4 Pułk Strzelców Konnych Ziemi Łęczyckiej

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy 4 Pułku Strzelców Konnych Ziemi Łęczyckiej. Zobacz też: 4 Pułk Strzelców Konnych.
4 Pułk Strzelców Konnych Ziemi Łęczyckiej
Ilustracja
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Rozformowanie 1939
Nazwa wyróżniająca Ziemi Łęczyckiej
Tradycje
Święto 23 maja
Dowódcy
Pierwszy ppłk Henryk Borewicz
Ostatni ppłk Zygmunt Marszewski
Działania zbrojne
wojna polsko-bolszewicka
bitwa pod Wołoczyskami (11–24 VII 1820)
kampania wrześniowa
Organizacja
Dyslokacja Płock
Rodzaj wojsk Kawaleria
Podległość Nowogródzka Brygada Kawalerii
Tereny działania 3 dywizjonu w latach 1919-1920
Mazowiecka BK w 1938

4 Pułk Strzelców Konnych Ziemi Łęczyckiej (4 psk) – oddział kawalerii Wojska Polskiego II RP.

Pułk w okresie pokoju[edytuj | edytuj kod]

W 1923 pułk spełniał rolę jazdy dywizyjnej, a jego dowódca podlegał bezpośredni dowódcy Okręgu Korpusu Nr IV. W zakresie szkolenia pułk w tym czasie podlegał dowódcy V Brygady Kawalerii[1]. W tym okresie w jego skład wchodziły trzy szwadrony strzelców konnych, oddział szkolny karabinów maszynowych, pułkowa szkoła podoficerska i kadra szwadronu zapasowego[2].

Do 1939 pułk stacjonował w garnizonie Płock. Święto pułkowe – 23 maja, rocznica wręczenia pierwszego sztandaru w Łęczycy w 1920. Pułk nawiązywał do tradycji 4 pułku szaserów, sformowanego w 1806.

Walki 4 pułku strzelców konnych Ziemi Łęczyckiej w kampanii wrześniowej[edytuj | edytuj kod]

Mobilizacja

W dniu 24 sierpnia 1939 roku w ramach mobilizacji alarmowej w grupie "brązowej" została zmobilizowana kompania km plot. typ B nr 118. Natomiast w grupie "żółtej" zmobilizowany został pułk w składzie etatowym, brygadowy szwadron kolarzy nr 1, pluton sanitarny konny typ I nr 81, dwie kolumny taborowe kawaleryjskie typ II nr 145 i nr 146. W I rzucie mobilizacji powszechnej zmobilizowano własny szwadron marszowy (nr 3 Mazowieckiej BK) i uzupełnienie marszowe szwadronu kolarzy[3]. Po zmobilizowaniu swoich pododdziałów 4 psk opuścił Płock i zajął okoliczne wsie dowództwo kwaterowało w miejscowości Gulczewo. Od 25 sierpnia pułk został podporządkowany dowódcy Nowogrodzkiej Brygady Kawalerii gen. bryg. Władysławowi Andersowi.

