Centrum Nauki Kopernik w Warszawie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy centrum nauki. Zobacz też: Centrum Nauki Kopernik (stacja metra).
Centrum Nauki Kopernik w Warszawie
Ilustracja
Centrum od strony ul. Wybrzeże Kościuszkowskie
Państwo  Polska
Miejscowość Warszawa
Adres ul. Wybrzeże Kościuszkowskie 20
00-390 Warszawa
Data założenia 1 czerwca 2005, otwarcie 5 listopada 2010
Dyrektor Robert Firmhofer
Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
Centrum Nauki Kopernik w Warszawie
Centrum Nauki Kopernik w Warszawie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Centrum Nauki Kopernik w Warszawie
Centrum Nauki Kopernik w Warszawie
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Centrum Nauki Kopernik w Warszawie
Centrum Nauki Kopernik w Warszawie
Ziemia52°14′31″N 21°01′42″E/52,241944 21,028333
Strona internetowa
Budowa, 20 maja 2010
Budynek od strony bulwarów wiślanych
Wnętrze budynku głównego
Wahadło Foucaulta w holu głównym
Wejście laboratorium robotycznego oraz część poświęcona manipulacji i polityce
Fragment galerii Człowiek i środowisko, na pierwszym planie Labirynt przeszkód pozwalający zrozumieć problemy, z jakimi muszą się mierzyć osoby poruszające się na wózkach inwalidzkich
Kompozycja z kół zamachowych ludzkiej cywilizacji
Jedna z instalacji
Stanowisko Pedałujący szkielet
Stanowiska do eksperymentowania, po prawej fragmenty pni sekwoi
Człowiek – układanka
Jeden z robotów
Warsztaty plenerowe, lato 2017 r.
Majsternia
Fragment parku Odkrywców

Centrum Nauki Kopernik w Warszawie (skrót: CNK) – centrum nauki znajdujące się przy ul. Wybrzeże Kościuszkowskie 20 w Warszawie, którego celem jest rozwijanie nauki, współpraca z naukowcami i nauczycielami, a według misji instytucji także: inspirowanie do obserwacji, doświadczania, zadawania pytań i poszukiwania odpowiedzi[1]. Centrum jest otwarte dla publiczności od 5 listopada 2010 roku.

Charakterystyka instytucji[edytuj | edytuj kod]

Pomysł Centrum pochodzi od Łukasza Turskiego, profesora fizyki teoretycznej, popularyzatora nauki zajmującego się także upowszechnianiem fizyki. Centrum nadano nazwę na cześć wielkiego odkrywcy, Mikołaja Kopernika. Centrum jest instytucją, powołaną w 2005 roku i finansowaną przez Miasto Stołeczne Warszawa, Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Ministerstwo Edukacji Narodowej.

W latach 2007–2008 Centrum Nauki Kopernik dwukrotnie zostało wyróżnione nagrodą Popularyzator Nauki, przyznawaną przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz serwis „Nauka w Polsce” Polskiej Agencji Prasowej.

Centrum Nauki Kopernik od 2008 jest też, wraz z Polskim Radiem, współorganizatorem Pikniku Naukowego[2].

W 2011 Centrum gościło konferencję ECSITE (European Network of Science Centres and Museums) – jedno z największych wydarzeń w środowisku centrów nauki i muzeów na świecie.

Od nazwy Centrum pochodzi nadana w marcu 2013 nazwa stacji centralnego odcinka II linii warszawskiego metra uruchomionej w marcu 2015 i zlokalizowanej na południe od gmachu Centrum, w pobliżu skrzyżowania ulic Tamki i Wybrzeża Kościuszkowskiego[3].

Zwiedzający mogą poznawać prawa nauki poprzez samodzielne przeprowadzanie doświadczeń na interaktywnych wystawach, a także w uczestnicząc w warsztatach i pokazach naukowych.

W 2015 obiekt zwiedził pięciomilionowy zwiedzający[4]. Dyrektorem instytucji jest Robert Firmhofer[5].

