swobodna (1890), Höfchenstr. 63, ul. Tadeusza Zielińskiego, Kronzprinzenstr. 52, ul. Gwiaździsta (1892-1894), Victoriastr. 16, ul. Lwowska (1894-1897), Augustastr. 46, ul. Szczęśliwa (1897-1899), Gartenstr. 89, ul. Piłsudskiego (1899-1904), Kaiser-Wilhelm-Str. 27, ul. Powstańców Śląskich (1904-1910), Augustastr. 135, ul. Szczęśliwa (1910-1912), Kaiser-Wilhelm-Str. 109, ul. Powstańców Śląskich (1912), Kronzprinzenstr. 66, ul. Gwiaździsta (1912-1914).

Historia przedstawicielstw do 1941 r.[edytuj]

W okresie 1919-1921 funkcjonowała w Warszawie Rosyjska Misja Dyplomatyczna, reprezentująca Ogólnorosyjski Rząd Tymczasowy gen. Denikina, na czele której stał przedstawiciel w randze szefa dyplomatycznego. W okresie Wojny polsko-bolszewickiej, w sytuacji zagrożenia zajęcia Warszawy, personel misji był ewakuowany okresowo (od początku sierpnia 1920) do Poznania.

Stosunki dyplomatyczne pomiędzy Polską a Rosyjską Federacyjną Socjalistyczną Republiką Radziecką ustanowiono na mocy zawartego w 1921 Traktatu Ryskiego. W latach 1922-1924 poselstwo RFSRR (od 1923 ZSRR) miało swą siedzibę w hotelu „Rzymskim” przy ul. Focha 1 (wcześniej Nowosenatorska, obecnie Moliera) róg Trębackiej 10, budynek hotelu obecnie nie istnieje. W 1924 przeniesiono się do kamienicy Glassów przy ul. Poznańskiej 15, w 1930 przejmując cały budynek[2]. Do rangi ambasady przedstawicielstwo ZSRR podniesiono w 1934. W latach 1939-1941 była ambasada dalej pełniła rolę przedstawicielstwa ZSRR w Warszawie. Następnie zajęli obiekt Niemcy. Po 1948 w budynku mieściło się Ministerstwo Przemysłu i Handlu, w latach 1955-1957 Przedsiębiorstwo Wystaw i Targów, później Przedsiębiorstwo Spedycji Międzynarodowej C. Hartwig Warszawa S.A, od 2012 znajduje się hotel H15 Boutique Apartments[3].

W 1926 ZSRR otworzyła też konsulaty - w Wolnym Mieście Gdańsku, Łodzi i we Lwowie. W 1939 funkcjonowały dwa konsulaty - konsulat generalny w Gdańsku mieścił się przy Langgarten 74 (obecnie ul. Długie Ogrody), funkcjonował do 1941, i konsulat we Lwowie w willi Zygmunta Rozwadowskiego przy ul. Nabielaka 15 (ob. вул. Котляревського, ul. Kotliarewskiego 27)[4]; konsulatu w Łodzi źródła już nie wymieniają.

W tym okresie kilkakrotnie dokonano zamachów na przedstawicieli ZSRR, na posła Piotra Ł. Wojkowa (1927), szefa misji handlowej Aleksieja S. Lizariewa (1928), oraz konsula generalnego we Lwowie (1933).

Historia przedstawicielstw w okresie II wojny światowej[edytuj]

Prócz funkcjonowania przedstawicielstw w Warszawie i Gdańsku, ZSRR otworzył też konsulat generalny w Krakowie (1939-1941)[5].