Działania bojowe

Kampanię 1939 roku pułk odbył w ramach Nowogródzkiej Brygady Kawalerii. 26 sierpnia 1939 roku pułk przemaszerował do Rościszewa, pozostawiając w Płocku czasowo wzmocniony 4 szwadron, do czasu zluzowania przez batalion ON. 3 szwadron przesunięto do Bieżunia. 29 sierpnia 4 psk został dyslokowany do Lubowidza, który osiągnął 30 sierpnia, stanowił odwód Nowogródzkiej BK. 1 września 1939 roku pułk skoncentrował się w lasach na południe od Lubowidza. 2 września w godzinach południowych pułk przesunięto do Sarnowa, celem ubezpieczenia prawego skrzydła Nowogródzkiej BK i lewego 20 DP walczącej w rejonie Mławy. Stanowił II rzut brygady za rozwiniętym 27 pułkiem ułanów. 1 szwadron wsparł I rzutowy dywizjon 27 p uł. w Petrykozach, gdzie odparł natarcie na miejscowość niemieckich cyklistów i samochodów pancernych. Zadał starty nieprzyjacielowi w zabitych i rannych, strzałami z kb ppanc. zniszczył jeden samochód pancerny. Pułk ubezpieczył się na linii wzgórz od strony Mławy, a kolarze zajęli Kuczbork. 3 szwadron w trakcie powrotu z wypadu na Narzym, w godzinach wieczornych stoczył potyczkę z niemiecką piechotą biwakującą na polu. 3 września 4 psk działając w zgrupowaniu płk Żelisławskiego dokonał całością sił wypadu na Narzym. Natarcie pułku załamało się na stanowiskach obronnych niemieckiego 162 pułku piechoty, obsadzającego wieś, dwór i wzgórza za stawami, w ogniu broni maszynowej i artylerii. Straty pułku, to kilku rannych, w tym rtm. Nieniewski. Natarcie przeprowadzone zbyt małymi siłami bez wsparcia artylerii, nie odciążyło walczącej pod Mławą 20 DP. Tego dnia również szwadrony pułku odparły pod Kawęczynem natarcie niemieckiego pododdziału cyklistów[4]. 4 psk z 3 baterią 9 dywizjonu artylerii konnej obsadził w I rzucie obrony brygady odcinek od Kuczborka do Chojnowa, z 1 szwadronem i 9 szwadronem kolarzy Nowogródzkiej BK w odwodzie w miejscowości Zielona. Wysadzono mostki w Chojnowie i Kuczborku. 4 września strzelcy konni z Płocka odeszli z linii obrony i wykonali marsz przez Sierpc do Płocka. W nocy z 4/5 września 4 psk ze wsparciem 9 dak i 15 baterii artylerii konnej wspólnie z batalionem ON Warszawa I, 71 dal i innymi drobnymi pododdziałami organizował obronę północnego przedmościa. Do pułku dołączył pododdział z nadwyżek 4 psk por. rez. Edmunda Hera. 8 września wieczorem pułk wraz z innymi oddziałami przeszedł na zachodni brzeg Wisły i opuścił Płock, wysadzając uprzednio most. W nocy 8/9 września pułk dotarł do Młodzieszyna na skraju Puszczy Kampinoskiej. 9 i 10 września pułk wykonał marsz w kierunku Kazunia i z powrotem do Kromnowa Polskiego. Następnie wieczorem 10 września i 11 września wykonał marsz przez Modlin, Jabłonnę, Zielonkę do Anina, który osiągnięto po godz.15[5]. 12 września 4 psk przeszedł do Miedzeszyna i obsadził rzekę Świder frontem na południe broniąc tyłów utworzonej Grupy Operacyjnej Kawalerii gen. bryg. W. Andersa i osłaniając Warszawę z tego kierunku. 13 września Nowogródzka BK wraz GO Kaw. przeprowadziła natarcie na Mińsk Mazowiecki, 4 psk początkowo stanowił odwód dowódcy Grupy Operacyjnej gen. W. Andersa. Z uwagi na załamanie się natarcia 26 i 25 pułków ułanów, gen. Anders wprowadził do walki jako wsparcie obu pułków ułańskich 3 i 4 szwadron 4 psk. Pozostała część pułku znajdowała się jako odwód w lesie obok Józefowa. Ze względu na twardy opór niemieckiej piechoty wspartej silną artylerią natarcie nie powidło się. O godz. 21 oddziały przerwały walkę i podjęły marsz na Kołbiel, Garwolin i Łaskarzew. 4 psk stanowił przednią straż GO w tym marszu. Od ostrzału artyleryjskiego i w walce pułk stracił do 20 żołnierzy poległych i rannych, w tym śmiertelnie rannego rtm. Rasiewicza[6]. 14 września w godzinach przedpołudniowych pułk dotarł do lasów w pobliżu Łaskarzewa, pułk odpoczywał. W trakcie marszu czasowo dołączyła czasowo do pułku kawaleria dywizyjna 2 DP Leg., nazywana 5 szwadronem. W godzinach wieczornych pułk wraz z baterią 2/9 dak maszerował jako straż boczna Nowogródzkiej BK, po trasie Korytnica-szosa Lubelska-Łysobyki-Michów. 15 września strzelcy konni z Płocka osiągnęli Łysobyki nad Wieprzem. Marszem nocnym 16/17 września pułk osiągnął rejon miejscowości Ostrów. 