Rada Programowa[edytuj | edytuj kod]

Stan od roku 2018[6]: prof. Łukasz Turski, prof. Aleksander Bursche, prof. Marek Abramowicz, prof. Roman Cieślak, prof. Magdalena Fikus, Catherine Franche, Maya Halevi, prof. Dariusz Jemielniak, Maria Mach, Mirella Panek-Owsiańska, prof. Tomasz Sowiński, dr Barbara Streicher, prof. Tomasz Szkudlarek, prof. Jan Schmidt, Rosalia Vargas, Hanna Wróblewska.

Kalendarium 2004-2011[edytuj | edytuj kod]

  • początek 2004 – powołanie przez Prezydenta Warszawy Lecha Kaczyńskiego Zespołu ds. Centrum Nauki, początek prac nad projektem
  • czerwiec 2005 – podpisanie „Umowy o utworzeniu wspólnej instytucji kultury pn. Centrum Nauki Kopernik” przez prezydenta m.st. Warszawy, ministra nauki i informatyzacji oraz ministra edukacji narodowej i sportu
  • grudzień 2005 – rozstrzygnięcie międzynarodowego konkursu na projekt architektoniczny budynku Centrum Nauki Kopernik – wygrało go przedsiębiorstwo RAr-2 Laboratorium Architektury z Rudy Śląskiej
  • maj 2006 – przyjęcie przez Radę Ministrów Programu Wieloletniego pn. Ekspozycja Centrum Nauki Kopernik
  • czerwiec 2006 – premiera wystawy objazdowej Eksperymentuj!
  • lipiec 2006 – rejestracja instytucji kultury pod nazwą Centrum Nauki Kopernik
  • listopad 2006 – rozstrzygnięcie przetargu na dwa działy wystawy stałej: Świat w ruchu oraz Człowiek i środowisko (wygrało konsorcjum przedsiębiorstw holenderskich Bruns and NortherLight).
  • październik 2007 – ogłoszenie przez Stołeczny Zarząd Rozbudowy Miasta przetargu na budowę gmachu Centrum Nauki Kopernik
  • grudzień 2007 – rozstrzygnięcie przetargu na dział wystawy stałej Korzenie Cywilizacji (wygrało niemieckie przedsiębiorstwo Huettinger)
  • czerwiec 2008 – rozstrzygnięcie przetargu na wykonawcę budynku Centrum – wygrało przedsiębiorstwo Warbud S.A.
  • lipiec 2008 – podpisanie umowy na wykonanie budynku Centrum Nauki Kopernik pomiędzy Stołecznym Zarządem Rozbudowy Miasta a przedsiębiorstwem Warbud, uroczystość wbicia pierwszej łopaty pod budynek Centrum i rozpoczęcie budowy przez przedsiębiorstwo Warbud
  • październik 2008 – rozstrzygnięcie przetargu na projekt i wykonanie części wystawy stałej – Strefy światła (wygrało przedsiębiorstwo Hüttinger)
  • listopad 2008 – rozstrzygnięcie przetargu na projekt i wykonanie Galerii dla młodzieży (wygrało niemieckie przedsiębiorstwo Archimedes)
  • 5 listopada 2010 – otwarcie dla publiczności pierwszego modułu budynku wraz z większością wystaw stałych
  • 6 grudnia 2010 – otwarcie Teatru Robotycznego
  • 31 stycznia 2011 – Planetarium ma swoją nazwę „Niebo Kopernika” i logo
  • 3 marca 2011 – otwarcie galerii dla młodzieży – RE: generacji
  • 19 czerwca 2011 – otwarcie planetarium – Niebo Kopernika
  • 15 lipca 2011 – udostępnienie publiczności parku Odkrywców
  • 18 października 2011 – otwarcie laboratorium chemicznego
  • 15 listopada 2011 – ruszyła pracownia biologiczna
  • 6 grudnia 2011 – udostępnienie publiczności pracowni robotycznej
  • 20 grudnia 2011 – otwarcie laboratorium fizycznego

Budynki[edytuj | edytuj kod]

Budynek główny i Planetarium[edytuj | edytuj kod]

Centrum Nauki Kopernik powstało nad Wisłą, w sąsiedztwie Biblioteki Uniwersytetu Warszawskiego, mostu Świętokrzyskiego i stacji metra Centrum Nauki Kopernik. Zostało wybudowane nad tunelem Wisłostrady, u zbiegu Wybrzeża Kościuszkowskiego i ul. Zajęczej. Konstrukcja budynku nie opiera się na tunelu Wisłostrady. Budynek oparty jest na sprężonych dźwigarach podpartych po obydwu stronach tunelu[7].

