Ismail Kadare

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ismail Kadare
Ilustracja
Ismail Kadare (2002)
Data i miejsce urodzenia 28 stycznia 1936
Gjirokastra
Narodowość albańska
Język albański
Obywatelstwo albańskie
Alma Mater Uniwersytet Tirański
Gatunki proza, poezja
Ważne dzieła Generał martwej armii, Krew za krew, Kto przyprowadził Doruntinę, Następca; Pałac Snów, Ślepy ferman, Błędna kolacja
Odznaczenia
Order Flagi Narodowej (Albania) Komandor Orderu Narodowego Legii Honorowej (Francja)

Ismail Kadare (ur. 28 stycznia 1936 w Gjirokastrze) – pisarz albański.

Życiorys[edytuj]

Studiował literaturę na Uniwersytecie w Tiranie, a następnie w Instytucie Gorkiego w Moskwie. Pierwszy zbiór wierszy Frymëzime djaloshare opublikował w roku 1954. W 1960 r. zmuszony został do powrotu do kraju z powodu zerwania stosunków ze Związkiem Radzieckim przez Albanię. Po powrocie do kraju pracował jako dziennikarz, był także deputowanym do parlamentu albańskiego. W 1963 r. ukazała się powieść Generał martwej armii, która przyniosła mu sławę w Albanii, a następnie uznanie międzynarodowe. 24 października 1990 r. opuścił Albanię i uzyskał azyl polityczny we Francji. W 2005 r. otrzymał nagrodę Man Booker International, w 2009 Nagrodę Księcia Asturii, a w 2015 Nagrodę Jerozolimską.

W roku 2007, w związku z nominacją powieści Pałac snów do Nagrody Literackiej Europy Środkowej za 2006 rok pisarz po raz pierwszy odwiedził Polskę, spotykając się z czytelnikami w Warszawie i we Wrocławiu. W roku 2011 kolejny przekład jego książki – Ślepy ferman znalazł się w gronie siedmiu finalistów Literackiej Nagrody Europy Środkowej Angelus za 2010 rok.

W listopadzie 2010 r. tirańskie wydawnictwo Onufri opublikowało najnowszą powieść pisarza – Nieporozumienie.

Mieszka w Paryżu i w Tiranie. Jego żona, Elena także jest pisarką.

Polskie przekłady powieści Ismaila Kadare[edytuj]

Poezja[edytuj]

  • Piramida Cheopsa, Czekając na Ciebie, [w:] Tylko Itaka pozostanie. Antologia poezji albańskiej i polskiej XX w., przeł. M. Saneja, Warszawa 1993.
  • Poezja, Pisane 31 grudnia, Twój telefon, Stare kino, Przeklęte Góry, Gitarzysta, Czekając na Ciebie, Tło, Paralela, Piramida Cheopsa, [w:] Nie jest za późno na miłość. Antologia poezji albańskiej XX wieku, przeł. M. Saneja, Sejny 2005.

Wywiady z pisarzem[edytuj]

  • Albański prawie noblista, rozm. Gabriele Invernizzi, Forum 1991/12, s. 18
  • Czyje Kosowo, rozm.Henri Guirchon, Jacques Julliard, Forum 1998/15, s. 6
  • Dobra nowina dla Albanii, rozm. Grzegorz Dobiecki, Rzeczpospolita 18 X 2003
  • Dyktatura i literatura to dzikie bestie, rozm. Grzegorz Dobiecki, Rzeczpospolita, dod. Plus Minus 2007/1 (6-7 I 2007), s. A11
  • Kultura kontra komunizm, rozm. Jose Alain Fralou, Nicole Zand, Forum 1992/2, s. 17
  • Literatura to dzika bestia, rozm. Magdalena Miecznicka, Dziennik 2007/275, s. 27
  • Musimy rozmawiać, rozm.Anna Uzelac, Gazeta Wyborcza 1996/265, s. 10
  • Odurzający smak wolności, rozm. Marek Rapacki, Gazeta Wyborcza 1998/298, s. 14
  • Tak wygląda życie małego narodu, rozm. Marek Rapacki, Gazeta Wyborcza 1999/79, s. 12
  • Wywiad Ismaila Kadare dla "Newsweek" z 13 maja 1991 r., Przegląd Międzynarodowy 1991/18, s. 44

Varia[edytuj]

  • Dramat domu Szehu, Gazeta Wyborcza 1993/213, s. 14-16
  • e.[lsa] d.[emo], Kadare në finalen “Angelus” Shekulli 26 X 2007
  • Elsa Demo, Nuk jeni më njollë e bardhë në Poloni, Shekulli 25 IX 2007
  • Zygmunt Kryłowski, Aneks czyli "Czerwoni paszowie", [w:] Fatos Lubonja, Albania-wolność zagrożona, Sejny 2005
  • Naród albański u progu trzeciego tysiąclecia, przeł. Dorota Horodyska, Więź 1999/12
  • Grzegorz Sowula, Ismail Kadare wyróżniony, Rzeczpospolita 2005/129, s. A21
  • Tragiczny koniec iluzji, przeł. Dorota Horodyska, Gazeta Wyborcza 2004/72, s. 16-17
  • UKA, Kadare, Odra 1995/1, s. 121-122, portr.
  • Wielka zima, przeł. Bereś Stanisław, Laurent Anna, Odra 1993/1.
  • Z Tirany w świat, Forum 1999/15, s. 18-19

Scenariusze filmowe[edytuj]

 Z tym tematem związana jest kategoria: Filmowe adaptacje utworów Ismaila Kadare.