17 września 4 psk zajął obronę w miejscowości Turek i okolicy ubezpieczając przemarsz GO Kawalerii od strony Lublina, zajętego przez wojska niemieckie. Pluton kolarzy stoczył potyczkę z kawalerią niemiecką w lesie, 3 szwadron odparł natarcie niemieckiej piechoty ze wsparciem pojazdów pancernych na Turek, niszcząc 1 samochód pancerny. Pozostałe szwadrony prowadziły walkę ogniową z niemiecką piechotą usiłującą się wedrzeć do bronionego obszaru lasów. 19 września pułk przemieścił się w kierunku południowym, dotarł do miejscowości Albertów. Następnie marszem nocnym i dziennym, będąc atakowany przez niemieckie lotnictwo i dotarł w południe 20 września do lasów obok majątku Rejowiec. W wyniku bombardowania poległ jeden strzelec, ale pułk stracił ok. 80 koni. Kolejnym nocnym marszem 21 września o świcie, 4 psk osiągnął miasto Rejowiec. W tym rejonie w szeregi pułku wcielono jako 5 szwadron kawalerię dywizyjną 12 DP, a pozostałościami plutonu łączności i pionierami uzupełnił szwadrony liniowe pułku. Następnie przeszedł do Horyszowa Ruskiego na postój[7]. 22 września 1939 roku Grupa Operacyjna Kawalerii gen. Andersa w ramach Frontu Północnego podjęła próbę przebicia się przez otaczający pierścień wojsk niemieckich w kierunku południowym ku granicy węgierskiej. 4 psk z baterią 2/9 dak przystąpił do natarcia w I rzucie brygady na jej lewym skrzydle. Przed zmrokiem 22 września strzelcy konni zajęli las Majdan, a następnie przy wsparciu artylerii 2 i 3 szwadronem zdobyli wieś Majdan Sielec. Nocnym wypadem 1, 2, 4 i 5 szwadronów pod dowództwem ppłk M. Stempkowskiego usiłowano opanować miejscowość Huta, jednak w ciemnościach nocy, szwadrony nacierające w dwóch rzutach pogubiły się lub pomieszały, a w końcowej fazie walki doszło do ostrzelania się wzajemnego strzelców konnych[8]. 23 września nad ranem dowódca pułku powziął informację o otwarciu drogi przez okrążenie przez szwadrony 2 pułku strzelców konnych Wołyńskiej BK w kierunku Krasnobrodu. Z uwagi na to poprowadził pułk za oddziałami Kombinowanej BK płk Zakrzewskiego, maszerując przez Polanówkę dotarł do lasów w pobliżu Suchowoli. Jednocześnie stracił kontakt z macierzystą Nowogródzką BK. Osłaniając od strony Zamościa zgrupowane w lesie oddziały, zajął stanowiska na skraju lasu na stoku Potoczka do Suchowoli 1, 2 i 5 szwadronem, a 3 i 4 zgrupowały się 100 m dalej w drugiej linii. Na stanowiska obronne pułku nieprzyjacielska piechota przeprowadziła natarcie ze wsparciem artylerii. 4 psk z 2 baterią 9 dak prowadził walkę w podpalonym przez niemiecką artylerię lesie. Wkrótce wprowadzono do walki pluton kolarzy i 3 szwadron. Pułk poniósł duże straty zabitych i rannych. Po godz.13.30 dowódca pułku nakazał oderwać się szwadronom od wroga i wycofać się. Sam wraz z 4 szwadronem wycofał się na Krasnobród i stracił kontakt z pozostałymi siłami pułku. Wycofujący się 4 szwadron w pobliżu majątku Krasnobród został rozproszony przez niemiecki pojazd pancerny. Ranny dowódca pułku 24 września został odwieziony do szpitala, część 4 szwadronu zebrał i przeprowadził na zachodni brzeg rzeki Wieprz jego dowódca[9]. 1 szwadron wraz z dowódcą przebił się w walce na bagnety w rejon zajmującego stanowiska za nim 3 szwadronu i wraz z nim pod dowództwem mjr Nowackiego wyszedł z lasu w kierunku Suchowoli i tam połączył się dużą grupą 2 szwadronu przedzierającego się na prawe skrzydło pułku. Dowódca dywizjonu mjr Nowacki, w trakcie rozpoznania drogi za Wieprz poległ w potyczce z nieprzyjacielem. Dowództwo nad dywizjonem przejął rtm. Peszkowski. Szwadrony maszerując głównie pieszo 25/26 września dotarły w rejon Huty Różanieckiej i Rudy Różanieckiej po drodze staczały pożyczki z wojskami niemieckimi. W lesie w rejonie Niemirowa maszerując nocą szwadrony straciły ze sobą łączność. 1 szwadron maszerował na Rawę Ruską, gdy otrzymał wiadomość o jej zajęciu przez wojska sowieckie, rtm. Peszkowski rozwiązał szwadron. 2 szwadron po utracie kontaktu z pozostałymi, z dowódcą por. Morawskim, zarekwirował w napotkanej wsi cywilne ubrania, zakopał broń, żołnierze po przebraniu się udali się w kierunku północno-zachodnim rozpraszając się. Część 3 szwadronu po utracie kontaktu z resztą rozproszyła się, grupa w sile ok. plutonu pod dowództwem st. wachm. A. Górniaka dotarła do SGO "Polesie" i wzięła udział w bitwie pod Kockiem. Część 4 szwadronu z dowódcą po przejściu za Wieprz maszerowała na Sambor, 28 września została otoczona przez wojska sowieckie i wzięta do niewoli[10]. Straty niepełne 4 pułku strzelców konnych w kampanii wrześniowej, w poległych to: 8 oficerów, 6 podchorążych, 101 podoficerów i strzelców[11].