Pierwszy moduł budynku Centrum został otwarty 5 listopada 2010 wraz z pięcioma galeriami (Świat w ruchu, Człowiek i środowisko, Korzenie cywilizacji, Strefa światła, Bzzz!). Koszt powstania obiektu wyniósł ponad 305 mln zł, w tym dotacja z UE 207 mln zł.

Autorem projektu w branży architektonicznej jest RAr-2 Laboratorium Architektury Gilner + Kubec z Rudy Śląskiej, wyłonione w konkursie rozstrzygniętym w grudniu 2005. Projekty branż konstrukcyjnej i instalacyjnej powstały w przedsiębiorstwie Buro Happold[8]. Na Centrum składa się:

  • budynek w kształcie litery L o dwóch kondygnacjach naziemnych o powierzchni 15 tys. m², pomieści wystawy stałe i czasowe, laboratoria i pracownie, centrum konferencyjne, kawiarnie i restauracje, a także część biurową
  • parking oraz warsztat w kondygnacji podziemnej
  • multimedialne planetarium z kopułą o średnicy 16 metrów, usytuowane w bryle przypominającej wyglądem głaz narzutowy – znajdzie się tu też platforma widokowa
  • Park Odkrywców otaczający Centrum, a w nim urządzenia do przeprowadzania eksperymentów pod gołym niebem, zewnętrzna galeria sztuki, amfiteatr.

Pracownia Przewrotu Kopernikańskiego[edytuj | edytuj kod]

W 2017 rozstrzygnięto konkurs na nowy budynek CNK, nazwany Pracownią Przewrotu Kopernikańskiego. Wygrał go wrocławski oddział niemieckiej pracowni Heinle Wischer und Partner. Budynek Pracowni ma powstać do 2020 na terenie obecnego parkingu i części parku Odkrywców przy zjeździe z mostu Świętokrzyskiego[9].

Pracownia Przewrotu Kopernikańskiego ma być interdyscyplinarnym ośrodkiem specjalizującym się w badaniu procesów nowoczesnego nauczenia kompetencji niezbędnych w XXI wieku. Znajdą się w nim laboratoria o różnym poziomie zaawansowania[9].

Wystawy stałe[edytuj | edytuj kod]

Strefa eksperymentowania[edytuj | edytuj kod]

W kwietniu 2018 roku zmieniono koncepcję wystaw i otwarto Strefę Eksperymentowania w nowej odsłonie. Jest to ogromna, otwarta przestrzeń zajmująca większą część pierwszego piętra Kopernika, poświęcona człowiekowi i przyrodzie. Można tu samodzielnie eksperymentować przy ponad 200 eksponatach tworzących 19 grup tematycznych[10]. Strefa jest podzielona na dwie części:

  • Część zachodnia

Galeria pokazuje zagadnienia związane ze zjawiskami fizycznymi.

Można tu zobaczyć instalację ukazującą portrety znanych osób zrobione z poruszających się pęcherzyków powietrza, np.: Elvis Presley czy Marilyn Monroe lub zrobić swój własny portret. Znajdują się tu eksponaty związane z falami, prądem, płynami czy zjawiskami chaotycznymi. Można udać się na spacer z żyroskopową walizką czy zbudować magnetyczny most. Zwiedzający dowie się również, za co Einstein dostał nagrodę Nobla i dostrzeże promieniowanie kosmiczne[10].

