Gospodarka Australii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Gospodarka Australii
Ilustracja
centrum biznesowe Sydney
Informacje ogólne
Waluta

Dolar australijski

Bank centralny

Bank Rezerwy Australii

Rok podatkowy

1 lipca – 30 czerwca

Organizacje gospodarcze

APEC, WTO, OECD

Dane statystyczne
PKB (nominalny)

1,56 biliona USD (2013)[1]

PKB per capita

67 463 USD (2013)[2]

Wzrost PKB

2,3% (2011), 3,7% (2012), 2,5% (2013)[3]

Struktura PKB

rolnictwo: 2,4%[4]
przemysł: 26,8%[5]
usługi: 70,7%[6] (2013)

Inflacja

2,5% (CPI, 2014)[7]

Wymiana handlowa
Eksport

266 mld USD (2014)[8]

Towary eksportowane

węgiel, rudy żelaza, złoto, mięso, wełna, glin, pszenica, maszyny

Główni partnerzy

Chiny (36,1%), Japonia (18%), Korea Południowa (7,3%) (2013)[9]

Import

252,35 mld USD (2014)[10]

Główni partnerzy

Chiny (19,5%), Stany Zjednoczone (10,5%), Japonia (7,8%), Singapur (5,4%), Niemcy (4,7%), Tajlandia (4,7%), Korea Południowa (4,2%) (2013)[11]

Zatrudnienie
Siła robocza

11,7 mln (marzec 2015)[12]

Stopa bezrobocia

5,2% (07.2019)[13]

Centrum biznesowe w Melbourne
Centrum biznesowe w Brisbane
Centrum biznesowe w Perth
Centrum biznesowe w Adelaide

Australia obfituje we wszelkiego rodzaju bogactwa naturalne, toteż znaczne ilości produktów rolnych, surowców mineralnych, metali oraz paliw przeznacza się na eksport. Obecnie państwo należy do największych eksporterów na świecie. Głównymi towarami eksportowymi są: węgiel kamienny, złoto, produkty przerobu ropy naftowej, tlenek glinu, rudy żelaza, skroplony gaz ziemny, uran, nikiel, srebro, cynk, miedź, szafiry i opale. Australia może się również poszczycić największym wydobyciem boksytu, ołowiu i diamentu, przeznaczonych do użytku przemysłowego. Kraj jest też drugim na świecie (po Chinach) największym producentem i eksporterem wełny. Eksportuje się również mięso, produkty mleczarskie i zboża. Uprawia się trzcinę cukrową, drzewa owocowe, bawełnę i winorośl.

W latach 1966–1988 dokonano w Australii zamiany systemu miar z anglosaskiego na metryczny.

Australia jest krajem rozwiniętym o bardzo wysokim wskaźniku rozwoju społecznego (6 miejsce na świecie, HDI 0.938 w 2018 roku)[14].

Przemysł[edytuj | edytuj kod]

Silnie zróżnicowany sektor przemysłowy, w którym pracuje 25% ludności czynnej zawodowo, wytwarza 27% produktu krajowego brutto. Produkuje się głównie przetwory spożywcze i tytoniowe, choć dobrze rozwinięty jest także przemysł maszynowy i wysokiej technologii. Produkowane są komputery, wyroby chemiczne czy samochody. W tej ostatniej branży dominują miejscowi producenci, jak rodzimy Holden (należący do General Motors) i Ford Australii. Swoje fabryki mają tu też Toyota i Mitsubishi.