Pododdziały pułku sformowane jako improwizowane w Oddziale Nadwyżek 4 psk i Ośrodku Zapasowym Kawalerii

Po wyjściu z koszar sformowanych w ramach mobilizacji alarmowej pododdziałów, do koszar pułku napływali w dalszym ciągu rezerwiści i konie. 1 września 1939 roku część nieumundurowanych i nieuzbrojonych rezerwistów wraz z końmi dyslokowano do majątku Gulczewo, celem oczekiwania na transport do Ośrodku Zapasowym Kawalerii w Garwolinie. 4 września por. rez. Edmund Hera został mianowany dowódcą sformowanego plutonu liniowego z sekcją kolarzy z nadwyżek pułkowych i wysłany celem ubezpieczania Płocka do miejscowości Staroźreby. Pododdział ten ubezpieczał Płock do dnia 8 września po czym wcielony został jako uzupełnienie do 1 szwadronu i plutonu kolarzy 4 pułku strzelców konnych. Do Oddziału Zbierania Nadwyżek 4 psk napłynęło ok. 400 rezerwistów. Koszary pułku w Płocku były bombardowane 1 września i w nocy 2/3 września[12].

- szwadron marszowy pułku sformowany został w I rzucie mobilizacji powszechnej dowodzony był przez rtm. Tomasza Pniewskiego, w pierwszych dniach września wyszedł z Płocka i przemaszerował przez Łąck, Lwówek k/Gąbina, Czerniewo, Puszczę Kampinoską, Leszno, Ulrychów, Warszawę i Wiązownę do Garwolina. Zakwaterował w Rudzie Talubska. 7 lub 8 września w nocy szwadron wziął udział w nocnej akcji przeciwko dywersantom niemieckim w okolicach Garwolina. Z uwagi na spalenie się w dniu 8 września zbombardowanych koszar i magazynów 1 psk i Ośrodka Zapasowego Mazowieckiej i Pomorskiej BK , szwadron nie otrzymał pełnego wyposażenia w rzędy końskie, wyposażenie i broń. Z broni ciężkiej szwadron posiadał tylko 1 ckm. 10 września szwadron wymaszerował z Garwolina i poprzez Parczew dotarł 18 września do w rejon Chełma Lubelskiego. Tam dopiero z wagonów kolejowych pobrał pełne wyposażenie, broń i zaopatrzenie. 20 lub 21 września szwadron marszowy 4 psk dołączył do Wileńskiej Brygady Kawalerii i wraz z 4 pułkiem ułanów walczył z oddziałami niemieckimi pod Komarowem i na szosie Krasnystaw-Zamość. Po przebiciu się na południe dołączył do 25 pułku ułanów i współdziałał z nim, aż do 27 września, dnia rozwiązania pułku. Dowódca szwadronu rtm. Pniewski przedzierał się w kierunku granicy węgierskiej w grupie szefa sztabu Nowogródzkiej BK mjr. dypl. A. Sołtana. Grupa ta 29 września pod Starym Samborem dostała się do niewoli sowieckiej[13].