Grupy tematyczne: Prąd i magnetyzm. Fale i drgania, Żyroskopy i moment bezwładności, Płyny, Maszyny proste, Kosmos, Zjawiska chaotyczne[10].

  • Część wschodnia

Galeria skupia się na człowieku oraz wszystkim, co go otacza i wokół niego funkcjonuje.

Można tu sprawdzić jak zmysły i umiejętności pozwalają odbierać, interpretować i opisywać świat oraz przetestować możliwości własnego ciała (wrażliwość na światło, postrzeganie kolorów czy podatność na iluzje). Części wystawy zajmują eksponaty ilustrujące procesy biologiczne zachodzące w przyrodzie. Na własne oczy można zobaczyć fotosyntezę, przyjrzeć się stułbiom i rozrastającym się grzybom. Zwiedzający zapozna się tu również ze zjawiskami dotyczącymi światła, dowie się jak powstają kolory oraz „rozwinie tęczę”[10].

Grupy tematyczne: Obraz w oku, Anatomia i fizjologia człowieka, Możliwości człowieka – sprawdź się, Percepcja, Ruch – wzrok, Iluzje, Światło i barwy, Światło i optyka, Perspektywa, Symetria, Kształty i wzory, Środowisko – procesy[10].

Bzzz![edytuj | edytuj kod]

Galeria jest przeznaczona dla dzieci do 5. roku życia i w przystępny dla nich sposób porusza zagadnienia związane z przyrodą.

RE: generacja[edytuj | edytuj kod]

Galeria przeznaczona jest dla tzw. młodych dorosłych. Wiele eksponatów odwołuje się do zjawisk psychologicznych i socjologicznych. Można tu skorzystać ze studia wyposażonego w technologię blue box, sprawdzić się jako mówca w parlamencie albo wysłać swój komunikat na pokład sondy Pioneer 10. Jest tu również dostępny reactable oraz dyskoteka generująca energię elektryczną z ruchu korzystających z niej.

Teatr Robotyczny[edytuj | edytuj kod]

W Teatrze Robotycznym grają RoboTheSpiany. Można obejrzeć spektakle: „O królewiczu Ferrycym i królewnie Krystali” na podstawie Bajek robotów Stanisława Lema oraz „Tajemnica Pustej Szafy, czyli Duchy z czwartego wymiaru” na podstawie powieści „Flatland: A Romance of Many Dimensions” Edwina Abotta. Robotom głosów użyczyli wybitni polscy aktorzy, m.in. Wiktor Zborowski, Marian Opania czy Piotr Fronczewski[11].

Przy wejściu głównym znajduje się interaktywny RoboTheSpian. Może on między innymi używać cytatów ze znanych polskich i zagranicznych filmów, np.: Miś, Rejs, Gwiezdne wojny czy Szklana pułapka.

Teatr Wysokich Napięć[edytuj | edytuj kod]

Zwiedzający zamknięty w klatce Faradaya może zobaczyć spektakle, których głównym bohaterem jest prąd elektryczny[12].

Majsternia[edytuj | edytuj kod]

Majsternia to miejsce, w którym każdy z odwiedzających, niezależnie od wieku, wiedzy i umiejętności samodzielnie podejmuje wyzwania inżynieryjne, naukowe, logiczne, mając do dyspozycji przedmioty codziennego użytku – słomki, papier, spinacze, kulki, gumki. Bez dokładnych instrukcji, bez ocen, bez limitów czasowych[13].

Miniwarsztaty[edytuj | edytuj kod]

Miniwarsztaty odbywając się w przestrzeni wystaw. W swobodnej atmosferze i małej grupie osób można samodzielnie wykonać różne zadania. Miniwarsztaty poruszają różnorodne tematy od daktyloskopii po okulary 3D i rozpalanie ognia.

