Dziurawiec zwyczajny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Dziurawiec zwyczajny
Ilustracja
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad klad różowych
Rząd malpigiowce
Rodzina dziurawcowate
Rodzaj dziurawiec
Gatunek dziurawiec zwyczajny
Nazwa systematyczna
Hypericum perforatum L.
Sp. pl. 2:785. 1753

Dziurawiec zwyczajny (Hypericum perforatum L.) – gatunek rośliny należący do rodziny dziurawcowatych. Występuje naturalnie w Europie, zachodniej Azji, północnej Afryce. Zawleczony został do Ameryki Północnej i Południowej, południowej Afryki, Australii i Nowej Zelandii, Japonii[2]. W Polsce pospolity.

Morfologia[edytuj]

Morfologia
Pokrój
Osiąga wysokość 30-80 (a nawet 100) cm. Z rozrośniętego kłącza wyrastają pędy kwiatonośne i płonne.
Łodyga
Prosto wzniesiona, rozgałęziona w górnej części, u dołu drewniejąca. Naga, pełna, z nielicznymi gruczołkami w szczytowej części i czerwonawo nabiegła. Ma dwie podłużne, wystające listwy.
Liście
Ułożone naprzeciwlegle, siedzące, nagie, eliptyczne do równowąskich, długości ok. 3 cm. Blaszka liściowa prześwitująco kropkowana, z gruczołkami na brzegu. W prześwitujących kropkach znajdują się zbiorniki olejków eterycznych.
Kwiaty
Szypułkowe, średnicy do 3 cm, liczne, zebrane w gęste baldachogrono, osadzone w kątach naprzeciwległych przysadek. Działki kielicha są lancetowate, ogruczolone. Korona pięciopłatkowa, żółta, płatki czarno kropkowane, pręciki liczne.
Owoc
Wielonasienna torebka pokryta gruczołkami. Nasiona czarne, drobno kropkowane.

Biologia i ekologia[edytuj]

Bylina, hemikryptofit. Siedlisko: ciepłolubne dąbrowy, trawiaste zarośla, ciepłolubne murawy, także ubogie, miedze. Kwitnie od czerwca do sierpnia, wytwarza dużo pyłku, z którego korzystają owady odwiedzające kwiaty.

Zmienność[edytuj]

Tworzy mieszańce z dziurawcem czterobocznym i dz. skrzydełkowatym[3].

Owoce
Liść

Nazewnictwo[edytuj]

Wymieniany też pod nazwami: dziurawiec pospolity, świętojańskie ziele, ruta polna, ziele św. Jana, krzyżowe ziele, arlika[4]. Ze względu na swoje właściwości uczulające dziurawiec zwyczajny jest w Rosji nazywany: zwieroboj, co dosłownie oznacza zwierzobójca.

Zastosowanie[edytuj]

Uprawa[edytuj]

Roślina rośnie najlepiej na ciepłych i nasłonecznionych stanowiskach. Nie jest wybredna względem gleby. Ważne by nie była nazbyt zlewna, podmokła oraz jałowa. Preferuje gleby żyzne i przepuszczalne z domieszką piasku. Przed zimą część nadziemna całkowicie obumiera. W warunkach środkowoeuropejskich roślina całkowicie mrozoodporna (strefa mrozoodporności 5)[6].

Ciekawostki[edytuj]

  • W dawnych czasach przypisywano dziurawcowi działanie magiczne, wierzono, że roślina chroni przed czartami i złymi czarami[potrzebny przypis].
  • Dawniej uważano także, że dziurawiec chroni kobiety ciężarne przed dziwożonami – demonami, które im szkodzą[potrzebny przypis].
  • Zakwita zawsze przed 25 czerwca stąd jego nazwy ludowe (ziele św. Jana, świętojańskie ziele, też przestrzelon, dzwonki Panny Marii[7]).

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2009-12-11].
  2. Hypericum perforatum (ang.). Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2009-03-30].
  3. Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
  4. Anrea-Anna Cavelius: Zioła w medycynie naturalnej. Bremen: MAK Verlag GmbH, 2005. ISBN 978-3-939991-32-8.
  5. a b Herbapol Lublin: Fix Dziurawiec, Interakcje. ZnamLek.pl. [dostęp 2015-08-07].
  6. Agnieszka Mike-Jeziorska: Dziurawiec zwyczajny (pol.). 2013. [dostęp 2013-06-10].
  7. Dziurawiec zwyczajny. W: Leszek Marek Krześniak: Apteczka ziołowa. Warszawa: Wydawnictwo "Sport i Turystyka", 1986, s. 33. ISBN 8321725767.