Bulwary wiślane w Warszawie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Bulwary wiślane w Warszawie
Ilustracja
Bulwar gen. George'a Smitha Pattona
Państwo  Polska
Miejscowość Warszawa
Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
Bulwary wiślane w Warszawie
Bulwary wiślane w Warszawie
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Bulwary wiślane w Warszawie
Bulwary wiślane w Warszawie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Bulwary wiślane w Warszawie
Bulwary wiślane w Warszawie
Ziemia52°15′04,5″N 21°00′58,4″E/52,251250 21,016222
Nabrzeże Wisły między mostem Kierbedzia a mostami pod Cytadelą przed 1912
Zachowana tablica z 1938 upamiętniająca zakończenie budowy pierwszego odcinka bulwarów z informacją, że całość prac zostanie zakończona w 194...

Bulwary wiślane w Warszawiebulwary znajdujące się na lewym brzegu Wisły w Warszawie.

Nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Poszczególne odcinki bulwarów mają pięciu patronów:

Historia[edytuj | edytuj kod]

Z powodu niemal corocznie powtarzających się wylewów Wisły w Warszawie, władze Królestwa Polskiego postanowiły umocnić zachodni brzeg rzeki od koszar gwardyjskich (rejon późniejszej Cytadeli) do Solca[7]. Prace nad tzw. bulwarkiem w południowej części tego odcinka rozpoczęto w 1825[8]. Umacniano linię brzegu i wyrównywano ją do linii prostej stosując bale wbijane w dno Wisły za pomocą kafarów[8]. Budowę przerwał wybuch powstania listopadowego, a zgromadzone materiały Rosjanie przeznaczyli na budowę Cytadeli[9]. Kamienny bulwarek został wykonany w połowie planowanej długości, tj. od posesji nr 2951 do wylotu ul. Leszczyńskiej[9].

W odróżnieniu od innych dużych miast europejskich, przeciętych dużymi spławnymi rzekami, takimi jak m.in. Berlin, Budapeszt, Petersburg czy Wiedeń, do końca XIX wieku nabrzeża Wisły w Warszawie nie zostały jednak wykorzystane do stworzenia systemu bulwarów i promenad[10]. Dopiero w latach 1899–1910 przebudowano część nabrzeża i urządzono bulwary na odcinku, któremu w 1917 nadano nazwę Wybrzeże Kościuszkowskie[11]. Na górnym poziomie wybudowano jezdnie ze skwerem. Dolny poziom wyłożono brukiem, przygotowano miejsca do cumowania statków i łodzi. Ustawiono też ławki dla spacerowiczów.

Po odzyskaniu niepodległości zaplanowano kolejne prace. W 1930 Ministerstwo Robót Publicznych ogłosiło przetarg na wykonawcę robót na odcinku od Zamku Królewskiego do Bielan (w pierwszej kolejności do Żoliborza). Nowe bulwary, szerokości 16–20 m, miały stanowić dogodne połączenie między Śródmieściem a dzielnicami nowo przyłączonymi do miasta. Do 1937 przebudowano część od mostu średnicowego do Mariensztatu – na górnym poziomie urządzono asfaltową jezdnię dla samochodów, na dolnym – promenada dla pieszych oraz miejsca do cumowania statków. Promenada została zniszczona podczas II wojny światowej.

Pierwszy odcinek wielkomiejskiego bulwaru o długości ok. 500 metrów od mostu Kierbedzia w kierunku północnym powstał w latach 1935–1938[12]. Miał kształt dwóch tarasów[12]. Jego budowa została upamiętniona zachowaną do dzisiaj tablicą na której umieszczono informację, że cały bulwar do mostu pod Cytadelą o długości 1600 metrów będzie gotowy w 194... (bez ostatniej cyfry)[12].

