Fred Whipple

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Fred Whipple
Odkryte planetoidy: 1
(1252) Celestia 19 lutego 1933

Fred Lawrence Whipple (ur. 5 listopada 1906 w Red Oak[1], zm. 30 sierpnia 2004 w Cambridge[2]) – amerykański astronom.

Był synem farmera ze stanu Iowa, studiował matematykę na Uniwersytecie Kalifornijskim w Los Angeles[1]. Astronomią zainteresował się później i w 1931 roku uzyskał doktorat w tej dziedzinie na Uniwersytecie Kalifornijskim w Berkeley[1]. W tym czasie brał udział w sporządzaniu mapy orbity odkrytego wówczas Plutona[1]. Był profesorem astronomii na Uniwersytecie Harvarda (USA) i dyrektorem Smithsonian Astrophysical Observatory w latach 1955-1973[3].

W 1951 roku wprowadził do opisu jądra komety model „brudnej kuli śniegowej”, która dokonuje obrotu. Jeżeli jedna strona zostanie ogrzana przez Słońce, to ciepło powoli przejdzie w głąb do śniegu, który może zmienić się w gaz. To powoduje siłę odrzutu wzdłuż orbity, która może kometę hamować lub ją przyspieszyć w zależności od kierunku obrotu (jeden z tzw. efektów niegrawitacyjnych)[3].

Odkrył kometę okresową 36P/Whipple i kilka innych komet[4] oraz planetoidę (1252) Celestia[5].

W wyniku jego wysiłków wybudowano obserwatorium astronomiczne na górze Mount Hopkins w Arizonie, jedno z największych obserwatoriów na świecie. W 1981 roku zmieniono nazwę obserwatorium na Obserwatorium im. Freda Lawrence’a Whipple’a[6].

Wyróżnienia i upamiętnienie[edytuj]

Planetoidę (1940) Whipple nazwano jego nazwiskiem[8], a (8344) Babette imieniem jego żony, Babette Whipple (z domu Samelson, ur. w 1918)[9]. Na jego cześć nazwano też mały krater na Księżycu[10].

Przypisy

  1. a b c d Adam Bernstein. Fred L. Whipple, 97, Dies; Comet Research Pioneer. „Washington Post”, s. B05, 2004-09-01 (ang.). 
  2. Kenneth Chang: Nekrolog Freda Whipple’a (ang.). W: The New York Times [on-line]. 2004-08-31. [dostęp 2016-11-13].
  3. a b Encyklopedia Wszechświata. Warszawa: 2006, s. 215. ISBN 978-83-01-14848-5.
  4. Obiekty zawierające w nazwie słowo "Whipple" (ang.). W: JPL Small-Body Database Browser [on-line]. Jet Propulsion Laboratory. [dostęp 2016-11-13].
  5. (1252) Celestia w bazie Minor Planet Center (ang.)
  6. The Story of the Observatory (ang.). W: The MMT Observatory [on-line]. 2012. [dostęp 2016-11-13].
  7. a b c Fred Lawrence Whipple (ang.). W: The Bruce Medalists [on-line]. Department of Physics and Astronomy, Sonoma State University. [dostęp 2016-11-13].
  8. (1940) Whipple w bazie Minor Planet Center (ang.)
  9. (8344) Babette w bazie Minor Planet Center (ang.)
  10. Whipple on Moon (ang.). W: Gazetteer of Planetary Nomenclature [on-line]. IAU, USGS Astrogeology Science Center, NASA. [dostęp 2016-11-13].

Linki zewnętrzne[edytuj]

  • Fred Lawrence Whipple (ang.). W: The Bruce Medalists [on-line]. Department of Physics and Astronomy, Sonoma State University. [dostęp 2016-11-13].