Emisja gazów cieplarnianych[edytuj | edytuj kod]

Emisja równoważnika dwutlenku węgla z Australii wyniosła w 1990 roku 467,984 Mt, z czego 277,447 Mt stanowił dwutlenek węgla. W przeliczeniu na mieszkańca emisja wyniosła wówczas 16,281 t dwutlenku węgla, a w przeliczeniu na 1 dolar PKB 567 kg. Emisje metanu odpowiadają za większość pozostałych emisji, ale emisje podtlenku azotu i gazów fluorowanych są również zauważalne. Następnie całkowita emisja powoli rosła, przy czym emisja dwutlenku węgla pochodzenia kopalnego w przeliczeniu na mieszkańca osiągnęła maksymalny poziom w 2007 i od tego czasu spada. Wzrost emisji dwutlenku węgla nastąpił we wszystkich grupach źródeł, ale największy dotyczy emisji z budynków, jednak branżą odpowiedzialną za emisje w największym stopniu przez cały czas była energetyka. W 2018 emisja dwutlenku węgla pochodzenia kopalnego wyniosła 415,31 Mt, co odpowiada za 1,1% światowej emisji, a w przeliczeniu na mieszkańca 16,765 t i w przeliczeniu na 1 dolar PKB 366 kg[15].

Usługi[edytuj | edytuj kod]

Największy wkład do produktu krajowego brutto (70,7%) wnosi sektor usługowy, zatrudniający 70% czynnych zawodowo Australijczyków.

Rolnictwo[edytuj | edytuj kod]

Zaledwie 6% powierzchni Australii zajmują grunty orne położone we wschodniej, południowo-wschodniej i południowo-zachodniej części kraju. W strefie klimatu podrównikowego i zwrotnikowego uprawia się trzcinę cukrową, banany i ananasy; w strefie podzwrotnikowej – pszenicę (53% powierzchni zasiewów), jęczmień, owies, bawełnę, cytrusy i winorośl.

Surowce naturalne[edytuj | edytuj kod]

 Z tym tematem związana jest kategoria: Kopalnie w Australii.

Węgiel kamienny[edytuj | edytuj kod]

W 2017/2018 wydobycie węgla w Australii wynosiło 500 mln ton (dla porównania w Polsce wydobyto ok. 60 mln ton). 75% węgla wyeksportowano, zarabiając na tym 67 mld dolarów(ok. 262,64 mld złotych – dla porównania cały budżet Polski – wydatki na 2020 to 429,5 mld zł)[16][17]. Australijskie pokłady węgla są szacowane na 70 mld ton, a możliwość eksploatacji na 125 lat. Średnie wynagrodzenie w kopalnictwie węgla(zatrudnienie 40 tysięcy osób) i branżach wspierających(ponad 120 tysięcy osób) to ponad 150 tysięcy dolarów rocznie (ok. 588 tys. złotych)[18][19].

Uran[edytuj | edytuj kod]

W Australii znajduje się ok. 30% światowych zasobów uranu[20], m.in. dla energetyki atomowej. Obecnie w Australii funkcjonuje pięć kopalń tego pierwiastka: Beverley(ang.), Four Mile(ang.), Honeymoon(ang.), Ranger(ang.) i Olympic Dam(ang.). Więcej informacji: górnictwo uranu w Australii(ang.) (ang.)

Diamenty[edytuj | edytuj kod]

 Ta sekcja jest niekompletna. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

Złoto[edytuj | edytuj kod]

 Ta sekcja jest niekompletna. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

Srebro[edytuj | edytuj kod]

 Ta sekcja jest niekompletna. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

Miedź[edytuj | edytuj kod]

 Ta sekcja jest niekompletna. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

Ołów[edytuj | edytuj kod]

 Ta sekcja jest niekompletna. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

Nikiel[edytuj | edytuj kod]

Australia jest piątym co do wielkości producentem niklu, obejmując 6,7% światowych zasobów[21].

 Ta sekcja jest niekompletna. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

Ruda żelaza[edytuj | edytuj kod]

 Ta sekcja jest niekompletna. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

Opal[edytuj | edytuj kod]

 Ta sekcja jest niekompletna. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

Łupki bitumiczne[edytuj | edytuj kod]

 Ta sekcja jest niekompletna. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

Metale ziem rzadkich[edytuj | edytuj kod]

Państwo jest trzecim co do wielkości wydobywcą metali ziem rzadkich po Chinach i USA, z 10% światowej produkcji[22].