Historia przedstawicielstw od 1944 r.[edytuj]

W 1944 zawarto porozumienie o wzajemnych stosunkach, na mocy którego przedstawicielstwo polityczne ZSRR mieściło się najpierw w Lublinie przy ul. Wieniawskiej 12, następnie jako poselstwo, w Warszawie, w kamienicy przy ul. Wileńskiej 13 (1945-1946)[6]. W styczniu 1945 podniesiono jego rangę do stopnia ambasady. Jesienią tegoż roku ambasada zatrudniała 15 pracowników dyplomatycznych[7]. Od 9 lutego 1945 ambasadę ZSRR oraz rozlokowane naprzeciwko w kompleksie b. dyrekcji kolejowej, polskie centralne władze państwowe ochraniał 2 Batalion Strzelecki 2 Pułku Pogranicznego 64 Dywizji Wojsk Wewnętrznych NKWD (64 Сводная дивизия внутренних войск НКВД)[8]. W 1946 grupa ochrony ambasady składała się z 21 żołnierzy NKWD. Następnie ambasada zajmowała kamienicę Adama Bromke, zarządzanej przez spółdzielnię mieszkaniową, przy pl. Unii Lubelskiej, ówczesnej al. 1 Armii Wojska Polskiego, obecnej al. Szucha 2-4 (1946-1955), w której w latach następnych ulokowano ambasadę NRD (1955-1990).

Od 1945 ZSRR utrzymywała w okresie powojennym w Polsce również sieć konsulatów:

  • w Gdańsku przy ul. Batorego 15 (1945-1951 konsulat, od 1951 konsulat generalny)
  • Krakowie przy ul. Lenartowicza 18/7 (1946), ul. Sienkiewicza 27[c], ul. Szopena 1 (1946-), ul. Rakowicka 10 (1973)[d], ul. Westerplatte 11 (1976-2001)[e]
  • Poznaniu przy ul. Marynarskiej 1 (do 1948), przy ul. Fredry 8 (1948-1951)[f], ul. Świerczewskiego 55a, zmiana nazwy ulicy - ul. Bukowska (1960)
  • Szczecinie (1948-1960 i 1971-1991) przy ul. Piotra Skargi 14[g][9], od 1998 konsulat

Historia przedstawicielstw od 1991 r.[edytuj]

Po rozpadzie ZSRR i powstaniu Federacji Rosyjskiej kraj ten utrzymuje status quo swych przedstawicielstw w naszym kraju, zmieniając jedynie adres Konsulatu w Krakowie, lokując go w domu (proj. E. Zaklik) z 1905 roku przy ul. Biskupiej 7, który zajmował wcześniej Konsulat Węgier.

Historia obecnego przedstawicielstwa[edytuj]

Wcześniej były to tereny między ulicami Belwederską, Klonową, Spacerową oraz Zawrotną, należące częściowo do Pałacyku MON przy ul. Klonowej 1, w okresie międzywojennym rezydencji marszałka Edwarda Rydza-Śmigłego. Tutaj znajdował się też przystanek Belweder Piaseczyńskiej Kolei Wąskotorowej.

W latach 1954-1955 wybudowano obecną siedzibę przy ul. Belwederskiej (arch. Aleksander Piotrowicz Wielikanow oraz Igor Jewgieniewicz Rożyn). Materiały budowlane sprowadzano z terenu ZSRR, również 500 rosyjskich pracowników oddelegowanych z budowy Pałacu Kultury i Nauki. W wykończeniu wnętrz brali udział również polscy rzemieślnicy i artyści. Całość nawiązuje do klasycystycznych rosyjskich rezydencji pałacowych wznoszonych w okresie pomiędzy XVIII i XIX wiekiem.

Budowla, wzniesiona na szczycie sztucznego wzgórza, ma kształt pałacu z dwoma skrzydłami bocznymi i ze zwróconą na ul. Belwederską częścią frontową szerokości 100 m, zwieńczoną zieloną kopułą z masztem flagowym i z umieszczonym na osi frontu czterokolumnowym, masywnym klasycznym portykiem, do którego prowadzą po zboczu wzgórza szerokie schody. Na pierwszym piętrze części frontowej znajduje się reprezentacyjna amfilada sal. Otoczeniem budynku jest rozległy, zajmujący 4 ha park.[10] Wybudowano też kort tenisowy wraz z basenem.

Od 1965 rezydencja ambasadora mieści się w Willi "Podlasianka" w Konstancinie przy ul. Żeromskiego 13 (proj. Jan Fryderyk Heurich); inne nazwy willi - "Irena", "Iwona".

