Dołhinów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Dołhinów
Ilustracja
Handel uliczny na placu przed kościołem św. Stanisława w Dołhinowie (2007)
Państwo

 Białoruś

Obwód

miński

Rejon

wilejski

Populacja (2009)
• liczba ludności


1110[1]

Nr kierunkowy

+375 1771

Kod pocztowy

231442

Tablice rejestracyjne

5

Położenie na mapie obwodu mińskiego
Mapa konturowa obwodu mińskiego, u góry znajduje się punkt z opisem „Dołhinów”
Położenie na mapie Białorusi
Mapa konturowa Białorusi, blisko centrum u góry znajduje się punkt z opisem „Dołhinów”
Ziemia54°38′47″N 27°28′49″E/54,646389 27,480278
Portal Białoruś

Dołhinów (biał. Даўгінава, ros. Долгиново, jid. ‏דאלהינאוו‎) – wieś na Białorusi w obwodzie mińskim, w rejonie wilejskim; centrum sielsowietu.

Siedziba parafii prawosławnej (pw. Świętej Trójcy)[2] i rzymskokatolickiej (pw. św. Stanisława).

Historia[edytuj | edytuj kod]

W l. 14401443 Dołhinów należał do Jana Dowgirda, wojewody wileńskiego, następnie do Jana Moniwidowicza, a w 1485 r. do Bohdana Andruszkowicza Sakowicza, wojewody trockiego. W 1525 znajdował się w posiadaniu jego córki Elżbiety Sakowiczówny. Na początku XVI w. wzniesiono tu cerkiew Świętej Trójcy, a w 1553kościół[3].

W wyniku reformy administracyjno-terytorialnej (15651566) Dołhinów znalazł się w powiecie oszmiańskim województwa wileńskiego. Od 1567 miejscowość należała do Jerzego Chodkiewicza, a w 1569 do jego córki.

W trakcie marszu na wyprawę połocką król Stefan Batory wysłał z Dołhinowa oddział pod dowództwem oficera Chmielewskiego w kierunku Mińska dla osłony przed nieprzyjacielem przeprawy sił głównych przez Wilię.

W 1622 miejscowość należała do Janusza Kiszki, wojewody połockiego, który w 1634 r. sprzedał ją Józefowi Welaminowi Rutskiemu, ówczesnemu unickiemu metropolicie kijowskiemu.

W 1643 r. Dołhinów wspominany jest jako miasteczko.

W 1661 w okolicy Dołhinowa miała miejsce potyczka pomiędzy wojskami litewskimi i moskiewskimi, o czym świadczyły widoczne jeszcze w końcu XIX wieku pozostałości okopów.

W 1690 r. miasteczko należało do Karola Michała Druckiego-Sokolińskiego. W 1704 Karol i Ewa Druccy-Sokolińscy ufundowali tu nowy kościół pod wezwaniem św. Stanisława[4].

Dekanat dołhinowski unickiej archieparchii kijowskiej, utworzony w 1746 r., obejmował 29 parafii, natomiast rzymskokatolicka parafia w Dołhinowie w 1744 r. obejmowała 16 wsi[5]. W XVIII w. wzniesiono w Dołhinowie nową cerkiew greckokatolicką[6].

W następstwie II rozbioru Rzeczypospolitej (1793) Dołhinów znalazł się w zaborze rosyjskim. Stał się stolicą włości w ujeździe wilejskim guberni mińskiej, a następnie wileńskiej Imperium Rosyjskiego.

W 1800 r. w miasteczku było 88 domów i 305 mieszkańców, odbywały się dwa jarmarki rocznie.

Kościół drewniany św. Stanisława z 1704 r. zniszczał, dlatego z funduszy parafian, dzięki staraniom długoletniego proboszcza ks. Józefa Kalasantego Lwowicza, w 1853 r. zbudowano nowy, murowany.

Cerkiew prawosławna pw. Świętej Trójcy z XIX w.

W 1866 r. miasteczko Dołhinów posiadało 362 domy i 1469 mieszkańców[7]. Znajdowała się tam szkółka włościańska, cerkiew prawosławna oraz zarząd gminy włościańskiej. Dzięki właścicielom miasteczka - hrabiom Kamieńskim - rozwijał się tu przemysł włókienniczy (istniał zakład sukienniczy).

W końcu maja 1920 roku w okolicach Dołhinowa 8 Pułk Piechoty Legionów toczył ciężkie boje z nacierającymi wojskami bolszewickimi.