Dalsze prace prowadzono od 1970[12]. Do końca 1976 na odcinku między Cyplem Czerniakowskim a Cytadelą zbudowano ok. 2700 metrów bulwarów (wliczając w to odcinek przedwojenny) według projektu Zofii Dziewulskiej[12]. Miały one kształt kilku betonowych stopni, prostopadłych lub skośnych[12]. Betonowe bulwary nie cieszyły się jednak dużym zainteresowaniem mieszkańców ze względu na bliskość głośnej ulicy i fakt, że utrudniła ona dostęp do Wisły. Dostęp do rzeki ponownie poprawił się po wybudowaniu w 2001–2003 tunelu w rejonie Powiśla i mostu Świętokrzyskiego[13].

Przebudowa[edytuj | edytuj kod]

Między mostem Gdańskim a Śląsko-Dąbrowskim[edytuj | edytuj kod]

W 2013 rozpoczęła się przebudowa bulwarów na Podzamczu[14]. Wycieczka po placu budowy była jedną z atrakcji w ramach Europejskich Dni Dziedzictwa w 2014 roku[15].

Ich otwarcie po remoncie planowano pierwotnie na lipiec[16], a potem na jesień 2014[17]. Kolejne podawane terminem otwarcia odcinka na Podzamczu był kwiecień 2015, a odcinka do Centrum Nauki Kopernik - w połowie 2015. Wówczas ogłoszony ma być konkurs architektoniczny na przebudowę kolejnego fragmentu – od mostu Świętokrzyskiego do Portu Czerniakowskiego[18].

W lutym 2015 w mediach pojawiła się informacja o rozwiązaniu umowy z wykonawcą[19]. W kwietniu wiceprezydent Warszawy Michał Olszewski podał kolejne przewidywane terminy otwarcia – lato 2015 dla odcinka od ul. Boleść do Mostu Śląsko-Dąbrowskiego i 2016 dla odcinka od mostu Śląsko-Dąbrowskiego do Centrum Nauki Kopernik[20].

Pierwszy odcinek bulwarów otwarto 2 sierpnia 2015[21].

Między mostem Śląsko-Dąbrowskim a Świętokrzyskim[edytuj | edytuj kod]

Przebudowa między mostem Śląsko-Dąbrowskim a Świętokrzyskim stale podlegała opóźnieniom. W marcu 2016 ogłoszono, że odcinek od mostu Śląsko-Dąbrowskiego do Centrum Nauki Kopernik będzie gotowy latem 2017 roku[22]. Jego budowa rozpoczęła się w kwietniu 2016[23]. 14 czerwca 2017 otwarto fragment bulwarów między Mostem Świętokrzyskim a ulicą Karową. Jednocześnie otwarcie odcinka między mostem Śląsko-Dąbrowskim a Karową zapowiedziano na sierpień 2017[24]. Do użytku oddano go 9 sierpnia 2017[25].

Do zachowanych elementów sprzed przebudowy zalicza się fragmenty betonowych stopni nabrzeża z zachowanymi napisami antykomunistycznymi z okresu PRL[26].

Między mostem Świętokrzyskim a Cyplem Czerniakowskim[edytuj | edytuj kod]

W grudniu 2016 rozpisano konkurs na projekt kolejnego odcinka bulwarów – między mostem Świętokrzyskim a Cyplem Czerniakowskim[27]. W czerwcu 2017 zapowiedziano, że 200-metrowy odcinek na wysokości Syreny będzie gotowy w roku 2018[28]. Prace nad nim rozpoczęły się we wrześniu 2017 - jednocześnie zmieniono datę ich zakończenia na styczeń 2019[29]. Także we wrześniu 2017 poinformowano opinię publiczną o rozstrzygnięciu konkursu na projekt pozostałej części[30]. Projekt zakłada m.in. budowę altany, park linearny, kaskadowe tarasy oraz pięć nowych budynków[31].