Gaz naturalny[edytuj | edytuj kod]

Australia jest największym światowym eksporterem (sprzedawcą) gazu naturalnego LNG (ciekły gaz ziemny), w 2019 roku eksport wyniósł 77,5 mln ton tego surowca[23].

Jakość życia[edytuj | edytuj kod]

Australia zajmuje drugie miejsce na świecie jeśli chodzi o jakość życia, w dwóch niezależnych rankingach: Where-to-be-born Index(ang.) 2013 stworzonym przez Economist Intelligence Unit[24][25][26] oraz OECD Better Life Index(ang.) 2017 stworzonym przez OECD[27]. Ponadto, poszczególne miasta Australii są notowane w rankingach dotyczących miast.

Miasto Ranking
Mercer(ang.) 2019[28]
Ranking
Monocle(ang.) 2019[29]
Ranking
Economist
Intelligence
Unit
2021[30]
Ranking
Global Finance(ang.) 2019[31]
Ranking
Deutsche Bank 2019[32][33]
Ranking
InterNations
Expat City Ranking 2019
[34][35]


Ranking
Numbeo(ang.) 2021[36]
Sydney 11 13 11 8 10 16 29
Melbourne 17 11 8 4 7 29 37
Brisbane 35 23 10 10
Perth 21 6 18
Adelaide 29 3 1
Canberra 30 2

Najzdrowsze miasta do życia na świecie[edytuj | edytuj kod]

Miasto Ranking
CNN[37]
Ranking
Spotahome[38][39]
Ranking
Healthfitnessrevolution
2019[40]
Ranking
Money.co.uk(ang.)
2021[41][42]
Ranking
BBC 2013[43]
Ranking
Hindustan Times
2018[44]
Ranking
Newsweek
2018[45]
Ranking
TheGuardian(ang.)
2018[46]
Sydney 48 5
Melbourne 5 29 29
Brisbane 11 8 19 11
Perth 10 3 10
Adelaide 8 5 11 2 8
Canberra 14 5 14

Miasta o znaczeniu globalnym[edytuj | edytuj kod]

Najwyżej notowanym australijskim miastem o znaczeniu globalnym jest Sydney, według wszystkich niezależnych rankingów. W rankingu Globalization and World Cities Research Network(ang.) 2018 jest oznaczone jako metropolia pierwszej kategorii Alpha+ – 7 miejsce na świecie, Melbourne zajęło 33 miejsce (kategoria Alpha)[47]. W rankingu Global City Competitiveness Index 2012, Sydney uplasowało się na 15 miejscu, Melbourne na 16 miejscu na świecie[48]. W rankingu Global Cities Index and Emerging Cities Outlook 2012 Sydney znalazło się na 12 miejscu na świecie, Melbourne na 32 miejscu[49]. W rankingu Global Power City Index 2018 Sydney znalazło się na 10 miejscu na świecie[50]. Sydney jako jedyne australijskie miasto jest również notowane w rankingu World’s Most Economically Powerful City 2015 opracowanym przez The Atlantic Monthly[51]. W rankingu Schroders Global Cities Index 2019, oprócz Sydney i Melbourne, notowane zostało również Brisbane[52].

Miasto Ranking
GaWC 2018[47]
Ranking
GaWC 2020[53]
Ranking
GCCI 2012[48]
Ranking
GCI 2020[49]
Ranking
GPCI 2020[50]
Ranking
WMEPC 2015[51]
Ranking
SGCI 2021[52]
Ranking
GT500C 2020[54]
Ranking
BC 2020[55]
Sydney 7 (Alpha+) 10 (Alpha) 15 11 11 14 13 5 19
Melbourne 33 (Alpha) 29 (Alpha–) 16 18 14 10 ? 30
Brisbane 79 (Beta) 70 (Beta+) 29 ? 61
Perth 70 (Beta+) 79 (Beta) 22 ? 71
Adelaide 144 (Gamma+) 150 (Gamma+) ? 89
Canberra ?

