Dietrich von Choltitz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Dietrich von Choltitz
Dietrich Hugo Hermann von Choltitz
Ilustracja
Dietrich von Choltitz w 1940
generał piechoty generał piechoty
Data i miejsce urodzenia 9 listopada 1894
Gräflich Wiese
Data i miejsce śmierci 5 listopada 1966
Baden-Baden
Przebieg służby
Lata służby 19071945
Siły zbrojne Kaiserstandarte.svg Armia Cesarstwa Niemieckiego
War Ensign of Germany (1922–1933).svg Reichswehra
Balkenkreuz.svg Wehrmacht
Stanowiska dowództwo:
11th Panzer Division logo 2.svg 11 Dywizja Pancerna
260 Dywizja Piechoty
LXXXIV Korpus Armijny
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
II wojna światowa
Odznaczenia
Krzyż Rycerski Krzyża Żelaznego z liśćmi dębu i mieczami Krzyż Żelazny (1939) I Klasy Krzyż Żelazny (1939) II Klasy DEU Ehrenkreuz des Weltkrieges Frontkaempfer BAR.svg Medal Pamiątkowy 1 października 1938 Order Wojskowy św. Henryka (Saksonia) Order Alberta (Saksonia) Order Zasługi Cywilnej (Saksonia) Oficer Orderu Gwiazdy Rumunii za „Męstwo Wojskowe” z mieczami Order Michała Walecznego III klasy (Rumunia)

DeutschesKreuzinGold.jpg Srebrna Odznaka za Rany Złota Odznaka za Rany Srebrna Odznaka Szturmowa Piechoty

Dietrich von Choltitz (ur. 9 listopada 1894 w Gräflich Wiese, obecnie Łąka Prudnicka, zm. 5 listopada 1966 w Baden-Baden) – niemiecki wojskowy w stopniu generała piechoty (General der Infanterie), wojenny gubernator Paryża w czasie II wojny światowej. Zasłynął z tego, że sprzeciwił się wykonaniu rozkazu Hitlera, który nakazywał zniszczenie miasta, za co in absentia został skazany na karę śmierci, niewykonaną z uwagi na fakt znajdowania się w niewoli. Zdaniem francuskiego historyka Lionela Dardenne sprzeciw Choltitza wobec rozkazów nigdy nie miał miejsca, lecz był wymysłem generała stworzonym po wojnie. W istocie wg Dardenne Paryż nie został zniszczony z powodu szybkiego wybuchu walk w rejonie miasta i braków w wyposażeniu niemieckiego garnizonu[1].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w rodzinnym zamku we wsi Gräflich Wiese (obecnie Łąka Prudnicka) koło Neustadt in Oberschlesien (obecnie Prudnik) jako syn Hansa von Choltitz i jego żony Gertrudy von Rosenberg. Mając 13 lat został wysłany przez swojego ojca do szkoły wojskowej w Dreźnie[2].

Dołączył do 8 Pułku Piechoty im. Jana Jerzego kilka miesięcy przed rozpoczęciem I wojny światowej. Jego jednostka służyła na froncie zachodnim.

Pozostał w Reichswehrze po utworzeniu Republiki Weimarskiej. Został kapitanem kawalerii w 1929. W 1937 został awansowany na stopień majora i stał się dowódcą 16 Pułku Piechoty „Oldenburg”, który wchodził w skład 22 Dywizji Piechoty.

Brał udział w akcji okupacji Sudetów, następnie jako dowódca batalionu uczestniczył w ataku na Polskę (walczył pod Łodzią i nad Bzurą), a następnie w ataku na Holandię, gdzie brał udział w walkach o Rotterdam. Po zaatakowaniu przez Niemcy ZSRR uczestniczył w tej kampanii na odcinku ukraińskim, przyczyniając się m.in. do zdobycia i okupacji Sewastopola, a następnie walczył w ofensywie na froncie dońskim. Na początku 1944 r. służył w armii niemieckiej okupującej Włochy. W pierwszych dniach sierpnia 1944 r. mianowany dowódcą wojskowym niemieckiego garnizonu Paryża, który poddał 25 VIII 1944 nacierającym aliantom. Do wiosny 1947 pozostawał w niewoli alianckiej[3]. Za działania przeciw broniącym się przed niemiecką agresją wojskom i na terenach okupowanych wielokrotnie awansowany i odznaczany nazistowskimi orderami i orderami sojuszników III Rzeszy.