Przedstawicielstwo Handlowe[edytuj]

do 1945[edytuj]

Szczególną rolę w składzie ambasady tego kraju zawsze pełniło powołane w 1921 przedstawicielstwo handlowe, początkowo Rosyjskiej Federacyjnej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej (Торгпредство РСФСР) a po połączeniu się w 1922 z przedstawicielstwem handlowym Ukraińskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej (Торгпредство УРСР) - ZSRR (Торгпредство СССР), np. w okresie lat 1930-1935 mieszczące się przy ul. Marszałkowskiej 113 (wł. ks. Albrecht Radziwiłł)[h][i], w 1938 przy ul. Chocimskiej 33. W 1923 otwarto oddział przedstawicielstwa w Wolnym Mieście Gdańsku przy ul. Długi Targ 37 (1929)[11].

W okresie międzywojennym (1926-1934)[12] w Warszawie przy ul. Świętokrzyskiej 27 (1930) mieściło się przedstawicielstwo radziecko-polskiej mieszanej spółki handlowej Sowpoltorg (Советско-Польское торговое смешанное общество - Совпольторг), z siedzibą w Moskwie.

po 1945[edytuj]

Warto odnotować, iż bezpośrednio po II wojnie światowej, w 1945 poza strukturą ambasady działała Misja Ekonomiczna. Pod koniec tegoż roku została do niej włączona, przywracając też nazwę Przedstawicielstwa Handlowego ZSRR (Торгпредство СССР). Pracownikom nadano status dyplomatyczny. W 1946 na potrzeby przedstawicielstwa zakupiono za gotówkę od spadkobierców rodziny Wilskich 2 domy przy ówczesnej al. 1 Armii Wojska Polskiego (obecnie al. Szucha) - nr 7 w budynku z 1937 (proj. Edward Zachariasz Eber) w którym pomieszczono biura przedstawicielstwa, oraz 8, który przez długie lata spełniał funkcje mieszkalne. W 1957 w przedstawicielstwie było zatrudnionych 44 osób. W 1976 przeniesiono się do nowo wybudowanego biurowca przy ul. Belwederskiej 25. Obiekt zrealizowało Zjednoczenie Budownictwa Miejskiego Bydgoszcz (obecnie Budopol) podporządkowane od 1976 Zjednoczeniu Budowy Obiektów Użyteczności Publicznej w Warszawie, z firmą angielską BPBM. Obecnie budynek przy ul. Szucha 7 zajmuje Ambasada Ukrainy (1996-).

W Konstancinie w willi "Słonecznej" Kraushara z 1908 (588 m²) przy ul. Piłsudskiego 31[j] mieściła się rezydencja przedstawiciela handlowego ZSRR (1946-); obiekt dalej jest własnością ambasady Rosji.

Funkcjonowały też oddziały Przedstawicielstwa Handlowego ZSRR - w Gdańsku (w 1946 przy ul. Batorego 11, następnie przy ul. Jagiellońskiej 2 oraz ul. Okopowej 1b, w latach 80. przy ówczesnej ul. Karola Marksa 126), i Katowicach przy ul. Armii Czerwonej 15-17 (w 1953 24 pracowników), następnie przy ul. Powstańców 29 (1990).

Przedstawicielstwa pozostałe[edytuj]

W 1957 wśród wielu ówcześnie działających w Warszawie radzieckich przedstawicielstw handlowo-gospodarczych, funkcjonowała też

  • delegatura Centralnego Zarządu do Spraw Współpracy Gospodarczej ZSRR (Главное управление по делам экономических связей СССР)[k], łącznie 52 osoby personelu;

W 1990 - przedstawicielstwa

  • Komisji Planowania ZSRR (Государственный плановый комитет СССР) przy ul. Rejtana 15,
  • Ministerstwa Kolei ZSRR (Министерствo путей сообщения СССР),
  • Izby Handlowo-Przemysłowej ZSRR (Торгово-промышленная палата СССР) w kamienicy Gustawa Pala w al. Jerozolimskich 101,
  • Instytutu Ekonomii Światowego Systemu Socjalistycznego AN ZSRR (Институт экономики мировой социалистической системы АН СССР),

oraz kilkunastu central handlu zagranicznego, niejednokrotnie z siedzibą we własnych obiektach handlowo-serwisowych, m.in. przy ul. Ulica Ostrobramskiej 101 (Stankoimport), Połczyńskiej 10 (Awtoeksport), lub pod Otwockiem Małym (Traktoroexport)[l].

