1961 w literaturze

Wydarzenia literackie w 1961 roku.

Wydarzenia

• polskie
  • ukazał się pierwszy numer miesięcznika Odra
• zagraniczne
  • w Dortmundzie rozpoczęła działalność Grupa 61, grupa niemieckich pisarzy i publicystów

Proza beletrystyczna i literatura faktu

Język polski

• Elżbieta Jackiewiczowa
  • Listy o trudnym dojrzewaniu (Wydawnictwo „Nasza Księgarnia”)
  • Tancerze
• Irena Jurgielewiczowa
  • Ten obcy (Wydawnictwo „Nasza Księgarnia”)
• Stanisław Lem
  • Księga robotów
  • Pamiętnik znaleziony w wannie
  • Powrót z gwiazd
  • Solaris
• Wilhelm Mach – Góry nad Czarnym Morzem
• Aleksander Minkowski
  • Czterdziestu na górze (Państwowy Instytut Wydawniczy)
  • Wielki poker (Wydawnictwo Łódzkie)
• Sławomir Mrożek – Ucieczka na południe
• Marek Nowakowski – Benek Kwiaciarz (Czytelnik)
• Alfred Szklarski – Tomek na tropach Yeti
• Lucjan Wolanowski – Zwierciadło bogini. Reporter w kraju tranzystorów i gejsz

Inne języki

• Agatha Christie
  • Double Sin and Other Stories – Agatha Christie
  • Tajemnica bladego konia (The Pale Horse)
• Ernest K. Gann – Los jest myśliwym (Fate is the Hunter)
• Joseph Heller – Paragraf 22 (Catch-22)
• Yasunari Kawabata – Śpiące piękności (眠れる美女)
• Milan Kundera – Śmieszne miłości (Směšné lásky)
• Gabriel García Márquez – Nie ma kto pisać do pułkownika (El coronel no tiene quien le escriba)
• Aziz Nesin – Zübük
• J.D. Salinger – Franny i Zooey (Franny and Zooey)
• Josef Škvorecký – Legenda Emőke
• John Steinbeck – Zima naszej goryczy (The Winter of Our Discontent)
• Irving Stone – Udręka i ekstaza (The Agony and the Ecstasy)
• Jun’ichirō Tanizaki – Dziennik szalonego starca (瘋癲老人日記)
• Patrick White – Wóz ognisty (Riders in the Chariot)

Nowe dramaty

• polskie
  • Zbigniew Herbert – Lalek. Sztuka na głosy
  • Sławomir Mrożek
    • Na pełnym morzu
    • Karol
    • Strip-tease
• zagraniczne
  • Milan Kundera – Posiadacze kluczy (Majitelé klíčů)
  • Tennessee Williams – Noc iguany (The Night of the Iguana)

Nowe poezje

• polskie
  • Krzysztof Kamil Baczyński (pośmiertnie) – Utwory zebrane
  • Zbigniew Herbert – Studium przedmiotu
  • Józef Łobodowski – Kasydy i gazele
  • Julian Przyboś – Próba całości
  • Tadeusz Różewicz – Et in Arcadia ego (poemat)
  • Adam Ważyk – Labirynt (poemat)
• zagraniczne
  • Hilda Doolittle (H.D.) – Helen in Egypt (Helena w Egipcie)
  • Jewgienij Jewtuszenko – Babi jar (Бабий Яр, poemat)
  • Ivan Wernisch – Radowanie (Těšení)
  • Donald Davie – A Sequence for Francis Parkman
  • Ronald Stuart Thomas – Tares
  • Thom Gunn – My Sad Captains
  • Elizabeth Jennings – Song for a Brith and Death
  • Charles Causley – Johhny Alleluia

Nowe prace naukowe

• zagraniczne
  • Hannah Arendt – Między czasem minionym a przyszłym (Between Past and Future)
  • Michel Foucault – Historia szaleństwa w dobie klasycyzmu (Histoire de la folie à l'âge classique – Folie et déraison)
  • Herbert Hart – Pojęcie prawa (The Concept of Law)
  • Emmanuel Levinas – Całość i nieskończoność (Totalité et infini. Essai sur l’extériorité)
  • Earl Miner, Robert H. Brower – Japońska poezja dworska (Japanese Court Poetry, Stanford University Press)
  • Sylvester Saller – The Archaeological Setting of the Shrine of Bethphage (razem z Emmanuelem Testą)

