Dołhinów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Dołhinów
Ilustracja
Handel uliczny na placu przed kościołem św. Stanisława w Dołhinowie (2007)
Państwo  Białoruś
Obwód miński
Rejon wilejski
Nr kierunkowy +375 1771
Kod pocztowy 231442
Tablice rejestracyjne 5
Położenie na mapie obwodu mińskiego
Mapa lokalizacyjna obwodu mińskiego
Dołhinów
Dołhinów
Położenie na mapie Białorusi
Mapa lokalizacyjna Białorusi
Dołhinów
Dołhinów
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Dołhinów
Dołhinów
Ziemia 54°38′47″N 27°28′49″E/54,646389 27,480278
Portal Portal Białoruś

Dołhinów (biał. Даўгінава, ros. Долгиново, jid. ‏דאלהינאוו‎) – wieś na Białorusi w obwodzie mińskim, w rejonie wilejskim; centrum sielsowietu.

Historia[edytuj]

W l. 1440-1443 Dołhinów należał do Jana Dowgirda, wojewody wileńskiego, następnie do Jana Moniwidowicza, a w 1485 r. do Bohdana Sakowicza, wojewody trockiego. W 1525 znajdował się w posiadaniu jego córki Elżbiety Sakowiczówny. Na początku XVI w. wzniesiono tu cerkiew Świętej Trójcy, a w 1553kościół[1].

W wyniku reformy administracyjno-terytorialnej (1565-1566) Dołhinów znalazł się w powiecie oszmiańskim województwa wileńskiego. Od 1567 miejscowość należała do Jerzego Chodkiewicza, a w 1569 do jego córki.

W trakcie marszu na wyprawę połocką król Stefan Batory wysłał z Dołhinowa oddział pod dowództwem oficera Chmielewskiego w kierunku Mińska dla osłony przed nieprzyjacielem przeprawy sił głównych przez Wilię.

W 1622 miejscowość należała do Janusza Kiszki, wojewody połockiego, który w 1634 r. sprzedał ją Józefowi Welaminowi Rutskiemu, ówczesnemu unickiemu metropolicie kijowskiemu.

W 1643 r. Dołhinów wspominany jest jako miasteczko.

W 1661 w okolicy Dołhinowa miała miejsce potyczka pomiędzy wojskami litewskimi i moskiewskimi, o czym świadczyły widoczne jeszcze w końcu XIX wieku pozostałości okopów.

W 1690 r. miasteczko należało do Karola Michała Druckiego-Sokolińskiego. W 1704 Karol i Ewa Druccy-Sokolińscy ufundowali tu nowy kościół pod wezwaniem św. Stanisława[2].

Dekanat dołhinowski unickiej archieparchii kijowskiej, utworzony w 1746 r., obejmował 29 parafii, natomiast rzymskokatolicka parafia w Dołhinowie w 1744 r. obejmowała 16 wsi[3]. W XVIII w. wzniesiono w Dołhinowie nową cerkiew greckokatolicką[4].

W następstwie II rozbioru Rzeczypospolitej (1793) Dołhinów znalazł się w zaborze rosyjskim. Stał się stolicą włości w ujeździe wilejskim guberni mińskiej, a następnie wileńskiej Imperium Rosyjskiego.

W 1800 r. w miasteczku było 88 domów i 305 mieszkańców, odbywały się dwa jarmarki rocznie.

Kościół drewniany św. Stanisława z 1704 r. zniszczał, dlatego z funduszy parafian, dzięki staraniom długoletniego proboszcza ks. Józefa Kalasantego Lwowicza, w 1853 r zbudowano nowy, murowany.

W 1866 r. miasteczko Dołhinów posiadało 362 domy i 1469 mieszkańców[5]. Znajdowała się tam szkółka włościańska, cerkiew prawosławna oraz zarząd gminy włościańskiej. Dzięki właścicielom miasteczka - hrabiom Kamieńskim - rozwijał się tu przemysł włókienniczy (istniał zakład sukienniczy).

W końcu maja 1920 roku w okolicach Dołhinowa 8 Pułk Piechoty Legionów toczył ciężkie boje z nacierającymi wojskami bolszewickimi.

