4 Pułk Strzelców Konnych Ziemi Łęczyckiej

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy 4 Pułku Strzelców Konnych Ziemi Łęczyckiej. Zobacz też: 4 Pułk Strzelców Konnych.
4 Pułk Strzelców Konnych
Ilustracja
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Rozformowanie 1939
Nazwa wyróżniająca Ziemi Łęczyckiej
Tradycje
Święto 23 maja
Dowódcy
Pierwszy ppłk Henryk Borewicz
Ostatni ppłk Zygmunt Marszewski
Działania zbrojne
kampania wrześniowa
Organizacja
Dyslokacja Płock
Rodzaj wojsk Kawaleria
Podległość Nowogródzka Brygada Kawalerii
Tereny działania 3 dywizjonu w latach 1919-1920

4 Pułk Strzelców Konnych Ziemi Łęczyckiej (4 psk) - oddział kawalerii Wojska Polskiego II RP.

Pułk w okresie pokoju[edytuj | edytuj kod]

W 1923 pułk spełniał rolę jazdy dywizyjnej, a jego dowódca podlegał bezpośredni dowódcy Okręgu Korpusu Nr IV. W zakresie szkolenia pułk w tym czasie podlegał dowódcy V Brygady Kawalerii[1]. W tym okresie w jego skład wchodziły trzy szwadrony strzelców konnych, oddział szkolny karabinów maszynowych, pułkowa szkoła podoficerska i kadra szwadronu zapasowego[2].

Do 1939 pułk stacjonował w garnizonie Płock. Święto pułkowe - 23 maja, rocznica wręczenia pierwszego sztandaru w Łęczycy w 1920 Pułk nawiązywał do tradycji 4 pułku szaserów, sformowanego w 1806.

Działania zbrojne[edytuj | edytuj kod]

Kampanię 1939 roku pułk odbył w ramach Nowogródzkiej Brygady Kawalerii.

Pierwszą walkę pułk stoczył 1 września w rej. Działdowo - Lidzbark Welski Pułk walczył pod Narzymem (2 września), Płockiem (5 - 7 września), Mińskiem Mazowieckim, Kałuszynem, Majdanem, Sielcem. Duże straty pod Jacnią i Krasnobrodem zdecydowały o rozwiązaniu pułku 23 września.

Ośrodek Zapasowy ewakuowano do Chełma, gdzie sformował 3 szwadrony.

Pułk reaktywowano w AK. Działał w okolicach Sochaczewa, Grójca i Błonia. W styczniu 1945 r. pułk został ostatecznie rozwiązany.

Strzelcy konni z Płocka[edytuj | edytuj kod]

Dowódcy pułku
Zastępcy dowódcy pułku (od 1938 roku - I zastępca dowódcy)
Oficerowie pułku
Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari za wojnę 1918-1920[6]
Ag virtuti.jpg
  • st. strzel. Adam Bałaga
  • plut. Mieczysław Bieniasz
  • por. Ryszard Bojankiewicz
  • por. Jerzy Gliński
  • plut. Gustaw Iwanicki
  • strzel. Jan Maksymilian Jagodziński
  • pchor. Mieczysław Janusz
  • ppor. Franciszek Wiktor Karassek
  • ppor. Bronisław Malinowski
  • pchor. Karol Mazurkiewicz
  • plut. Józef Rząsa
  • plut. Apolinary Skobelski
  • plut. Oskar Stumbers
  • wchm. Piotr Szwiłło
  • plut. Czesław Zaborowski

Obsada personalna w 1939 roku[edytuj | edytuj kod]

Obsada personalna i struktura organizacyjna w marcu 1939 roku[7][a]:

  • dowódca pułku – płk Kazimierz Żelisławski
  • I zastępca dowódcy – ppłk Michał Stempkowski
  • pomocnik I zastępcy dowódcy – mjr kontr. Jerzy Borys Pawleni-Szwilli
  • adiutant – rtm. Michał Śliwiński (*)[b]
  • naczelny lekarz medycyny – mjr dr Henryk Czesław Jarocki
  • starszy lekarz weterynarii – kpt. Czesław Łunkiewicz
  • komendant rejonu PW Konnego – rtm. Adolf Marian Czarnota (*)[b]
  • oficer placu Płock – po. por. adm. (kaw.) Jankowski Eugeniusz Ludwik
  • II zastępca dowódcy (kwatermistrz) – mjr Władysław Nowacki
  • oficer mobilizacyjny – rtm. Leopold Konrad Peszkowski
  • zastępca oficera mobilizacyjnego – rtm. Henryk Bartoszewicz
  • oficer administracyjno-materiałowy – rtm Feliks Ciejka
  • dowódca szwadronu gospodarczego – rtm Michał Śliwiński (*)[b]
  • oficer gospodarczy – kpt. int. Stefan I Markiewicz
  • oficer żywnościowy – chor Tomasz Dańczuk
  • dowódca plutonu łączności – por Mieczysław Witold Jaworski
  • dowódca plutonu kolarzy – vacat
  • dowódca plutonu ppanc. – por. Jerzy Jan Majer
  • dowódca 1 szwadronu – por. Leszek Edward Irzyłowski
  • dowódca plutonu – por. Włodzimierz Roman Krzętowski
  • dowódca plutonu – ppor. Stanisław Betley
  • dowódca 2 szwadronu - rtm. Mieczysław Rasiewicz
  • dowódca plutonu – ppor. Zbigniew Edward Dłuski
  • dowódca plutonu – ppor. Wacław Witold Zabłocki
  • dowódca 3 szwadronu – rtm. Marceli Ignaczak
  • dowódca plutonu – por. Jan Grzegorz Lipczyński
  • dowódca plutonu – ppor. Maciej Wodziński
  • dowódca 4 szwadronu – rtm. Władysław Zgorzelski
  • dowódca plutonu – ppor. Tadeusz Eberhardt
  • dowódca plutonu – ppor. Wiktor Władysław Nowicki
  • dowódca plutonu – ppor. Tadeusz Karol Świerczewski
  • dowódca szwadronu km – rtm. Roman Gabriel Górny
  • dowódca plutonu – por. Tadeusz Antoni Bukowski
  • dowódca plutonu – por. Antoni Rudolf Janik
  • dowódca szwadronu zapasowego – rtm. Adolf Marian Czarnota (*)[b]
  • zastępca dowódcy – vacat
  • odkomenderowany – rtm. Henryk Józef Ławrynowicz