Urodzili się

• 1 stycznia – Sven Regener, niemiecki muzyk rockowy i pisarz
• 11 stycznia – Jasper Fforde, brytyjski powieściopisarz
• 17 stycznia – Suzanne Berne, amerykańska pisarka
• 24 stycznia – Ołeksandr Irwaneć, ukraiński poeta, prozaik i dramaturg
• 25 stycznia – Miguel M. Abrahão, brazylijski pisarz, dramaturg i historyk
• 27 stycznia – Jarosław Trześniewski-Kwiecień, polski poeta
• 28 stycznia – Arnaldur Indriðason, islandzki pisarz
• 29 stycznia – Andrzej Dębkowski, polski poeta i krytyk literacki
• 5 lutego – Maciej Świerkocki, polski pisarz, scenarzysta, krytyk i tłumacz literatury anglojęzycznej
• 11 lutego – Dorota Gellner, polska poetka, autorka książek dla dzieci
• 13 lutego – Henry Rollins, amerykański poeta, pisarz, aktor i muzyk
• 26 lutego – Monika Fagerholm, fińska pisarka
• 13 marca – Masahiko Shimada, japoński pisarz
• 16 marca – Ilja Bojaszow, rosyjski pisarz, historyk i pedagog
• 27 marca – Raimon Weber, niemiecki pisarz i autor słuchowisk radiowych
• 10 kwietnia – Heinrich Steinfest, austriacki autor kryminałów
• 23 kwietnia – Andrij Kurkow, ukraiński pisarz i scenarzysta filmowy
• 28 kwietnia – Maciej Siembieda, polski pisarz, reportażysta
• 8 maja – Marek Zgaiński, polski poeta, literat
• 9 maja – Wiktor Neborak, ukraiński poeta, prozaik i rockman
• 28 maja – Richard A. Knaak, amerykański pisarz fantasy
• 30 maja – Gianrico Carofiglio, włoski pisarz i prawnik
• 3 czerwca – Norbert Gstrein, austriacki pisarz
• 21 czerwca – Lech Miodyński, polski literaturoznawca
• 23 czerwca – David Leavitt, amerykański pisarz
• 6 lipca – Jonas Jonasson, szwedzki dziennikarz i pisarz
• 12 lipca – Piotr Siemion, polski prozaik i tłumacz literatury anglojęzycznej
• 15 lipca – Jean-Christophe Grangé, francuski pisarz
• 18 lipca – Lech Przeczek, czeski prozaik i poeta
• 23 lipca – Vikram Chandra, indyjski pisarz
• 3 sierpnia – Uschi Zietsch, niemiecka pisarka
• 6 sierpnia – Kjell Westö, fiński pisarz
• 19 sierpnia – Jonathan Coe, angielski pisarz
• 20 sierpnia
  • Greg Egan, australijski pisarz s-f
  • James Rollins, amerykański pisarz
• 24 sierpnia – Izabela Filipiak, polska pisarka
• 25 sierpnia – Mirosław Olędzki, polski pisarz i teoretyk literatury
• 27 sierpnia – Piotr Szewc, polski poeta, prozaik, eseista
• 1 września – Krzysztof Szatrawski, polski poeta, prozaik, krytyk muzyczny i literacki
• 13 września – Tom Holt, brytyjski powieściopisarz
• 17 września – Michael J. Sullivan, amerykański pisarz fantastyki
• 18 września – Bernard Werber, francuski pisarz science fiction
• 26 września – Will Self, brytyjski pisarz
• 28 września – Tatiana de Rosnay, francuska pisarka
• 16 października
  • Dariusz Bugalski, polski poeta
  • Dorota Koman, polska poetka
  • Marc Levy, francuski powieściopisarz
• 20 października – Kate Mosse, angielska pisarka
• 22 października – John C. Wright, amerykański pisarz science fiction i fantasy
• 23 października – Laurie Halse Anderson, amerykańska pisarka
• 27 października – Margaret Mazzantini, włoska pisarka i aktorka
• 14 listopada – Jurga Ivanauskaitė, litewska pisarka, poetka i malarka (zm. 2007)
• 21 listopada – Abel Murcia, hiszpański tłumacz, nowelista i poeta
• 24 listopada
  • Arundhati Roy, indyjska pisarka
  • Mark Winegardner, amerykański powieściopisarz
• 30 listopada – Ingrid Carlberg, szwedzka pisarka i dziennikarka
• 7 grudnia – Marian Kisiel, polski poeta, tłumacz, krytyk literacki
• 8 grudnia
  • Conceição Lima, poetka z Wysp Świętego Tomasza i Książęcej
  • Ermis Łafazanowski, macedoński pisarz, historyk i krytyk literacki
• 23 grudnia – Wasyl Słapczuk, ukraiński poeta, prozaik, krytyk literacki
• 24 grudnia – Marcin Świetlicki, polski poeta
• 25 grudnia – Aleš Debeljak, słoweński poeta, eseista i krytyk (zm. 2016)
• 30 grudnia – Douglas Coupland, kanadyjski powieściopisarz