W okresie międzywojennym w granicach Polski, w gminie Dołhinów, powiecie wilejskim, województwie wileńskim[6]. Według spisu powszechnego z 1921 r. folwark i miasteczko Dołhinów liczyły 393 domy i 2671 mieszkańców: 1271 mężczyzn, 1400 kobiet. Pod względem wyznania byli to przede wszystkim żydzi (1747), resztę stanowili rzymscy katolicy (693), prawosławni (202) i 29 muzułmanów. Kryterium deklarowanej narodowości również wskazywało na dominację Żydów (1395). Jako Polacy określiło się 1052 osób, jako Białorusini – 211, pozostali (13) wskazali inną narodowość[a][7].

Po agresji ZSRR na Polskę (1939) Dołhinów znalazł się w granicach BSRR, gdzie 12 października 1940 r. został centrum sielsowietu. 1 maja 1940 r. miejscowość otrzymała oficjalnie status osiedla typu miejskiego.

Po agresji hitlerowskiej na ZSRR (1941) miejscowość znalazła się pod okupacją niemiecką. W tym okresie naziści dokonali prawie całkowitej eksterminacji żydowskiej ludności Dołhinowa. Do lata 1942 z 5000 przebywających w Dołhinowie Żydów przeżyło zaledwie 278. 218 z nich przeprowadził przez linię frontu radziecki partyzant Nikołaj Kisieliow[8][9].

Dołhinów został wyzwolony 3 lipca 1944 r. Po wojnie miejscowość znalazła się ponownie w granicach ZSRR. W 1954 r. status Dołhinowa został obniżony do rangi wsi.

W 1971 r. było tu 501 domów, a w 1993 – 596.

Znane osoby[edytuj]

W Dołhinowie urodził się w 1794 Józef Kalasanty Lwowicz - polski pijar, filareta, nauczyciel, oraz w 1928 Bohdan Ejmont - polski aktor.

Tu także mieszkał i uczył się białoruski poeta żydowskiego pochodzenia Źmitrok Biadula (1886-1941)[10].

Przypisy

  1. J. Ochmański, Historia Litwy, Wrocław 1990, s. 65
  2. J. Kurczewski, Biskupstwo wileńskie, Wilno 1912, s. 215
  3. Jerzy Ochmański: Litewska granica etniczna na wschodzie od epoki plemiennej do XVI wieku. Stosunki wyznaniowe na pograniczu litewsko-ruskim do połowy XVI wieku. 2006-10-8. [dostęp 2012-10-10].
  4. Даўгінаўска – Будслаўска – Крывіцкі рэгіён на даўняй Віленшчыне (гістарычная хроніка) - Гісторыя рэгіёну да канца ХVІІІ стагоддзя - ХVІІІ стагоддзе (biał.). 2008-10-11. [dostęp 2012-10-10].
  5. "Encyklopedyja powszechna" - Tom 27, Samuel Orgelbrand, Warszawa 1867
  6. Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej – Tom VII – Część II – Ziemia Wileńska – Powiaty: Brasław, Duniłowicze, Brasław i Wilejka, Główny Urząd Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 1923
  7. Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej: opracowany na podstawie wyników pierwszego powszechnego spisu ludności z dn. 30 września 1921 r. i innych źródeł urzędowych.. T. 7, cz. 2: Ziemia Wileńska. Powiaty: Brasław, Duniłowicze, Dzisna i Wilejka. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 1924, s. 79. [dostęp 2012-10-10].
  8. Рейд обреченных (ros.). [dostęp 2012-10-10].
  9. Инна Герасимова: Список Киселева: предисловие и послесловие (ros.). 2008-10-21. [dostęp 2012-10-10].
  10. Долгиново, Вилейский район, Минская область (ros.). 2007-07-23. [dostęp 2012-10-10].

Linki zewnętrzne[edytuj]

Uwagi

  1. Kryterium "narodowość inna" objęło w gminie Dołhinów 20 Rosjan, 16 Tatarów, 4 Litwinów i 1 Estończyka.