To jest dobry artykuł

Codex Mutinensis

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Mutinensis
Ilustracja
Fragment pierwszej strony kodeksu
Oznaczenie Ha
Rodzaj Kodeks majuskułowy
Numer 014
Zawartość Dzieje Apostolskie
Język grecki
Data powstania IX wiek
Odkrywca Scholz
Miejsce przechowywania Biblioteca Estense
Rozmiary 33 × 23 cm
Typ tekstu tekst bizantyński
Kategoria V

Codex Mutinensis (Gregory-Aland no. Ha albo 014), α 6 (von Soden) – grecki uncjalny rękopis Nowego Testamentu. Paleograficznie datowany jest na wiek IX[1]. Rękopis nie zachował się w całości i niektóre jego partie zostały utracone. Część rękopisu pisana jest minuskułą i klasyfikowana jest pod numerem 2125 (Gregory-Aland). Tekst 014 nie jest wysoko ceniony, dlatego cytowany jest tylko w niektórych wydaniach Novum Testamentum Graece.

Opis[edytuj]

Uncjał 014[edytuj]

Kodeks stanowiony jest przez 43 pergaminowych kart (33 na 23 cm)[1][2]. Przekazuje tekst Dziejów Apostolskich z kilkoma lukami (Dz 1,1-5,28; 9,39-10,19; 13,36-14,3; 27,4-28,31). Pierwsze trzy luki uzupełnione zostały później pismem minuskułowym, natomiast czwarta luka pismem uncjalnym[3]. Kodeks 014 stanowiony jest przez karty (folios) 9-51 Mutinensis[2].

Tekst biblijny pisany jest jedną kolumną na stronę, 30 linijek w kolumnie, 26 liter w linijce[1]. Litery są pochylone na prawo, posiadają przydechy i akcenty. Litery Θ, Ε, Ο i Σ zostały skompresowane[a][4].

Kodeks zawiera prolegomenę, noty marginalne, Aparat Eutaliusza do Listów powszechnych, prolegomenę do Listów Pawła. Na końcu każdej księgi, w subscriptio podana jest liczba stychów (στιχοι)[4].

Minuskuł 2125[edytuj]

Listy powszechne i Listy Pawła pisane są minuskułą, na 260 pergaminowych kartach (32,5 na 22,5 cm), początkowo były katalogowane pod numerami 112 (dla Dziejów i Listów powszechnych) i 179 (dla Listów Pawła)[4]. Dzisiaj na liście rękopisów Nowego Testamentu obie partie klasyfikowane są pod tym samym numerem 2125 (Gregory-Aland)[5]. Minuskuł 2125 stanowiony jest przez przez karty (folios) 52-311 kodeksu Mutinensis[5].

Tekst[edytuj]

Minuskuł 2125 z fragmentem tekstu Jk 1,2-3

Grecki tekst kodeksu reprezentuje bizantyńską tradycję tekstualną[6]. Hermann von Soden sądził, że tekst bizantyński kodeksu posiada pewne cezarejskie naleciałości[3]. Kurt Aland tego nie potwierdził nadając mu profil tekstualny 481 221/2 22 1s. Profil ten oznacza, że kodeks wspiera tekst bizantyński przeciwko „oryginalnemu”[b] w 48 miejscach, współbrzmi zarówno z tekstem bizantyńskim jak i „oryginalnym” w 22 miejscach, wspiera tekst „oryginalny” przeciwko bizantyńskiemu w 2 miejscach. Ponadto kodeks posiada 1 sobie właściwy wariant. Tylko trzy warianty są niezgodne z tradycją bizantyńską. W oparciu o ten profil tekst rękopisu został zaklasyfikowany do V kategorii Alanda[1].

Przykładem wariantu zgodnego z wiodącymi rękopisami tekstu aleksandryjskiego (Papirus Bodmer XVII, Kodeks Synajski, Kodeks Watykański, Kodeks Aleksandryjski) oraz z wydaniami Nestle-Alanda jest tekst Dz 24,6b-8a. Wariant ten wspierają także niektóre rękopisy nie reprezentujące aleksandryjskiej tradycji tekstualnej (Angelicus i Porphyrianus)[7].

Aland sporządził również profil dla minuskułu 2125 i zaliczył go do V kategorii[8]. Rękopisy V kategorii traktowane są jako nieprzydatne przy rekonstruowaniu oryginalnego tekstu Nowego Testamentu[9].