Korzenie cywilizacji (zamknięta)[edytuj | edytuj kod]

Galeria prezentowała historię cywilizacji ludzkiej i jej najważniejsze wynalazki np.: radio, internet czy film. Eksponatami i stanowiskami na wystawie były m.in.: stanowiska z archiwalnymi nagraniami Polskiego Radia, stanowiska dotyczące historii malarstwa i architektury, instalacja ukazującą historię koła (od kół kamiennych i drewnianych poprzez koła samochodowe i rowerowe do płyt winylowych i kompaktowych). Część eksponatów umożliwiała słuchanie modlitw największych religii, a także przyjrzenie się trójwymiarowemu modelowi Kamienia z Rosetty. Tzw. odgłosy cywilizacji obecne na wystawie były zgrupowane wokół dźwięków m.in.: paryskiego metra, rynku w Kalkucie czy kas w supermarkecie. Na terenie galerii ustawiono także robota wzorowanego na postaci Elektrybałta wymyślonej przez Stanisława Lema. Elektrybałt może na podstawie podanych przez zwiedzającego trzech słów ułożyć m.in. limeryk, epitafium czy sonet[14][15].

Wystawy czasowe[edytuj | edytuj kod]

Zmierz się! (14 marca 2019 - 26 kwietnia 2020)[edytuj | edytuj kod]

Wystawa pochodzi ze Szwajcarskiego Centrum Nauki Technorama[16]. Eksponaty dotyczą mierzenia ludzkiego ciała (wysokość, refleks, głośność krzyku itd.). W otwarciu wystawy brali udział sportowcy Tomasz Majewski i Monika Pyrek[17].

Powietrze – więcej niż nic (15 grudnia 2017 – 24 lutego 2019)[edytuj | edytuj kod]

Na wystawę Powietrze – więcej niż nic złożyło się 45 interaktywnych eksponatów, które pomagały odkryć i docenić właściwości powietrza. Eksponatami i stanowiskami na wystawie były m.in. Półkule magdeburskie, Rower ze śmigłem, Fontanny w szkle, Latający dywan, Sznur w strudze powietrza, Próżniowe działo, Poczta pneumatyczna[18]. Po zamknięciu wystawy eksponat Powietrzna fontanna został w Koperniku[19].

Inne poprzednie wystawy[edytuj | edytuj kod]

Płyń lub Giń, Obywatele w medycynie, Lustra, Mikroświat, Wszechświat i Cząstki, Zapach - niewidzialny kod, Wszystko Gra, Miejsce Odległe, Surowe Formy[20].

Planetarium Niebo Kopernika[edytuj | edytuj kod]

Niebo Kopernika to planetarium, w którym odbywają się nie tylko pokazy gwiezdnego nieba i filmów. Seanse poruszają różnorodne tematy popularnonaukowe – astronomiczne, przyrodnicze, a także etnograficzne.

Pokazy wyświetlane są na sferycznym ekranie otaczającym widownię ze wszystkich stron. Dzięki takiemu rozwiązaniu widzowie mają poczucie zanurzenia w wyświetlanym świecie potęgowane jest przez system nagłośnieniowy rozmieszczony dookoła kopuły.

Laboratoria[edytuj | edytuj kod]

W laboratoriach Centrum Nauki Kopernik mogą eksperymentować wszyscy, którzy ukończyli 13 lat (dla grup zorganizowanych od wtorku do piątku) i 9 lat w weekendy (tzw. minilaby dla turystów indywidualnych). W laboratorium biologicznym publiczność poznaje, czym jest m.in. termocykler, zestaw do elektroforezy, komora laminarna czy pipeta automatyczna. W pracowni chemicznej zwiedzający mogą wyprodukować wodór, wytworzyć prąd w wyniku reakcji chemicznej oraz wykonać mydło w wyniku reakcji zmydlania tłuszczów. W pracowni robotycznej zwiedzający mogą zbudować lub zaprogramować swojego robota. W laboratorium fizycznym działania koncentrują się na świetle, falach, zjawiskach termicznych i akustycznych, a także na cząstkach elementarnych[21].