Miał żonę Hubertę, która była córką Otto von Garniera, dwie córki – Marię Angelikę i Annę Barbarę i jednego syna Timo[4][5].

Był ostatnim przed 1945 rokiem właścicielem zamku w Łące Prudnickiej, który w 2006 roku został zlicytowany przez komornika. Jego syn, Timo podczas swojej wizyty w Prudniku bezskutecznie próbował odzyskać ów zamek[6].

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Otrzymał Krzyż Żelazny I i II klasy, Order Wojskowy św. Henryka (26 grudnia 1917), Krzyż Rycerski Orderu Albrechta II Klasy z mieczami, srebrną Odznakę za Rany (1918), Honorowy Krzyż Kombatanta 1918, Medal Pamiątkowy 1 października 1938, Wehrmacht-Dienstauszeichnung I i IV klasy, Krzyż Żelazny I i II klasy, złotą Odznakę za Rany (1939), odznakę piechoty, Krzyż Rycerski (18 maja 1940), złoty Krzyż Niemiecki (8 stycznia 1942), Tarczę Krym (1942), Krzyż Oficerski Orderu Gwiazdy Rumunii z mieczami (1943), Order Michała Walecznego III klasy (maj 1943).

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Nazi general didn't save Paris: historian - The Local, www.thelocal.fr [dostęp 2017-11-22].
  2. Samuel W. Mitcham, Defenders of Fortress Europe: The Untold Story of the German Officers During the Allied Invasion, Potomac Books, Inc., 2009, ISBN 978-1-59797-274-1 [dostęp 2019-01-11] (ang.).
  3. General der Infanterie Dietrich von Choltitz - Lexikon der Wehrmacht, www.lexikon-der-wehrmacht.de [dostęp 2017-11-22] (niem.).
  4. Paris' Unlikely Savior - July '96 World War II Feature, HistoryNet, 19 sierpnia 1996 [dostęp 2019-04-10] (ang.).
  5. Timo von Choltitz, General der Infanterie Dietrich von Choltitz, www.choltitz.de [dostęp 2019-01-11].
  6. Krzysztof Strauchmann, Syn generała von Choltitza przyjeżdża opowiedzieć o swoim ojcu, obrońcy Paryża, „Nowa Trybuna Opolska”, 19 czerwca 2016 [dostęp 2018-05-25] (pol.).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Dietrich von Choltitz: ...brennt Paris? Adolf Hitler ... Tatsachenbericht des letzten deutschen Befehlshabers in Paris. Una-Weltbücherei, Mannheim 1950.
  • Dietrich von Choltitz: Soldat unter Soldaten. Europa-Verlag, Konstanz 1951.
  • Klaus-Jürgen Müller: Die Befreiung von Paris. In: Michael Salewski, Guntram Schulze-Wegener (Hrsg.): Kriegsjahr 1944: Im Großen und im Kleinen. Franz Steiner, Stuttgart 1995, ​ISBN 3-515-06674-8​.
  • Sönke Neitzel, Abgehört. Deutsche Generäle in britischer Kriegsgefangenschaft 1942–1945, Berlin: Propyläen, 2005, ISBN 3-549-07261-9, OCLC 61882052.
  • Larry Collins, Dominique Lapierre: Brennt Paris? Roman. Ullstein, München 2002, ​ISBN 3-548-25506-X​.
  • Wolf Keienburg (Redaktionsleitung): Goldmann Lexikon. Band 4. Bertelsmann Lexikon Verlag, Gütersloh 1998, ​ISBN 3-442-26164-3​.
  • Steven H. Newton, Ulubiony dowódca Hitlera. Feldmarszałek Walther Model, Rudolf Szymański (tłum.), Warszawa: Wydawnictwo Amber, 2007, ISBN 978-83-241-2784-9, OCLC 749619725.