Pozostałe informacje[edytuj | edytuj kod]

W marcu 2018 Rada m.st. Warszawy przyjęła uchwałę wprowadzającą odstępstwo od zakazu spożywania napojów alkoholowych w miejscu publicznym i umożliwiającą spożywanie alkoholu na całej długości bulwarów (od bulwaru Flotylli Wiślanej do końca bulwaru Zbigniewa Religi) na szerokości od linii brzegu Wisły do wschodniej granicy drogi rowerowej lub chodnika[32].

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Uchwała Nr LXXXI/2593/2006 Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 21 września 2006 r. w sprawie nadania nazwy bulwarowi nadwiślańskiemu w Dzielnicy Śródmieście m.st. Warszawy. „Dziennik Urzędowy Województwa Mazowieckiego nr 21 poz. 8205”, 25 października 2006. 
  2. Uchwała nr LXXXVIII/2639/2010 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 września 2010 r. w sprawie nadania nazwy bulwarowi w Dzielnicy Śródmieście m.st. Warszawy. W: Dziennik Urzędowy Województwa Mazowieckiego nr 196 poz. 5424 [on-line]. 2010. [dostęp 2017-08-30].
  3. Uchwała nr LI/1246/2017 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 22 czerwca 2017 r. w sprawie zmiany nazwy obiektu miejskiego w Dzielnicy Śródmieście m.st. Warszawy. W: Dziennik Urzędowy Województwa Mazowieckiego poz. 5718 [on-line]. 2017. [dostęp 2017-08-30].
  4. Uchwała nr XXXIV/838/2012 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 29 marca 2012 r. w sprawie nadania nazwy drodze wewnętrznej w Dzielnicy Śródmieście m.st. Warszawy. W: Dziennik Urzędowy Województwa Mazowieckiego poz. 3582 [on-line]. 2012. [dostęp 2017-08-30].
  5. Bohater dostał tablicę. "Warszawa była dla Karskiego ważna". tvnwarszawa.tvn24.pl, 2017-06-23. [dostęp 25 czerwca 2017].
  6. Uchwała nr XXXIX/1052/2017 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 19 stycznia 2017 r. w sprawie nadania nazwy obiektowi miejskiemu w Dzielnicy Żoliborz m.st. Warszawy. W: Dziennik Urzędowy Województwa Mazowieckiego poz. 943 [on-line]. 2017. [dostęp 2017-08-30].
  7. Ryszard Żelichowski: Ulice Solca. Warszawa: Wydawnictwo Veda, 1999, s. 178, 180. ISBN 83-85584-63-3.
  8. a b Ryszard Żelichowski: Ulice Solca. Warszawa: Wydawnictwo Veda, 1999, s. 181. ISBN 83-85584-63-3.
  9. a b Ryszard Żelichowski: Ulice Solca. Warszawa: Wydawnictwo Veda, 1999, s. 182. ISBN 83-85584-63-3.
  10. Maria Nietyksza, Witold Pruss: Zmiany w układzie przestrzennym Warszawy [w:] Irena Pietrzak-Pawłowska (red.) Wielkomiejski rozwój Warszawy do 1918 r.. Warszawa: Książka i Wiedza, 1973, s. 23.
  11. Ryszard Żelichowski: Ulice Solca. Warszawa: Wydawnictwo Veda, 1999, s. 200. ISBN 83-85584-63-3.
  12. a b c d e f Marian Gajewski: Urządzenia komunalne Warszawy. Zarys historyczny. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1979, s. 410. ISBN 83-06-00089-7.
  13. Piotr Wróblewski: Bulwary nad Wisłą mają prawie dwieście lat. Oto ich historia!. warszawa.naszemiasto.pl, 2017-09-12. [dostęp 2017-09-22].