Centrum Konferencyjne Kopernik[edytuj | edytuj kod]

Centrum Konferencyjne Kopernik znajduje się w środkowej części budynku Centrum Nauki Kopernik na ulicy Wybrzeże Kościuszkowskie w Warszawie. Na Centrum Konferencyjne składa się zespół sal konferencyjnych oraz sala audytoryjna mogące pomieścić łącznie około 700 osób. Rocznie odbywa się tu średnio 100 wydarzeń komercyjnych i 50 programowych w tym konferencje, wykłady, spotkania i festiwale[22].

Działania w obszarze komunikacji naukowej[edytuj | edytuj kod]

Wystawa Eksperymentuj![edytuj | edytuj kod]

Wystawa Eksperymentuj! to pierwsza wystawa wykonana przez Centrum Nauki Kopernik. Miała swoja premierę w czerwcu 2006 podczas Pikniku Naukowego; od września 2006 odwiedzała szkoły i ośrodki kulturalne w całej Polsce. W dniach 10–19 listopada 2006 była pokazywana na Katalońskim Tygodniu Nauki w Barcelonie; a w dniach 21–22 lutego 2007 – podczas festiwalu „Veda na Radnici” w Brnie. Wystawa składa się ze stanowisk, na których zwiedzający samodzielnie przeprowadzają doświadczenia z różnych dziedzin nauki: fizyki, chemii, biologii, matematyki i dzięki temu mogą zrozumieć dane zjawisko. Przy każdym stanowisku znajduje się krótkie wyjaśnienie fenomenów. W latach 2018–2019 wystawa stała się częścią projektu „Nauka dla Ciebie”, wizytując różne miejscowości w Polsce w formie tzw. „Naukobusu”[23][24][25].

Warsztaty Familijne[edytuj | edytuj kod]

Centrum Nauki Kopernik organizuje także Warsztaty familijne, na których dzieci (w wieku 5–8 lat) razem ze swoimi rodzicami lub opiekunami przeprowadzają eksperymenty, które pomagają im lepiej zrozumieć zjawiska z codziennego życia (np.: skąd w kontakcie bierze się prąd, jak działa telewizja, dlaczego ciasto rośnie na drożdżach).

Pokazy, warsztaty i działania dla nauczycieli[edytuj | edytuj kod]

Centrum bierze udział w imprezach popularyzujących naukę. Prowadzi naukowe pokazy i warsztaty podczas Lata i Zimy w mieście, Lata z Radiem, Festiwali Nauki itp. Centrum Nauki Kopernik wspiera również nauczycieli. Organizuje dla nich szkolenia oraz konkursy.

Cykl debat Uwolnij Myślenie (2010-2011)[edytuj | edytuj kod]

1 grudnia 2010 Centrum Nauki Kopernik[26] we współpracy z Centrum Myśli Jana Pawła II[27] zorganizowało pierwszą debatę z cyklu „Uwolnij myślenie. Spotkania humanistów z przyrodnikami”. W ramach cyklu odbyły się debaty zatytułowane:

  • Nauka w ryzach kultury
  • Umysł w mózgu czy mózg w umyśle? Nauka na tropie świadomości
  • Po co nam płeć?
  • Czy cierpienie uszlachetnia?[28]

Konkurs FameLab Poland[edytuj | edytuj kod]