Symbole pułku[edytuj | edytuj kod]

Poczet sztandarowy 4 pułku strzelców konnych
Płomień do trąbki pułkowej zdobyty przez Niemców

Sztandar

Obywatele ziemi Łęczyckiej postanowili wręczyć pułkowi sztandar chcąc w ten sposób udokumentować swoją więź z pułkiem. 23 maja 1920 roku w Łęczycy w obecności przedstawiciela Naczelnika Państwa gen. Józefa Leśniewskiego odbyła się uroczystość wręczenia sztandaru. Po jednej stronie sztandaru na białej materii znajduje się duży równoramienny krzyż karmazynowy na którego górnym ramieniu znajduje się haftowany napis „2-gi pułk”, a na dolnym ramieniu „strzelców konnych ziemi Łęczyckiej”. Na lewym ramieniu „Honor”, a na prawym „Ojczyzna”. Znajdują się również na białych czterech polach haftowane złotem dwójki. Na środku krzyża umieszczony jest srebrny orzeł w złotym wianku wawrzynowym. Z drugiej strony sztandaru znajduje się u góry na złotej tarczy wizerunek Matki Boskiej Częstochowskiej, a pod wizerunkiem napis „Bogarodzica Dziewica”. Z lewej strony w połowie wysokości herb miasta Łęczycy, a po prawej herb ziemi Łęczyckiej. U dołu na całej szerokości mury zamku Łęczyckiego. Sztandar przybity do drzewca 18 gwoździami[10][11].

Odznaka

Odznaka zatwierdzona Dz. Rozk. MSWojsk nr 46, poz. 653 z 18 listopada 1924 roku. Posiada kształt krzyża maltańskiego, którego ramiona są emaliowane w barwach szmaragdowo - amarantowych z białym paskiem. Na środek krzyża nałożona jest emaliowana tarcza herbowa Ziemi Łęczyckiej. Dwuczęściowa - oficerska wykonana w srebrze i emaliowana, żołnierska w tombaku, lakierowana. Wymiary: 40x40 mm. Wykonanie: Chaim Rubin - Włocławek[12].

Oznaka

Na naramiennikach cyfra pułkowa 4

Barwy pułku

Prop 4psk 2.png Proporczyk w 1927 roku szmaragdowo - amarantowy z białą żyłką[13]

Prop 4psk 1.png Proporczyk ciemnozielono (malachitowo)-amarantowy z białą żyłką

Otok amarantowy.png Czapka rogatywka – otok amarantowy[14].

Spod 1psk.png Spodnie długie[c] ciemnogranatowe, lampasy amarantowe, wypustka amarantowa (nieregulaminowa - biała)

Prop dow 4psk.png proporczyk dowództwa w 1939

Prop 1szw 4psk.png proporczyk 1 szwadronu w 1939

Prop 2szw 4psk.png proporczyk 2 szwadronu w 1939

Prop 3szw 4psk.png proporczyk 3 szwadronu w 1939

Prop 4szw 4psk.png proporczyk 4 szwadronu w 1939

Prop 5szwckm 4psk.png proporczyk 5 szwadronu ckm w 1939

Prop plutlaczn 4psk.png proporczyk plutonu łączności w 1939


Żurawiejka

Mariawitów zgrywa w karty,
Strzelców konnych pułk to "czwarty"
Lance do boju, szable w dłoń...
Kiesa pusta, łeb obdarty,
Konnych strzelców pułk to "czwarty"
Lance do boju, szable w dłoń...

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Wykaz zawiera obsadę jednostki według stanu bezpośrednio przed rozpoczęciem mobilizacji pierwszych oddziałów Wojska Polskiego w dniu 23 marca 1939, ale już po przeprowadzeniu ostatnich awansów ogłoszonych z datą 19 marca 1939[8].
  2. a b c d Gwiazdką oznaczono oficera, który pełnił jednocześnie więcej niż jedną funkcję[9].
  3. szasery

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Almanach oficerski 1923/24 ↓, s. 57-58.
  2. Almanach oficerski 1923/24 ↓, s. 57.
  3. Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych z 15 maja 1923 r., Nr 28, s. 268. Pułkownik Henryk Borewicz zmarł 11 listopada 1922 r. w Warszawie.
  4. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 7 z 22 stycznia 1925 roku, s. 29.
  5. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 7 z 22 stycznia 1925 roku, s. 30.
  6. Gliński i Karassek 1932 ↓, s. 48.
  7. Rocznik oficerski 1939 ↓, s. 712–713.
  8. Rocznik oficerski 1939 ↓, s. VI.
  9. Rocznik oficerski 1939 ↓, s. VIII.
  10. Gliński i Karassek 1932 ↓, s. 46.
  11. Satora 1990 ↓, s. 254-258.
  12. Sawicki i Wielechowski 2007 ↓, s. 215.
  13. Dziennik Rozkazów MS Wojsk. nr 22 z 4 sierpnia 1927 roku
  14. Dziennik Rozkazów MS Wojsk. nr 6 z 24 lutego 1928 roku

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]