Józef Lucjan Kępiński

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Józef Lucjan Kępiński
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 12 września 1900
Stryków
Data i miejsce śmierci 26 marca 1964
Warszawa
Przebieg służby
Lata służby 19181949
Siły zbrojne Roundel of Poland (1921-1993).svgSiły Powietrzne RP
RAF roundel.svgRAF
Główne wojny i bitwy wojna polsko-ukraińska,
wojna polsko-bolszewicka,
II wojna światowa
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Zasługi Wojsk Litwy Środkowej Srebrny Krzyż Zasługi Order Korony Rumunii

Józef Lucjan Kępiński (ur. 12 września 1900 w Strykowie k. Łodzi, zm. 26 marca 1964 w Warszawie) – polski dowódca wojskowy, oficer kawalerii, pilot sportowy, szef wyszkolenia w Centrum Wyszkolenia Oficerów Lotnictwa, podpułkownik (ang. Wing Commander) Królewskich Sił Powietrznych (Royal Air Force).

Lata 1900–1918[edytuj | edytuj kod]

Przyszedł na świat w rodzinie Bolesława Kępińskiego (rejenta, później adwokata w Piotrkowie Trybunalskim) i Scholastyki z Szołowskich. Ukończył szkołę powszechną w Brzezinach. Uczęszczał do Gimnazjum im. Bolesława Chrobrego w Piotrkowie Trybunalskim, naukę porzucił w siódmej klasie i jako ochotnik 1 listopada 1918 wstąpił do Wojska Polskiego.

Służba w kawalerii[edytuj | edytuj kod]

W latach 1918–1919 służył w 1 Pułku Szwoleżerów. Do listopada 1919 r. walczył w wojnie polsko-ukraińskiej, potem został skierowany do Szkoły Podchorążych Piechoty, którą ukończył w 1920 r. Po kursie kawaleryjskim w Przemyślu przydzielony do 2 Pułku Strzelców Konnych (podch. ułan).

Uczestniczył w działaniach na frontach wojny polsko–bolszewickiej, a także w wyprawie wileńskiej gen. L. Żeligowskego. W grudniu 1920 r. promowany na stopień podporucznika w korpusie oficerów kawalerii. Od 1 marca 1921 r. w składzie 4 Pułku Strzelców Konnych (ppor.). 1 czerwca 1921 r. awansowany na stopień porucznika[1]. Od września 1921 r. uczestnik kursu dla adiutantów pułkowych w Grodnie (Kulbaki).

Uchwałą Tymczasowej Komisji Rządzącej Litwy Środkowej z 27 marca 1922 r. odznaczony Krzyżem Zasługi Wojsk Litwy Środkowej[2] W uznaniu wybitnego trudu żołnierskiego ku wyzwoleniu Ziemi Ojczystej oraz niezachwianiu się w chwili przełomowej zbrojnego czynu generała Żeligowskiego dnia 9 X 1920 roku.

W 1923 złożył egzamin maturalny w Wilnie.

Od 1 marca 1923 r. służył w 20 Pułku Ułanów im. Króla Jana III Sobieskiego. Dowódca szwadronu w 8 Pułku Strzelców Konnych od 1 maja 1925 r.

Służba w siłach powietrznych[edytuj | edytuj kod]

Polska[edytuj | edytuj kod]

W 1926 r. zgłosił się ochotniczo do lotnictwa. Po kursie aplikacyjnym lotnictwa (7 mies.) w składzie 4 PL Toruń w stopniu porucznika pilota. Na czas służby w wojskach lotniczych otrzymał (24 listopada 1926 r.) Tytuł i Odznakę Pilota Nr L. 912. Przydzielony do 1 Pułku Lotniczego Warszawa służył w składzie 13 Eskadry Niszczycielskiej Nocnej. Od 1 stycznia 1927 r. w 121 Eskadrze Myśliwskiej. 1 czerwca 1927 r. przeniesiony z korpusu oficerów kawalerii do korpusu oficerów lotnictwa. Przydzielony do 2 PL Kraków, po odbyciu kursu akrobacji wrócił do 121 Eskadry Myśliwskiej, przemianowanej na 111 Eskadrę Myśliwską.

W Wilnie (1928 r.) ożenił się z Janiną z Mańczaków p.v. Hendricks.

Zwyciężył w pięcioboju pilotów myśliwskich na zawodach lotniczych personelu 1 PL Warszawa w 1929 r. Od 1930 r. szef pilotażu Aeroklubu Akademickiego Warszawskiego. Zastępca Franciszka Żwirki[3] na kursie Przysposobienia Wojskowego Lotniczego w Łodzi. Dowódca 111 Eskadry Myśliwskiej 1 PL Warszawa (od 1932 r.).

