Jerzy Wójcik (operator filmowy)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Jerzy Wójcik
Data i miejsce urodzenia 12 września 1930
Nowy Sącz
Zawód operator, scenarzysta i reżyser filmowy, pedagog
Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski

Jerzy Wójcik (ur. 12 września 1930 w Nowym Sączu) – operator filmowy, reżyser, autor scenariuszy filmowych i teatralnych.

Międzynarodową sławę zyskał w latach „polskiej szkoły filmowej”, jako współtwórca największych sukcesów artystycznych polskiego kina lat 50. i 60.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się jako syn oficera 1 Pułku Strzelców Podhalańskich, majora Andrzeja Wójcika. Na początku września 1939 wraz z matką i bratem Marianem był ewakuowany do Lwowa, a następnie powrócił do Nowego Sącza. Po wojnie rodzina Wójcików zamieszkała w Boguszowie w Sudetach.

W 1955 ukończył studia na wydziale operatorskim PWSF w Łodzi i rozpoczął pracę w zespole filmowym „Kadr”. Dyplom otrzymał w roku 1964. W roku 1956 pracował jako drugi operator pod kierunkiem Jerzego Lipmana przy zdjeciach do „Kanału” Andrzeja Wajdy.

Zadebiutował jako samodzielny operator w Eroice Andrzeja Munka (1958). Następnie realizował m.in. zdjęcia do filmów Popiół i diament (1958) Andrzeja Wajdy, Matka Joanna od Aniołów (1961) i Faraon (1966) Jerzego Kawalerowicza, Westerplatte (1967) Stanisława Różewicza i Potop (1973) Jerzego Hoffmana, aź do Anioła w szafie (1987) Stanisława Różewicza.

W latach 1968–1970 współpracował z reżyserami jugosłowiańskimi. Wyreżyserował dwa filmy fabularne – Skarga (1991) i Wrota Europy, (1999) – do których napisał również scenariusze. W latach 1976–1985 zajmowal się także reżyserią telewizyjną – stworzył kilka spektakli teatru TV, mi. in. Joanna d’Arc (1976) i Relacja (1977). Jest autorem scenariuszy dla teatru TV oraz Teatru Adekwatnego.

Jest profesorem sztuki filmowej. W latach 1981–1982 wykładał sztukę operatorską na Wydziale Radia i Telewizji Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, a od 1982 wykładał na Wydziale Operatorskim PWSFTviT w Łodzi, początkowo jako profesor nadzwyczajny, od 1988 zwyczajny.

Za swoją twórczość był wielokrotnie nagradzany, m.in. Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (2005), nagrodą „Vitae Valor” za całokształt twórczości na III Festiwalu Filmowym „Vitae Valor” w Tarnowie (2003), nagrodą za całokształt twórczości „Golden Camera 300” na MFF Sztuki Operatorskiej im. braci Manaki w Bitola w Macedonii (1999), a wcześniej szeregiem nagród za zdjęcia do filmów i za reżyserię spektakli teatru TV.

Jest honorowym przewodniczącym Stowarzyszenia Twórców Obrazu Filmu Fabularnego.

W roku 2006 opublikował zawierającą przemyślenia i wspomnienia zawodowe książkę Labirynt światła, w roku 2017 Sztukę filmową – zbiór wykładów, wygłoszonych w latach 2000–2003 na Uniwersytecie Warszawskim.

Jego małżonką była aktorka Magda Teresa Wójcik, jego synem jest fizyk, scenograf i grafik komputerowy Tomasz Wójcik.

Filmografia[edytuj | edytuj kod]

Etiudy szkolne[edytuj | edytuj kod]

  • 1953
    • Kiedy ty śpisz (współpraca operatorska), reż. Andrzej Wajda, zdj. Jerzy Lipman
    • Piaskarze (współpraca operatorska), reż. Andrzej Wajda, zdj. Jerzy Lipman
    • Początek dnia (zdjęcia), reż. Julian Dziedzina
  • 1955
    • Człowiek nie umiera (współpraca operatorska), reż. Sylwester Chęciński, zdj. Henryk Depczyk
    • Godzina bez słońca (zdjęcia), reż. Paweł Komorowski
    • Powrót (zdjęcia), reż. Julian Dziedzina
  • 1966Medaliony (zdjęcia), reż. Andrzej Brzozowski

Filmy fabularne[edytuj | edytuj kod]

Reżyseria[edytuj | edytuj kod]

  • 1976 – Joanna d’Arc, Teatr TV
  • 1977 – Relacja, Teatr TV (autor)
  • 1978
    • Medea, Teatr TV (także adaptacja)
    • Anna, Teatr TV
  • 1979 – Tu zaszła zmiana, Teatr TV (także scenariusz)
  • 1982 – Pyłek w oku, Teatr TV (także scenariusz)
  • 1985 – Promethidion, Teatr TV
  • 1991 – Skarga (także scenariusz)
  • 1996 – Portret w przestrzeni (także scenariusz)
  • 1999 – Wrota Europy (także scenariusz)

Scenariusze[edytuj | edytuj kod]

  • 1956 – Koniec nocy (współautor scenariusza i zdjęć), reż. Julian Dziedzina, Paweł Komorowski, Walentyna Uszycka
  • 1974 – Człowiek jak człowiek według Bertolda Brechta, reż. Magda Teresa Wójcik, Teatr Adekwatny
  • 1976 – Bhagavad Gita – Pieśń Pana według Mahabharaty, reż. Magda Teresa Wójcik, Teatr Adekwatny
  • 1977 – Relacja, Teatr TV (autor, także reżyseria)
  • 1978 – Medea, Teatr TV (adaptacja, także reżyseria)
  • 1979
    • Medea według Eurypidesa (adaptacja), reż. Magda Teresa Wójcik, Teatr Adekwatny
    • Tu zaszła zmiana, Teatr TV (także reżyseria)
  • 1982 – Pyłek w oku, Teatr TV (także reżyseria)
  • 1983 – Cesarz według Ryszarda Kapuścińskiego, reż. Magda Teresa Wójcik, Teatr Adekwatny
  • 1988 – Bhagavad Gita według Mahabharaty, reż. Magda Teresa Wójcik, Teatr Adekwatny
  • 1991 – Skarga (także reżyseria)
  • 1996 – Portret w przestrzeni (także reżyseria)
  • 1999 – Wrota Europy (także reżyseria)
  • 2002 – Cesarz według Ryszarda Kapuścińskiego (scenariusz), reż. Magda Teresa Wójcik, Teatr Adekwatny

Nagrody i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Jerzy Wójcik, Labirynt światła, opracował Seweryn Kuśmierczyk, Canonia, Warszawa 2006, ​ISBN 83-923967-0-7
  • Jerzy Wójcik, Sztuka filmowa, opracował Seweryn Kuśmierczyk, Canonia, Warszawa 2017, ​ISBN 978-83-946851-0-2

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]