- Z Oddziału Nadwyżek 4 psk sformowano do 3 września dwa szwadrony liniowe strzelców konnych, oba ze znikomą ilością uzbrojenia, częściowo tylko umundurowane z końmi z mobilizacji, bez siodeł prowadzonych pieszo (uzbrojenie osobiste, mundury i częściowo osiodłane konie, posiadali tylko oficerowie i podoficerowie służby stałej oraz oficerowie i podchorążowie rezerwy). 4 września szwadrony przemaszerowały w ślad za szwadronem marszowym przez Gąbin, Warszawę do Ośrodka Zapasowego Kawalerii w Garwolinie, gdzie dotarły 8 lub 9 września. Pozostałości OZN 4 psk po sformowaniu szwadronów rtm. Zgliczyńskiego i por. Ike-Duninowskiego wymaszerowało z Płocka 6 września w kierunku Garwolina prowadzone przez rtm. Henryka Bartoszewicza było bombardowane w trakcie marszu w Kiernozi w dniu 7 lub 8 września. Na temat losów pozostałości, brak danych.

  • szwadron rtm. rez. Stanisława Zgliczyńskiego, wraz z OZKaw. Mazowieckiej i Pomorskiej BK pomaszerował 10 września zbrojący się po drodze przez Łuków w kierunku Chełma i Hrubieszowa. Szwadron maszerował w kierunku granicy rumuńskiej i węgierskiej na południe kraju. Wziął do niewoli lotnika niemieckiego z samolotu, który przymusowo lądował. Ok. 29-30 września szwadron dotarł do rzeki Sołokiji w rejonie Rawa Ruska-Uchnów, tam na wiadomość o kapitulacji Warszawy rtm. rez. Zgliczyński szwadron rozwiązał.
  • szwadron por. rez. Stefana Ike-Duninowskiego, wraz z OZKaw. Mazowieckiej i Pomorskiej BK wymaszerował częściowo uzbrojony w kierunku południowym. Wiadomym jest, że dowódca szwadronu dostał się do niewoli sowieckiej, losy szwadronu nie są znane[14].

Pułk reaktywowano w AK. Działał w okolicach Sochaczewa, Grójca i Błonia. W styczniu 1945 r. pułk został ostatecznie rozwiązany.

Strzelcy konni z Płocka[edytuj | edytuj kod]

 Z tym tematem związana jest kategoria: Żołnierze 4 Pułku Strzelców Konnych Ziemi Łęczyckiej.
Dowódcy pułku
Zastępcy dowódcy pułku (od 1938 roku - I zastępca dowódcy)
Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari za wojnę 1918-1920[18]
Ag virtuti.jpg
  • st. strzel. Adam Bałaga
  • plut. Mieczysław Bieniasz
  • por. Ryszard Bojankiewicz
  • por. Jerzy Gliński
  • plut. Gustaw Iwanicki
  • strzel. Jan Maksymilian Jagodziński
  • pchor. Mieczysław Janusz
  • ppor. Franciszek Wiktor Karassek
  • ppor. Bronisław Malinowski
  • pchor. Karol Mazurkiewicz
  • plut. Józef Rząsa
  • plut. Apolinary Skobelski
  • plut. Oskar Stumbers
  • wchm. Piotr Szwiłło
  • plut. Czesław Zaborowski

Obsada personalna w 1939 roku[edytuj | edytuj kod]

Obsada personalna i struktura organizacyjna w marcu 1939 roku[19][a]:

  • dowódca pułku – płk Kazimierz Żelisławski
  • I zastępca dowódcy – ppłk Michał Stempkowski
  • pomocnik I zastępcy dowódcy – mjr kontr. Jerzy Borys Pawleni-Szwilli
  • adiutant – rtm. Michał Śliwiński (*)[b]
  • naczelny lekarz medycyny – mjr dr Henryk Czesław Jarocki
  • starszy lekarz weterynarii – kpt. Czesław Łunkiewicz
  • komendant rejonu PW Konnego – rtm. Adolf Marian Czarnota (*)[b]
  • oficer placu Płock – po. por. adm. (kaw.) Jankowski Eugeniusz Ludwik
  • II zastępca dowódcy (kwatermistrz) – mjr Władysław Nowacki
  • oficer mobilizacyjny – rtm. Leopold Konrad Peszkowski
  • zastępca oficera mobilizacyjnego – rtm. Henryk Bartoszewicz
  • oficer administracyjno-materiałowy – rtm Feliks Ciejka
  • dowódca szwadronu gospodarczego – rtm Michał Śliwiński (*)[b]
  • oficer gospodarczy – kpt. int. Stefan I Markiewicz
  • oficer żywnościowy – chor Tomasz Dańczuk
  • dowódca plutonu łączności – por Mieczysław Witold Jaworski
  • dowódca plutonu kolarzy – vacat
  • dowódca plutonu ppanc. – por. Jerzy Jan Majer
  • dowódca 1 szwadronu – por. Leszek Edward Irzyłowski
  • dowódca plutonu – por. Włodzimierz Roman Krzętowski
  • dowódca plutonu – ppor. Stanisław Betley