Awansowany na stopień kapitana w korpusie oficerów aeronautyki (1933 r.). Dowódca reprezentacji 1 PL podczas „Pokazów Polskiego Lotnictwa Wojskowego w Bukareszcie”[4]. Odznaczony Odznaką Pilota i Orderem Korony Rumuńskiej i Gwiazdy Rumuńskiej przez króla Rumunii Karola (październik 1933 r.)[5].

W składzie członków wizyty Eskadry 5 Pułku Lotniczego w Moskwie (listopad 1933 r.)[6].

Po odbyciu w grudniu 1933 r. kursu dowódców eskadr w Dęblinie, dowódca (kpt. pil.) 111 Eskadry Myśliwskiej 1 PL Warszawa od 9 kwietnia 1934 r. Inspirator powstania „Marsza Lotników” (1935 r.) jako hymnu tej eskadry. W marcu 1936 r. odznaczony Srebrnym Krzyżem Zasługi. Od 19 czerwca 1936 r. przejął z rąk mjr. pil. Stefana Pawlikowskiego obowiązki dowódcy IV Dywizjonu Myśliwskiego z 113 Eskadrą Myśliwską i 114 Eskadrą Myśliwską w składzie. Od października 1937 r. kierownik szkolenia w pilotażu (major) w Centrum Wyszkolenia Oficerów Lotnictwa - 1 w Dęblinie.

W 1939 r. szef wyszkolenia w Szkole Podchorążych Lotnictwa w Dęblinie, w kampanii wrześniowej dowódca obrony powietrznej rejonu Dęblina. Po inwazji sowieckiej ewakuowany (18 września 1939 r.) do Rumunii (Zaleszczyki). Internowany w obozie Tulcea uciekł – 5 listopada 1939 r. statkiem „Patris” odpłynął do Francji z portu Balczik (przez La Valetta na Malcie).

Francja[edytuj | edytuj kod]

Do Marsylii przybył 12 listopada 1939 r. Skierowany 26 listopada 1939 r. do Lyon-Bron, miał udać się do Finlandii, jednak wskutek rozejmu w wojnie sowiecko-fińskiej pozostał we Francji. Rozkaz (ze stycznia 1940 r.) o utworzeniu 1/145 Dywizjonu Myśliwskiego „Warszawa” wypełnił 6 kwietnia 1940 r. Podczas obrony Paryża i linii Sekwany (lotnisko Villacoublay)[7] 10 czerwca 1940 r. w trakcie lotu bojowego (Caudron CR 714) ciężko ranny w walce powietrznej, lądował bez podwozia w okolicy Dreux–Chartres. Cztery miesiące leczony szpitalach w Chartres i w Vichy. Skorzystał z możliwości ucieczki – przez Hiszpanię i Portugalię przedostał się do Anglii.

Anglia[edytuj | edytuj kod]

Z uwagi na skutki odniesionych ran nie mógł wykonywać lotów bojowych. Dekretem Naczelnego Wodza z 21 grudnia 1940 roku w uznaniu wybitnych zasług wojennych zaliczony w poczet Kawalerów Orderu Wojennego Virtuti Militari (Krzyż Srebrny V klasy). W 1940 r. oficer Inspektoratu Polskich Sił Powietrznych, potem komendant szkół Flying Training Command w Hucknall (od 1941 r.) i w Reading (od 1943 r.). Oficer sztabowy w składzie I PSP (1943 r.), dowódca 16(P)SFTS w Newton (w latach 1941 – 1943), oficer łącznikowy Flying Training Command w Reading i Royal Air Force (1944-1946). W stopniu podpułkownika pilota (ang. Wing Commander) - po rozwiązaniu PSP w 1947 r. i po demobilizacji - powrócił do Polski w maju 1947 r. Podczas służby w Wielkiej Brytanii wylatał 360 godzin.

Polska[edytuj | edytuj kod]

Po powrocie do kraju wstąpił do Ligi Lotniczej. W latach 1947-1949 pomocnik głównego nawigatora do spraw bombardowania w Dowództwie Wojsk Lotniczych. Oddelegowany na stanowisko naczelnego dyrektora Zarządu Głównego Ligi Lotniczej. Od grudnia 1949 r. w stanie spoczynku, wymuszonym z uwagi na służbę w Polskich Siłach Powietrznych w Wielkiej Brytanii. Utrudnienia w podjęciu pracy, ostatecznie zatrudniony w Spółdzielni Pracy „Sprzęt Rybacki” w Warszawie. Zmarł 26 marca 1964 r. w Warszawie. Pochowany na Cmentarzu Powązkowskim (Kwatera: II B 30 Rząd: 6, Grób: 18)