W okresie PRL w Warszawie działało przy Ministerstwie Spraw Wewnętrznych przedstawicielstwo Komitetu Bezpieczeństwa Państwowego ZSRR - KGB (Комитет государственной безопасности), Grupa "Narew" (1971-1993), z siedzibą przy ul. Sułkowickiej i ul. Kazimierzowskiej. Zatrudnieni byli też w nim oficerowie wywiadu wojskowego ZSRR GRU oraz z jednostki Armii Radzieckiej w Rembertowie, 20. Brygada Łączności Rządowej (бригада связи)[m][13].

Kontrowersje[edytuj]

Władze RP prowadzą spór w sprawie użytkowanych przez stronę rosyjską w naszym kraju, głównie w Warszawie, niemających uregulowanego stanu prawnego wielu osiedli lub obiektów, m.in. położonych przy ul. Beethovena 3, Belwederskiej 25, Bobrowieckiej 2b, Kieleckiej 45 i Sobieskiego 100, oraz w al. Szucha 8.

Bibliografia[edytuj]

  • Karol Romer: Zagraniczny Korpus Dyplomatyczny w Polsce, [w:] Dziesięciolecie Polski Odrodzonej 1918-1928, IKC Kraków/Warszawa 1928, s. 249-260
  • Edward Józef Pałyga: Warszawski korpus dyplomatyczny w okresie międzywojennym, [w:] Warszawa II Rzeczypospolitej 1918-1939, PWN Warszawa 1973
  • Romuald Gelles: Konsulaty we Wrocławiu wczoraj i dziś, Wydawnictwo TW "Wratislavia" Wrocław 1996, 192 s., ISBN 83-86221-07-0
  • Mirosław Golon: Moskwa, Kijów, Mińsk, Leningrad, Wilno..., Problem utworzenia i działalności polskich placówek konsularnych w ZSRR w latach 1944-1972, [w:] Mieczysław Wojciechowski (red.), Polska polityka wschodnia w XX wieku, Włocławek-Toruń 2004, s. 201-237
  • Mirosław Golon: Konsulaty radzieckie w Polsce w latach 1945-1956 (konsulat generalny w Gdańsku i konsulat w Krakowie), [w:] Zakończenie II wojny światowej. Polityka i dyplomacja międzynarodowa 1945-2005, Fundacja Rozwoju Uniwersytetu Gdańskiego Gdańsk 2006
  • Mirosław Golon: Radzieckie służby dyplomatyczne i konsularne w Polsce w latach 1944-1961, czasopismo Czasy Nowożytne, Tom XX, Rok 2007, s. 166-251
  • Stosunki dyplomatyczne Polski. Informator. Tom I Europa 1918-2006, Ministerstwo Spraw Zagranicznych, Archiwum/Wydawnictwo Askon Warszawa 2007, 584 s., ISBN 978-83-7452-019-5
  • Jerzy S. Majewski: Pierwszy socrealistyczny budynek w stolicy, Gazeta Wyborcza 15 maja 2009, [w:] [12]
  • Tomasz Bareja: Ambasada Rosji, 9 listopada 2011, [w:] [13]
  • Ryszard Techman: Konsulat radziecki w Szczecinie w latach 1948–1960, Przegląd Zachodniopomorski tom XXVII (LVI) rok 2012 zeszyt 3, s. 111-154
  • Mariusz Rzeszutko: Konsulaty w Krakowie, Historia i Działalność, Petrus Kraków 2014, 174 s., ISBN 978-83-7720-051-3

Zobacz też[edytuj]