dowódca 2 szwadronu - rtm. Mieczysław Rasiewicz

  • dowódca plutonu – ppor. Zbigniew Edward Dłuski
  • dowódca plutonu – ppor. Wacław Witold Zabłocki
  • dowódca 3 szwadronu – rtm. Marceli Ignaczak
  • dowódca plutonu – por. Jan Grzegorz Lipczyński
  • dowódca plutonu – ppor. Maciej Wodziński
  • dowódca 4 szwadronu – rtm. Władysław Zgorzelski
  • dowódca plutonu – ppor. Tadeusz Eberhardt
  • dowódca plutonu – ppor. Wiktor Władysław Nowicki
  • dowódca plutonu – ppor. Tadeusz Karol Świerczewski
  • dowódca szwadronu km – rtm. Roman Gabriel Górny
  • dowódca plutonu – por. Tadeusz Antoni Bukowski
  • dowódca plutonu – por. Antoni Rudolf Janik
  • dowódca szwadronu zapasowego – rtm. Adolf Marian Czarnota (*)[b]
  • zastępca dowódcy – vacat
  • odkomenderowany – rtm. Henryk Józef Ławrynowicz

Obsada personalna we wrześniu 1939 roku.[22]

  • dowódca pułku - ppłk Zygmunt Marszewski
  • zastępca dowódcy pułku - ppłk Michał Stempkowski
  • kwatermistrz - mjr Władysław Nowacki
  • adiutant pułku - rtm. Kazimierz Nieniewski
  • dowódca szwadronu gospodarczego - rtm. Adolf Marian Czarnota
  • dowódca 1 szwadronu - rtm. Leopold Peszkowski
  • dowódca 2 szwadronu - rtm. Mieczysław Rasiewicz (do +13 IX 1939), por. rez. Tadeusz Morawski
  • dowódca 3 szwadronu - rtm. Marceli Ignaczak
  • dowódca 4 szwadronu - rtm. Michał Śliwiński
  • dowódca szwadronu ckm - rtm. Roman Górny
  • dowódca plutonu łączności - por. Mieczysław Witold Jaworski
  • dowódca plutonu kolarzy - ppor. rez. Jerzy Paśniewski
  • dowódca plutonu ppanc. - por. Tadeusz Bukowski
  • dowódca drużyny pion.-pgaz. ppor. rez. Zygmunt Szwech
  • szwadron marszowy - rtm. Tomasz Pniewski

Symbole pułku[edytuj | edytuj kod]

Poczet sztandarowy 4 pułku strzelców konnych
Płomień do trąbki pułkowej zdobyty przez Niemców

Sztandar

Obywatele ziemi Łęczyckiej postanowili wręczyć pułkowi sztandar chcąc w ten sposób udokumentować swoją więź z pułkiem. 23 maja 1920 roku w Łęczycy w obecności przedstawiciela Naczelnika Państwa gen. Józefa Leśniewskiego odbyła się uroczystość wręczenia sztandaru. Po jednej stronie sztandaru na białej materii znajduje się duży równoramienny krzyż karmazynowy na którego górnym ramieniu znajduje się haftowany napis „2-gi pułk”, a na dolnym ramieniu „strzelców konnych ziemi Łęczyckiej”. Na lewym ramieniu „Honor”, a na prawym „Ojczyzna”. Znajdują się również na białych czterech polach haftowane złotem dwójki. Na środku krzyża umieszczony jest srebrny orzeł w złotym wianku wawrzynowym. Z drugiej strony sztandaru znajduje się u góry na złotej tarczy wizerunek Matki Boskiej Częstochowskiej, a pod wizerunkiem napis „Bogarodzica Dziewica”. Z lewej strony w połowie wysokości herb miasta Łęczycy, a po prawej herb ziemi Łęczyckiej. U dołu na całej szerokości mury zamku Łęczyckiego. Sztandar przybity do drzewca 18 gwoździami[23][24].