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Lista Starszeństwa Korpusu Oficerów Lotnictwa z 1 czerwca 1921 r. – pozycja 6 [W:] Rocznik Oficerski 1928 r.
  2. Lista odznaczonych Krzyżem Zasługi Wojsk Litwy Środkowej [W]: Zarys historii wojennej 85 Pułku Strzelców Wileńskich, s. 36;
  3. Przysposobienie wojskowe dla wyszkolenia pilotów [W:] Ilustrowany Kuryer Codzienny Nr 200 z 28 lipca 1930 r., s. 13 (notatka prasowa); 50 młodych lotników wyszkolił ośrodek pod Łodzią [W:] Ilustrowany Kuryer Codzienny Nr 336 z 11 grudnia 1930 r. s. 8 (notatka prasowa)
  4. Dzisiaj start lotu 28 samolotów polskich do Rumunji [W:] Ilustrowany Kuryer Codzienny Nr 284 z 13 października 1933 r. s. 12 (notatka prasowa); Niepogoda zatrzymała armadę powietrzną we Lwowie [W:] Ilustrowany Kuryer Codzienny Nr 287 z 16 października 1933 r. s. 1, 12 (notatki prasowe); Polska armada wylądowała w Bukareszcie [W:] Ilustrowany Kuryer Codzienny Nr 288 z 17 października 1933 r. s. 15 (notatka prasowa)
  5. Król Karol na popisach polskich lotników w Bukareszcie [W:] Ilustrowany Kuryer Codzienny Nr 291 z 20 października 1933 r. s. 7 (notatka prasowa)
  6. Wizyta relacjonowana w: Eskadra 5 pułku lotniczego wystartowała z Warszawy do Moskwy [W:] Ilustrowany Kuryer Codzienny Nr 307 z 5 listopada 1933 r. s. 10 (notatka prasowa); Polski lot eskadrowy z Warszawy do Moskwy [W:] Ilustrowany Kuryer Codzienny Nr 308 z 6 listopada 1933 r. s. 15 (notatka prasowa); Eskadra polska zatrzymana w Mińsku [W:] Ilustrowany Kuryer Codzienny Nr 308 z 6 listopada 1933 r. s. 15 (notatka prasowa); Uroczyste powitanie polskiej delegacji wojskowej w Moskwie. Pozdrowienia dla polskich lotników. Znamienne toasty [W:] Ilustrowany Kuryer Codzienny Nr 310 z 8 listopada 1933 r. s. 14 (notatka prasowa); Wielka parada na Czerwonym Placu w Moskwie. Wyróżnienie polskich lotników [W:] Ilustrowany Kuryer Codzienny Nr 311 z 9 listopada 1933 r. s. 13 (notatka prasowa); Eskadra lotnicza płk. Rayskiego wraca z ZSRR [W:] Ilustrowany Kuryer Codzienny Nr 313 z 11 listopada 1933 r. s. 13 (notatka prasowa); Płk. Rayski powrócił z Moskwy [W:] Ilustrowany Kuryer Codzienny Nr 318 z 16. 11. 1933 r. s. 13 (notatka prasowa); Burzliwa pogoda zatrzymuje lotników polskich w Mińsku [W:] Ilustrowany Kuryer Codzienny Nr 319 z 17 listopada 1933 r. s. 16 (notatka prasowa); Lotnicy polscy wracają z Mińska [W:] Ilustrowany Kuryer Codzienny Nr 320 z 18 listopada 1933 r. s. 14 (notatka prasowa)
  7. Wojciech Zmyślony, http://www.polishairforce.pl/kepinski.html