  14. Koparki ryją wiślany brzeg. tvnwarszawa.tvn24.pl, 2013-03-22. [dostęp 16 czerwca 2014].
  15. Wycieczka na budowie bulwarów wiślanych. youtube.com, 2014-09-23. [dostęp 25 września 2014].
  16. Dagmara Woś: Opóźnienia w rewitalizacji bulwarów wiślanych. politykawarszawska.pl, 2014-08-24. [dostęp 2 stycznia 2015].
  17. Nowe bulwary dopiero jesienią. Budowa opóźniona. tvnwarszawa.tvn24.pl, 2014-04-07. [dostęp 16 czerwca 2014].
  18. Dariusz Bartoszewicz: Bulwary nad Wisłą i druga linia metra czekają na wiosnę. gazeta.pl, 2015-01-01. [dostęp 2 stycznia 2015].
  19. Dariusz Bartoszewicz: Prace nad bulwarami nad Wisłą przerwane. Miasto wypowiada umowę Hydrobudowie. gazeta.pl, 2015-02-02. [dostęp 3 lutego 2015].
  20. Wiceprezydent Warszawy: Bulwar Jana Karskiego gotowy do wakacji. polskieradio.pl, 2015-04-04. [dostęp 5 kwietnia 2015].
  21. Tomasz Demiańczuk: Bulwar Jana Karskiego gotowy. um.warszawa.pl, 2015-08-02. [dostęp 15 sierpnia 2015].
  22. Bulwary nad Wisłą się wydłużą. Wykonawca wybrany, otwarcie: lato 2017 r.. wyborcza.pl, 2016-03-20. [dostęp 22 marca 2016].
  23. Dariusz Bartoszewicz: Wydłużanie bulwarów nad Wisłą. Właśnie zaczyna się budowa. wyborcza.pl, 2016-04-19. [dostęp 19 kwietnia 2016].
  24. Nowy fragment bulwarów otwarty. "Nigdzie takich nie znajdziecie". warszawa.wyborcza.pl, 2017-06-14. [dostęp 17 czerwca 2017].
  25. Kolejny odcinek bulwarów wiślanych gotowy. um.warszawa.pl, 2017-08-10. [dostęp 13 sierpnia 2017].
  26. Tomasz Urzykowski: "Mam komunę w dupie" - historyczne napisy zachowane na bulwarach nad Wisłą. tvnwarszawa.tvn24.pl, 2017-05-15. [dostęp 16 maja 2017].
  27. Jarosław Osowski: Wisła w Warszawie. Konkurs na kolejny odcinek bulwarów i "ikoniczny obiekt". wyborcza.pl, 2016-12-30. [dostęp 1 stycznia 2017].
  28. Michał Wojtczuk: Bulwar nad Wisłą gotowy w czerwcu, ale otwarty dopiero w sierpniu. Dlaczego to tak długo trwa?. wyborcza.pl, 2017-06-20. [dostęp 25 czerwca 2017].
  29. [http://tvnwarszawa.tvn24.pl/informacje,news,bulwary-za-plotem-rozpoczely-sie-prace,241527.html Bulwary za płotem. "Rozpoczęły się prace"]. tvnwarszawa.tvn24.pl, 2017-09-20. [dostęp 23 września 2017].
  30. Tak będzie wyglądać kolejny odcinek bulwarów. Konkurs rozstrzygnięty. tvnwarszawa.tvn24.pl, 2017-09-19. [dostęp 23 września 2017].
  31. Michał Wojtczuk: Miasto i Ogród nad Wisłą. Co wiemy o najnowszym projekcie bulwarów wiślanych. warszawa.wyborcza.pl, 2017-09-20. [dostęp 23 września 2017].
  32. Uchwała nr LXIII/1734/2018 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 22 marca 2018 r. w sprawie wprowadzenia odstępstwa od zakazu spożywania napojów alkoholowych w miejscu publicznym na terenie m.st. Warszawy. W: Dziennik Urzędowy Województwa Mazowieckiego poz. 3415 [on-line]. 5 kwietnia 2018. [dostęp 2018-05-04].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]