Uwagi

  1. wybudowana na działce Jana Kiepury
  2. wcześniej konsulat urzędował w miejscowości Brody (1827-1896)
  3. willa art deco z lat 20-tych XX w, obecnie Hotel Grottger
  4. willa/pałac z 1900
  5. zbud. w 1867 (proj. Feliksa Księgarskiego) dom i atelier Walerego Rzewuskiego, obecnie własność Arcybractwa Miłosierdzia, siedziba szeregu szkół w okresie międzywojennym, po wyprowadzeniu się konsulatu Wyższej Szkoły Europejskiej im. ks. Józefa Tischnera (2005-)
  6. w Willi Adolfa Landsberga z 1912, w b. siedzibie konsulatu Stanów Zjednoczonych (1946-), obecnie Wydawnictwa Poznańskiego
  7. willa z 1929 wybudowana dla armatora Hermana Otto Ippena, rezydencja gen. Johannesa Blaskowitza(1933-1935), d-cy miejscowego okręgu wojskowego, siedziba oddziału BPH, od 2009 oddziału IPN.
  8. budynek obecnie nie istnieje, zdjęcie na stronie warszawa1939.pl [1]
  9. oraz na stronie news.o.pl [2]
  10. w okresie II wojny światowej pełniła funkcję rezydencji niemieckiego starosty Warszawy, dr. Ludwiga Leista (1940-1944)
  11. później był to Państwowy Komitet Rady Ministrów ZSRR ds Zagranicznej Współpracy Gospodarczej (Государственный комитет Совета Министров СССР по внешним экономическим связям) (1957-1978),
    • oraz Państwowy Komitet ZSRR ds Zagranicznej Współpracy Gospodarczej (Государственный комитет СССР по внешним экономическим связям) (1978-1988)
  12. Ośrodek Techniczny o pow. 4,2 ha, około 300 prac.
  13. utworzone na podstawie porozumienia z dnia 27 listopada 1971 r.

Przypisy

  1. Przewodnik w podróżach, Redakcja "Wędrowca" Warszawa 1893, s. 63 [3]
  2. Jerzy S. Majewski: Pierwszy socrealistyczny budynek w stolicy, [w:] Gazeta Wyborcza, Stołeczna z 15 maja 2009
  3. Małgorzata Gmiter: Adaptacja i remont kamienicy przy ul. Poznańskiej 15 w Warszawie – trudna droga do kompromisu, kurier konserwatorski nr 1/2008, [w:] [4]
  4. Львів непопсовий. Про віллу Розвадовського та атентат Лемика, [5], w latach 1906-1912 tworzył w willi Antoni Pilichowski (Антін Пилиховський), nazywany też "ukraińskim Matejką".
  5. Andrzej L. Sowa: Kraków pod okupacją hitlerowską - stan badań, [w:] Kraków w czasie II wojny światowej. Materiały z sesji Towarzystwa Miłośników Historii i Zabytków Krakowa, 1992
  6. Ulica Wileńska, [w:] [6]
  7. Mirosław Golon: Ambasadorowie Stalina - radzieccy dyplomaci w Europie Środkowo-Wschodniej i na Bałkanach w latach 1944-1953, [w:] Czasy Nowożytne, tom XVIII-XIX/2005, s. 154
  8. CAW: Działalność Zbiorczej Dywizji Wojsk Wewnętrznych NKWD na terenie Polski w latach 1944-1946 [w:] [7]
  9. budynek konsulatu był zdobyty w czasie antysowieckich zamieszek w Szczecinie w dniu 10 grudnia 1956 r.; według > Paweł Skubisz: Nocna rewolta. Antysowieckie zamieszki w Szczecinie 10 grudnia 1956 r., IPN Szczecin 2009, 88 s.
  10. Jerzy S. Majewski: Wokół Łazienek, [w:] Gazeta Wyborcza, Stołeczna, z 14 czerwca 2007 [8]
  11. На пути к общеевропейскому партнерству, 90 лет Торгпредства России в Польше, Targovaja Gazeta, 14 września 2011[9]
  12. Marian Leczyk: Ze studiów nad historią stosunków gospodarczych Polski z sąsiadami w latach międzywojennych (1921-1939), [10]
  13. Działalność Grupy "Narew" KGB w Polsce, [w:] [11]

Linki zewnętrzne[edytuj]