Polska odsłona corocznego, międzynarodowego konkursu dla naukowców i inżynierów działających w obszarze nauk ścisłych, przyrodniczych, medycznych, rolniczych lub technicznych. Celem polskiej edycji jest rozwijanie kompetencji naukowców w zakresie publicznego zabierania głosu, inspirowania publiczności i pobudzania jej wyobraźni. Organizatorami konkursu w Polsce są Centrum Nauki Kopernik oraz British Council. Każdy uczestnik musi przygotować trzyminutowe wystąpienie, w czasie którego opowiada o wybranym przez sobie zjawisku albo o swojej działalności naukowej. Konkurs jest realizowany w Polsce od 2012 roku[29].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Wizja, misja i wartości, Centrum Nauki Kopernik [dostęp 2019-02-19].
  2. 22. Piknik Naukowy Polskiego Radia i Centrum Nauki Kopernik – wyjątkowe wydarzenie dla całych rodzin, PolskieRadio.pl [dostęp 2019-04-13].
  3. Uchwała nr LI/1516/2013 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 7 marca 2013r. w sprawie nadania nazw stacjom metra w Dzielnicach Wola, Śródmieście i Praga-Północ m.st. Warszawy. W: Dziennik Urzędowy Województwa Mazowieckiego poz. 3266 [on-line]. edziennik.mazowieckie.pl, 19 marca 2013. [dostęp 2014-07-03].
  4. Największe inwestycje w Polsce, które powstały dzięki unijnym dotacjom, metrocafe.pl 6–8 maja 2016.
  5. Zrozumieć świat - Robert Firmhofer - [dostęp 2019-04-13] (pol.).
  6. Rada programowa, Centrum Nauki Kopernik [dostęp 2019-04-05].
  7. Centrum Nauki Kopernik – praca wre. Murator, 2009-07-27. [dostęp 2010-08-28].
  8. Kopernik Science Centre (ang.). Buro Happold. [dostęp 2010-08-28].
  9. a b Michał Wojtczuk. Nad Wisłą poduszka pełna nauki. „Gazeta Stołeczna”, s. 1, 6 lipca 2017. 
  10. a b c d e Strefa Eksperymentowania, Centrum Nauki Kopernik [dostęp 2018-09-17].
  11. Pierwszy na świecie Teatr Robotyczny w Koperniku [galeria], Culture.pl [dostęp 2019-02-28] (ang.).
  12. Teatr Wysokich Napięć, warszawa.wyborcza.pl [dostęp 2019-02-28] (pol.).
  13. Otwarto nową wystawę „Majsternia” w Centrum Nauki Kopernik, PolskieRadio.pl [dostęp 2019-02-28].
  14. Wirtualna Polska Media S.A, Niezwykły gość odwiedził Centrum Nauki Kopernik, wiadomosci.wp.pl, 5 maja 2011 [dostęp 2019-02-19] (pol.).
  15. Elektrybałt, czyli elektroniczny poeta, warszawa.wyborcza.pl [dostęp 2019-02-19] (pol.).
  16. Technorama - Exhibits on tour, www.technorama.ch [dostęp 2019-04-05] (ang.).
  17. Jakub Chełmiński, Tomasz Majewski i Monika Pyrek otworzyli nową wystawę w Koperniku, warszawa.wyborcza.pl [dostęp 2019-03-26].
  18. Redakcja, Powietrze - więcej niż nic, www.national-geographic.pl [dostęp 2019-02-19] (pol.).
  19. Zmierz się!, Centrum Nauki Kopernik [dostęp 2019-03-19].
  20. Archiwum wystaw, Centrum Nauki Kopernik [dostęp 2019-03-19].
  21. Laboratoria Centrum Nauki Kopernik!. kopernik.org.pl. [dostęp 2011-11-08].
  22. Centrum Konferencyjne Kopernik - Strona główna, ckk.kopernik.org.pl [dostęp 2019-02-15].
  23. TR, Naukobus w Pile. Zarezerwuj i eksperymentuj w mobilnym labotatorium Centrum Nauki Kopernik. Ruszyły już zapisy [FILM], pila.naszemiasto.pl, 25 lipca 2018 [dostęp 2019-02-19] (pol.).
  24. rk, Malbork. Naukobus przyjedzie do Szkoły Podstawowej nr 3, malbork.naszemiasto.pl, 20 września 2018 [dostęp 2019-02-19] (pol.).
  25. LM Lokalne Media, Konin. Naukobus już przyjechał. Dziś jest dostępny dla każdego, LM.pl – Portal Wielkopolski Wschodniej [dostęp 2019-02-19] (pol.).
  26. Zapowiedź debaty na stronach kopernik.org.pl.
  27. Zapowiedź debaty na stronach centrumjp2.pl.
  28. Centrum Nauki kopernik: Uwolnij myślenie. [dostęp 2011-11-05].
  29. FameLab konkurs dla naukowców, www.famelab.org.pl [dostęp 2019-02-15].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]