Data dzienna nieznana:

• Richard Flanagan, australijski pisarz i historyk
• Scott Phillips, amerykański pisarz, tłumacz i scenarzysta
• Clara Usón, hiszpańska pisarka
• Andrzej Waśko, polski literaturoznawca

Zmarli

• 10 stycznia – Dashiell Hammett, amerykański pisarz (ur. 1894)
• 21 stycznia – Blaise Cendrars, francuski poeta i prozaik (ur. 1887)
• 10 lutego – Jakub Deml, czeski prozaik, poeta, eseista i publicysta (ur. 1878)
• 5 marca – Kjeld Abell, duński dramatopisarz modernistyczny (ur. 1901)
• 12 kwietnia – Imre Sarkadi, węgierski prozaik i dramatopisarz (ur. 1921)
• 30 kwietnia
  • Wojciech Bąk, polski prozaik i poeta (ur. 1907)
  • Jessie Redmon Fauset, afroamerykańska powieściopisarka, poetka i redaktorka (ur. 1882)
• 26 czerwca – Andrzej Bobkowski, polski prozaik, eseista (ur. 1913)
• 1 lipca – Louis-Ferdinand Céline, francuski prozaik (ur. 1894)
• 2 lipca – Ernest Hemingway, amerykański pisarz (ur. 1899)
• 12 lipca – Mazo de la Roche, kanadyjska pisarka (ur. 1879)
• 17 lipca – Olga Forsz, rosyjska pisarka (ur. 1873)
• 19 lipca – Hjalmar Gullberg, szwedzki pisarz, poeta i tłumacz (ur. 1898)
• 22 lipca – Józef Teslar, polski oficer, poeta, publicysta, tłumacz (ur. 1889)
• 14 sierpnia – Clark Ashton Smith, amerykański poeta i nowelista (ur. 1893)
• 23 września – Elmer Diktonius, fiński prozaik i poeta modernistyczny (ur. 1896)
• 26 września – Hilda Doolittle, amerykańska poetka i prozatorka (ur. 1886)
• 19 października – Mihail Sadoveanu, rumuński powieściopisarz, dziennikarz i polityk (ur. 1880)
• 2 grudnia – Fredrik Böök, szwedzki literaturoznawca, krytyk i historyk literatury (ur. 1883)

Data dzienna nieznana:

• Nell Martin, amerykańska pisarka kryminałów (ur. 1890)

Nagrody

• Nagroda Nobla – Ivo Andrić
• Nagroda Goncourtów – Jean Cau za La Pitié de Dieu
• Nagroda Renaudot – Roger Bordier za Les Blés
• Prix Femina – Henri Thomas za Le Promontoire
• Prix des Deux Magots – Bernard Jourdan za Saint-Picoussin

Bibliografia

• Chronological tables of English literature. oprac. Jerzy Strzetelski i in. Wyd. III. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1987. ISBN 83-01-02506-9.