Miasta według produktu miejskiego brutto[edytuj | edytuj kod]

Produkt miejski brutto australijskich metropolii (kwoty w miliardach dolarów):

Miasto Oficjalne dane
(2015–16)[56]
Brookings Institution
(2014)[57]
PwC
(2008)[58]
McKinsey
(2010)[59]
Sydney 302,7 mld $ 223,4 mld $ 213 mld $ 268,9 mld $
Melbourne 229,2 mld $ 178,4 mld $ 172 mld $ 221,4 mld $
Brisbane 120,6 mld $ 96,6 mld $
Perth 112,2 mld $ 134,0 mld $
Adelaide 59,1 mld $ 47,4 mld $

Zarobki[edytuj | edytuj kod]

Wśród niepodległych państw, Australia zajmuje 7 miejsce na świecie w wysokości zarobków[60]. Również poszczególne miasta Australii są wysoko notowane w rankingach. Wśród największych miast świata, Sydney zajęło 6 miejsce na świecie z zarobkami w wysokości 3599 dolarów USD miesięcznie oraz Melbourne, które zajęło 9 miejsce na świecie z zarobkami w wysokości 3181 dolarów USD miesięcznie (2019)[33].

Transport[edytuj | edytuj kod]

Porty lotnicze[edytuj | edytuj kod]