Odznaka

Odznaka zatwierdzona Dz. Rozk. MSWojsk nr 46, poz. 653 z 18 listopada 1924 roku. Posiada kształt krzyża maltańskiego, którego ramiona są emaliowane w barwach szmaragdowo - amarantowych z białym paskiem. Na środek krzyża nałożona jest emaliowana tarcza herbowa Ziemi Łęczyckiej. Dwuczęściowa - oficerska wykonana w srebrze i emaliowana, żołnierska w tombaku, lakierowana. Wymiary: 40x40 mm. Wykonanie: Chaim Rubin - Włocławek[25].

Oznaka

Na naramiennikach cyfra pułkowa 4

Barwy pułku

Prop 4psk 2.png Proporczyk w 1927 roku szmaragdowo - amarantowy z białą żyłką[26]

Prop 4psk 1.png Proporczyk ciemnozielono (malachitowo)-amarantowy z białą żyłką

Otok amarantowy.png Czapka rogatywka – otok amarantowy[27].

Spod 1psk.png Spodnie długie[c] ciemnogranatowe, lampasy amarantowe, wypustka amarantowa (nieregulaminowa - biała)

Prop dow 4psk.png proporczyk dowództwa w 1939

Prop 1szw 4psk.png proporczyk 1 szwadronu w 1939

Prop 2szw 4psk.png proporczyk 2 szwadronu w 1939

Prop 3szw 4psk.png proporczyk 3 szwadronu w 1939

Prop 4szw 4psk.png proporczyk 4 szwadronu w 1939

Prop 5szwckm 4psk.png proporczyk 5 szwadronu ckm w 1939

Prop plutlaczn 4psk.png proporczyk plutonu łączności w 1939


Żurawiejka

Mariawitów zgrywa w karty,
Strzelców konnych pułk to "czwarty"
Lance do boju, szable w dłoń...
Kiesa pusta, łeb obdarty,
Konnych strzelców pułk to "czwarty"
Lance do boju, szable w dłoń...

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Wykaz zawiera obsadę jednostki według stanu bezpośrednio przed rozpoczęciem mobilizacji pierwszych oddziałów Wojska Polskiego w dniu 23 marca 1939, ale już po przeprowadzeniu ostatnich awansów ogłoszonych z datą 19 marca 1939[20].
  2. a b c d Gwiazdką oznaczono oficera, który pełnił jednocześnie więcej niż jedną funkcję[21].
  3. szasery

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Almanach oficerski 1923/24 ↓, s. 57-58.
  2. Almanach oficerski 1923/24 ↓, s. 57.
  3. Rybka i Stepan 2010 ↓, s. 219.
  4. Gnat-Wieteska 1995 ↓, s. 23-25.
  5. Gnat-Wieteska 1995 ↓, s. 26-28.
  6. Gnat-Wieteska 1995 ↓, s. 29-30.
  7. Gnat-Wieteska 1995 ↓, s. 31-32.
  8. Kukawski i Tym 2013 ↓, s. 63.
  9. Gnat-Wieteska 1995 ↓, s. 33-35.
  10. Gnat-Wieteska 1995 ↓, s. 36.
  11. Chrostowski 1992 ↓, s. 43.
  12. Gnat-Wieteska 1995 ↓, s. 39.
  13. Gnat-Wieteska 1995 ↓, s. 40-41.
  14. Gnat-Wieteska 1995 ↓, s. 41-42.
  15. Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych z 15 maja 1923 r., Nr 28, s. 268. Pułkownik Henryk Borewicz zmarł 11 listopada 1922 r. w Warszawie.
  16. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 7 z 22 stycznia 1925 roku, s. 29.
  17. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 7 z 22 stycznia 1925 roku, s. 30.
  18. Gliński i Karassek 1932 ↓, s. 48.
  19. Rocznik oficerski 1939 ↓, s. 712–713.
  20. Rocznik oficerski 1939 ↓, s. VI.
  21. Rocznik oficerski 1939 ↓, s. VIII.
  22. Gnat-Wieteska 1995 ↓, s. 37-38.
  23. Gliński i Karassek 1932 ↓, s. 46.
  24. Satora 1990 ↓, s. 254-258.
  25. Sawicki i Wielechowski 2007 ↓, s. 215.
  26. Dziennik Rozkazów MS Wojsk. nr 22 z 4 sierpnia 1927 roku
  27. Dziennik Rozkazów MS Wojsk. nr 6 z 24 lutego 1928 roku

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]