W okresie międzywojennym w granicach Polski, w gminie Dołhinów, powiecie wilejskim, województwie wileńskim[8]. Według spisu powszechnego z 1921 r. folwark i miasteczko Dołhinów liczyły 393 domy i 2671 mieszkańców: 1271 mężczyzn, 1400 kobiet. Pod względem wyznania byli to przede wszystkim żydzi (1747), resztę stanowili rzymscy katolicy (693), prawosławni (202) i 29 muzułmanów. Kryterium deklarowanej narodowości również wskazywało na dominację Żydów (1395). Jako Polacy określiło się 1052 osób, jako Białorusini – 211, pozostali (13) wskazali inną narodowość[a][9].

Po agresji ZSRR na Polskę (1939) Dołhinów znalazł się w granicach BSRR, gdzie 12 października 1940 r. został centrum sielsowietu. 1 maja 1940 r. miejscowość otrzymała oficjalnie status osiedla typu miejskiego.

Po agresji hitlerowskiej na ZSRR (1941) miejscowość znalazła się pod okupacją niemiecką. W tym okresie naziści dokonali prawie całkowitej eksterminacji żydowskiej ludności Dołhinowa. Do lata 1942 z 5000 przebywających w Dołhinowie Żydów przeżyło zaledwie 278. 218 z nich przeprowadził przez linię frontu radziecki partyzant Nikołaj Kisieliow[10][11].

Dołhinów został wyzwolony 3 lipca 1944 r. Po wojnie miejscowość znalazła się ponownie w granicach ZSRR. W 1954 r. status Dołhinowa został obniżony do rangi wsi.

W 1971 r. było tu 501 domów, a w 1993 – 596.

Znane osoby[edytuj | edytuj kod]

W Dołhinowie urodził się w 1794 Józef Kalasanty Lwowicz - polski pijar, filareta, nauczyciel, a także w 1928 Bohdan Ejmont - polski aktor.

Tu także mieszkał i uczył się białoruski poeta żydowskiego pochodzenia Zmitrok Biadula (1886–1941)[12].

W miejscowości tej na początku maja 2022 pochowany został zmarły przed 2 miesiącami w niewyjaśnionych okolicznościach polski dezerter Emil Czeczko[13].

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Kryterium "narodowość inna" objęło w gminie Dołhinów 20 Rosjan, 16 Tatarów, 4 Litwinów i 1 Estończyka.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Liczby ludności miejscowości obwodu mińskiego na podstawie spisu ludności wg stanu na dzień 14 października 2009 roku (ros.).
  2. Приход храма Святой Живоначальной Троицы аг. Долгиново (ros.). molod-eparchy.by. [dostęp 2021-03-02].
  3. J. Ochmański, Historia Litwy, Wrocław 1990, s. 65
  4. J. Kurczewski, Biskupstwo wileńskie, Wilno 1912, s. 215
  5. Jerzy Ochmański: Litewska granica etniczna na wschodzie od epoki plemiennej do XVI wieku. Stosunki wyznaniowe na pograniczu litewsko-ruskim do połowy XVI wieku. 2006-10-8. [dostęp 2012-10-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-01-17)].
  6. Даўгінаўска – Будслаўска – Крывіцкі рэгіён на даўняй Віленшчыне (гістарычная хроніка) - Гісторыя рэгіёну да канца ХVІІІ стагоддзя - ХVІІІ стагоддзе (biał.). 2008-10-11. [dostęp 2012-10-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-01-17)].
  7. "Encyklopedyja powszechna" - Tom 27, Samuel Orgelbrand, Warszawa 1867
  8. Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej – Tom VII – Część II – Ziemia Wileńska – Powiaty: Brasław, Duniłowicze, Brasław i Wilejka, Główny Urząd Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 1923
  9. Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej: opracowany na podstawie wyników pierwszego powszechnego spisu ludności z dn. 30 września 1921 r. i innych źródeł urzędowych.. T. 7, cz. 2: Ziemia Wileńska. Powiaty: Brasław, Duniłowicze, Dzisna i Wilejka. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 1924, s. 79. [dostęp 2012-10-10].
  10. Рейд обреченных (ros.). [dostęp 2012-10-10].
  11. Инна Герасимова: Список Киселева: предисловие и послесловие (ros.). 2008-10-21. [dostęp 2012-10-10].
  12. Долгиново, Вилейский район, Минская область (ros.). 2007-07-23. [dostęp 2012-10-10].
  13. Białoruś: Emil Czeczko został wreszcie pochowany (pol.). [dostęp 2022-05-05].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]