Mapa konturowa Australii
Geographylogo.svg
Porty lotnicze w Australii

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. GDP (current US$) (ang.). The World Bank. [dostęp 2015-04-19].
  2. GDP per capita (current US$) (ang.). The World Bank. [dostęp 2015-04-19].
  3. GDP growth (annual %) (ang.). The World Bank. [dostęp 2015-04-19].
  4. Agriculture, value added (% of GDP) (ang.). The World Bank. [dostęp 2015-04-19].
  5. Industry, value added (% of GDP) (ang.). The World Bank. [dostęp 2015-04-19].
  6. Services etc., value added (% of GDP) (ang.). The World Bank. [dostęp 2015-04-19].
  7. Inflation, consumer prices (annual %) (ang.). The World Bank. [dostęp 2015-04-19].
  8. Merchandise Exports – ($ Thousands) (ang.). Australian Bureau of Statistics. [dostęp 2015-04-19].
  9. FIELD LISTING :: EXPORTS – PARTNERS (ang.). Central Intelligence Agency, The World Factbook. [dostęp 2015-04-19]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-12-06)].
  10. Merchandise Imports – ($ Thousands) (ang.). Australian Bureau of Statistics. [dostęp 2015-04-19].
  11. FIELD LISTING :: IMPORTS – PARTNERS (ang.). Central Intelligence Agency, The World Factbook. [dostęp 2015-04-19]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-10-19)].
  12. 6202.0 – Labour Force, Australia, Mar 2015 (ang.). Australian Bureau of Statistics. [dostęp 2015-04-19].
  13. 6202.0 – Labour Force, Australia, Jul 2019 (ang.). Australian Bureau of Statistics.
  14. 2018 Human Development Report – United Nations Development Programme (Program Narodów Zjednoczonych ds. Rozwoju)
  15. Australia, [w:] F. Monforti-Ferrario i inni, Fossil CO2 and GHG emissions of all world countries. 2019 report - Study [pdf], Luksemburg: Publications Office of the European Union, 2019, s. 12, 47, DOI10.2760/687800, ISBN 978-92-76-11100-9 (ang.).
  16. Skup monet i sztabek, o firmie | CONTI Warszawa - skup monet warszawa, skup, skup sztabek, skup sztabek warszawa, www.conti.waw.pl [dostęp 2020-07-08] [zarchiwizowane z adresu 2019-09-06].
  17. Budżet na 2020 r. bez deficytu. To prawdziwa rewolucja - Money.pl, www.money.pl [dostęp 2020-07-08] (pol.).
  18. Założono, że w cytowanym artykule mowa o USD, a nie AUD, kurs według https://web.archive.org/web/20190906113236/http://www.conti.waw.pl/cennik.php.
  19. Australii trudno odejść od węgla - Biznes w INTERIA.PL, biznes.interia.pl [dostęp 2020-07-08] (pol.).
  20. Uranium Information Centre, Australia's Uranium [zarchiwizowane z adresu 2006-04-06].
  21. Michele E. McRae, U.S. Geological Survey, Mineral commodity summaries 2020, s. 112-113, ISBN 978-1-4113-4362-7.
  22. Joseph Gambogi, U.S. Geological Survey, Mineral commodity summaries 2020, s. 132-133, ISBN 978-1-4113-4362-7.
  23. The Canberra Times, Australia becomes the largest liquefied natural gas exporter in the world.
  24. The Where-to-be-born Index: The Highest And Lowest Scoring Countries – worldatlas.com.
  25. The lottery of life – InternationalThe Economist.
  26. The Economist’s where-to-be-born index 2013 – statista.com.
  27. OECD Better Life Index - OECD
  28. Mercer: Mercer’s 2019 Quality of Living Rankings.
  29. Quality of Life Survey 2019 – Monocle, 2019.
  30. The Global Liveability Index 2021 – The Economist, 2021.
  31. The World’s Best Cities to Live In 2017 – Global Finance, 2017.
  32. These cities offer the best quality of life in the world, according to Deutsche Bank – CNBC, 2019.
  33. a b Mapping the World's Prices 2019 - Deutsche Bank Research, 2019
  34. The Best and Worst Cities in the World to Live and Work Abroad in 2020 - InterNations.org
  35. Expat Insider 2019. Australia cities - InterNations.org
  36. Quality of Life Index by City 2021 – Numbeo, 2021.
  37. TOP 10 Healthiest cities 2014 - CNN
  38. The World's Healthiest Cities - spotahome.com
  39. Iflscience: The 20 Healthiest Cities In The World.
  40. Top 10 Healthiest Cities in the World 2019 - healthfitnessrevolution.com
  41. Money.co.uk: Revealed: the top 20 healthiest places to live.
  42. These Are The 20 Healthiest Cities In The World Right Now - Architectural Digest
  43. BBC: Living in: The world’s healthiest cities.
  44. Hindustan Times: 7 of the healthiest cities to live in across the world.
  45. Newsweek: The World's Healthiest Cities Ranked.
  46. TheGuardian.com: The world's top five healthiest cities.
  47. a b The World According to GaWC 2018 (ang.). W: Globalization and World Cities (GaWC) Study Group and Network [on-line]. Loughborough University.
  48. a b Economist Intelligence Unit: Global City Competitiveness Index 2012 (ang.).
  49. a b A.T. Kearney: Global Cities Index 2020 (ang.).
  50. a b Institute for Urban Strategies at The Mori Memorial Foundation: Global Power City Index 2020 (ang.).
  51. a b World’s Most Economically Powerful CityThe Atlantic Monthly, 2015.
  52. a b Schroders Global Cities IndexSchroders(ang.), 2021.
  53. The World According to GaWC 2020 (ang.). W: Globalization and World Cities (GaWC) Study Group and Network [on-line]. Loughborough University.
  54. 2020 Global Top 500 Cities – globalcitylab.com, 2020.
  55. World's Best Cities – bestcities.org, 2020.
  56. 2015–16 est. / SGSEP AUD 303,560 million according to the SGS Economics and Planning table, i.e. US$229.188 billion at current exchange rates, using the 8 June 2017 AUD/USD exchange rate used by the IMF.
  57. Brookings Institution, Global city GDP 2014.
  58. Pricewaterhouse Coopers, Global city GDP rankings 2008-2025 [zarchiwizowane z adresu 2011-05-04].
  59. Foreign Policy, The Most Dynamic Cities of 2025.
  60. Jak wysokie (lub niskie) są zarobki w każdym państwie na świecie - tygodnik Polityka, 2014