Historia[edytuj]

Partia uncjalna Mutinensis (014) datowana jest zwykle na wiek IX (Tregelles[10], Scrivener[11], Gregory[4], Aland[2], INTF[12]). Tekst minuskułowy (2125) datowany jest na X wiek[4][5]. Partie tekstu uzupełniane w 014 mają późniejsze pochodzenie. Według Scrivenera majuskułowe uzupełnienie powstało w XI wieku, a minuskułowe – w XII wieku[11].

Odkryty został przez Scholza w 1820, który sporządził pierwszy jego opis i jako pierwszy skolacjonował niektóre jego partie. Niestety jego odczyt nie zawsze jest dokładny. Z tego względu tekst rękopisu został ponownie skolacjonowany przez Tischendorfa w 1843 i Tregellesa w 1846 roku. W 1850 roku Tischendorf i Tregelles porównali skolacjonowane przez siebie teksty[13][14].

Na listę rękopisów Nowego Testamentu wprowadził go Tischendorf nadając mu siglum H[15]. Pod takim siglum rękopis figurował na liście Tregellesa, Scrivenera i początkowo Gregory'ego. Na liście Hermanna von Sodena oznakowany został za pomocą siglum α 6. W 1908 roku Gregory nadał mu siglum 014[16].

Pierwsze faksymile opublikował Tischendorf w 1855, następne H.J. Vogels w 1929 i William Hatch w 1939 roku[17].

014 jest cytowany w trzecim wydaniu greckiego Nowego Testamentu przygotowywanych przez Zjednoczone Towarzystwa Biblijne dla tłumaczy biblijnych (UBS3)[18], nie jest natomiast cytowany w czwartym wydaniu (UBS4)[19]. Nie jest cytowany w NA27[20]. Minuskuł 2125 w ogóle nie jest cytowany.

Kodeks Mutinensis przechowywany jest w Biblioteca Estense (Gr. 196) w Modenie[1][12].

Zobacz też[edytuj]

Uwagi

  1. Jest to charakterystyczne dla późnej uncjały.
  2. „Oryginalny” oznacza tu tekst w rekonstrukcji Alanda – Novum Testamentum Graece.

Przypisy

  1. a b c d e Aland i Aland 1989 ↓, s. 119.
  2. a b c Kurzgefaßte 1963 ↓, s. 37.
  3. a b Waltz 2007 ↓.
  4. a b c d e Gregory 1900 ↓, s. 101.
  5. a b c Kurzgefaßte 1963 ↓, s. 172.
  6. Metzger i Ehrman 2005 ↓, s. 76.
  7. Aland i Aland 1989 ↓, s. 304.
  8. Aland i Aland 1989 ↓, s. 165.
  9. Aland i Aland 1989 ↓, s. 117.
  10. Tregelles 1856 ↓, s. 205.
  11. a b Scrivener 1894 ↓, s. 171.
  12. a b INTF Codex 014 ↓.
  13. Gregory 1900 ↓, s. 274.
  14. Scrivener 1894 ↓, s. 171-172.
  15. Tischendorf 1859 ↓, s. CLXXIX-CLXXX.
  16. Gregory 1908 ↓, s. 33.
  17. Elliott 1989 ↓, s. 46-47.
  18. UBS3 ↓, s. XVI.
  19. UBS4 ↓, s. 11*.
  20. NA27 ↓, s. 59*.

Bibliografia[edytuj]

Wydania tekstu
  • K. v. Tischendorf: Monumenta sacra inedita. T. I. Leipzig: 1855, s. 37-44.
Krytyczne wydania NT
  • K. Aland, M. Black, C.M. Martini, B. Metzger, A. Wikgren: The Greek New Testament. Wyd. 3. Stuttgart: United Bible Societies, 1983. ISBN 3-438-05113-3. [UBS3]
  • B. Aland, K. Aland, J. Karavidopoulos, C. M. Martini, B. Metzger, A. Wikgren: The Greek New Testament. Wyd. 4. Stuttgart: United Bible Societies, 1993, s. 15*. ISBN 978-3-438-05110-3. [UBS4]
  • Eberhard et Erwin Nestle: Novum Testamentum Graece. communiter ediderunt: B. et K. Aland, J. Karavidopoulos, C. M. Martini, B. M. Metzger. Wyd. 27. Stuttgart: Deutsche Bibelgesellschaft, 2001. ISBN 978-3-438-05100-4. [NA27]
Listy rękopisów
Introdukcje do krytyki tekstu NT
Inne
  • J.K. Elliott: A Bibliography of Greek New Testament Manuscripts. Cambridge: Cambridge University Press, 1989. ISBN 0-521-35479-X. (ang.)