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Witold Urbanowicz. Ludzka twarz. „Tygodnik Powszechny”. Nr 46 (825), s. 3–6, 15 listopada 1964. 
  • Janusz Kędzierski. Biało-czerwone szachownice nad Francją. „Skrzydlata Polska”. nr 16 (719), s. 16–17, 18 kwietnia 1965. 
  • Janusz Kędzierski. Polscy lotnicy w bojach nad Francją. „Za wolność i lud”. Nr 11 (367), s. 10–11, 1–15 kwietnia 1970. 
  • Władysław Leny Kisielewski. Warszawa przyniosła szczęście lotnikom polskim. „Stolica”. Nr 19 (909), s. 15–18, 9 maja 1965. 
  • Jan Jokiel: Udział Polaków w bitwie o Anglię. Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX, 1968.
  • Tadeusz Malinowski: Polskie skrzydła nad Francją. Rok 1940. Warszawa: 1972.
  • Bartłomiej Belcarz: Polskie lotnictwo we Francji 1940. Wyd. Stratus.
  • Grzegorz Śliżewski: Gorzka słodycz Francji – Polscy piloci myśliwscy wiosny 1940 roku. Wyda. ZP Grupa.
  • Lieutenant – Colonel Salesse (red.): L’Aviation Polonaise en France 1939-1940. Service Historique de l’Armee de L’Air.
  • Wojciech Zmyślony: Józef Kępiński (pol.). polishairforce.pl. [dostęp 2014-01-21].
  • „Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych”. Nr 13/26, 11 marca 1926. 
  • „Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych”. Nr 50/26, 24 listopada 1926. 
  • „Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych”. Nr 16/27, 11 czerwca 1927. 
  • „Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych”. Nr 06/32, 23 marca 1932. 
  • „Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych”. Nr 02/35, 6 lutego 1935. 
  • „Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych”. Nr 01/36, 19 marca 1936. 
  • „Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych”. Nr 02/36, 11 listopada 1936. 
  • Lista Starszeństwa Korpusu Oficerów Lotnictwa. „Rocznik Oficerski”. Nr 02/36 (1 czerwca 1921, pozycja 6), 1928. 
  • Lista Starszeństwa Oficerów Zawodowych Aeronautyki. „Rocznik Oficerski”. Nr 02/36 (1 czerwca 1921, pozycja 4), 1932. 
  • Zarys historii wojennej 85 Pułku Strzelców Wileńskich. s. 36.
  • Przysposobienie wojskowe dla wyszkolenia pilotów. „Ilustrowany Kuryer Codzienny”. Nr 200, s. 13, 28 lipca 1930. 
  • 50 młodych lotników wyszkolił ośrodek pod Łodzią. „Ilustrowany Kuryer Codzienny”. Nr 336, s. 8, 11 grudnia 1930. 
  • Asy lotnicze z całego świata zlatują się do Polski. „Ilustrowany Kuryer Codzienny”. Nr 130, s. 13, 12 maja 1933. 
  • Dzisiaj start lotu 28 samolotów polskich do Rumunji. „Ilustrowany Kuryer Codzienny”. Nr 284, s. 12, 13 października 1933. 
  • Niepogoda zatrzymała armadę powietrzną we Lwowie. „Ilustrowany Kuryer Codzienny”. Nr 287, s. 1–12, 16 października 1933. 
  • Polska armada wylądowała w Bukareszcie. „Ilustrowany Kuryer Codzienny”. Nr 288, s. 15, 17 października 1933. 
  • Król Karol na popisach polskich lotników w Bukareszcie. „Ilustrowany Kuryer Codzienny”. Nr 291, s. 7, 20 października 1933. 
  • Polska armada skrzydlata w Bukareszcie. „Ilustrowany Kuryer Codzienny”. Nr 292, s. 1, 21 października 1933. 
  • Eskadra polska wraca z Rumunii. „Ilustrowany Kuryer Codzienny”. Nr 294, s. 17, 23 października 1933. 
  • Eskadra polska zatrzymała się w Czerniowcach. „Ilustrowany Kuryer Codzienny”. Nr 296, s. 15, 25 października 1933. 
  • Powrót eskadry krakowskiej z lotu do Rumunji. „Ilustrowany Kuryer Codzienny”. Nr 297, s. 7, 26 października 1933. 
  • Powrót eskadry samolotów myśliwskich z Rumunji. „Ilustrowany Kuryer Codzienny”. Nr 297, s. 11, 26 października 1933. 
  • Eskadra 5 pułku lotniczego wystartowała z Warszawy do Moskwy. „Ilustrowany Kuryer Codzienny”. Nr 307, s. 10, 5 listopada 1933. 
  • Polski lot eskadrowy z Warszawy do Moskwy. „Ilustrowany Kuryer Codzienny”. Nr 308, s. 15, 6 listopada 1933. 
  • Eskadra polska zatrzymana w Mińsku. „Ilustrowany Kuryer Codzienny”. Nr 308, s. 15, 6 listopada 1933. 
  • Uroczyste powitanie polskiej delegacji wojskowej w Moskwie. Pozdrowienia dla polskich lotników. Znamienne toasty. „Ilustrowany Kuryer Codzienny”. Nr 310, s. 14, 8 listopada 1933. 
  • Wielka parada na Czerwonym Placu w Moskwie. Wyróżnienie polskich lotników. „Ilustrowany Kuryer Codzienny”. Nr 311, s. 13, 9 listopada 1933. 
  • Eskadra lotnicza płk. Rayskiego wraca z ZSRR. „Ilustrowany Kuryer Codzienny”. Nr 313, s. 13, 11 listopada 1933. 
  • Płk. Rayski powrócił z Moskwy. „Ilustrowany Kuryer Codzienny”. Nr 318, s. 13, 16 listopada 1933. 
  • Burzliwa pogoda zatrzymuje lotników polskich w Mińsku. „Ilustrowany Kuryer Codzienny”. Nr 319, s. 16, 17 listopada 1933. 
  • Lotnicy polscy wracają z Mińska. „Ilustrowany Kuryer Codzienny”. Nr 320, s. 14, 18 listopada 1933.