Kamienica Pod Siedmioma Elektorami

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kamienica Pod Siedmioma Elektorami
Obiekt zabytkowy nr rej. 108 z 5.11.1949 oraz 147 z 15.02.1962[1]
Ilustracja
Kamienica Pod Siedmioma Elektorami
we Wrocławiu
Państwo  Polska
Miejscowość Wrocław
Adres Rynek 8
Ukończenie budowy XIII wiek
Ważniejsze przebudowy po 1672, ok. 1730
Położenie na mapie Wrocławia
Mapa lokalizacyjna Wrocławia
Kamienica Pod Siedmioma Elektorami
Kamienica Pod Siedmioma Elektorami
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kamienica Pod Siedmioma Elektorami
Kamienica Pod Siedmioma Elektorami
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Kamienica Pod Siedmioma Elektorami
Kamienica Pod Siedmioma Elektorami
Ziemia51°06′36,2″N 17°01′48,8″E/51,110056 17,030222

Kamienica Pod Siedmioma Elektorami (niem.: Haus Zu den sieben Kurfürsten) – renesansowa kamienica na wrocławskim Rynku z XIII wieku. Odznacza się bogatymi zdobieniami (malarstwo iluzjonistyczne, barokowe freski z podobizną cesarza Leopolda I oraz siedmiu elektorów). W tympanonie umieszczony został habsburski orzeł. W XVII w. kamienicę nazywano Köbersche Haus albo Stellenfeldsche Haus.

Historia kamienicy i jej architektura[edytuj | edytuj kod]

Budynek na działce nr 8 należy do najstarszych, obok kamienicy nr 52, 17 i 24 budynków na wrocławskim Rynku. Według przeprowadzonych badań ich powstanie datuje się przed 1241 rokiem[a][2]. Z tego okresu zachowały się ściany piwniczne sięgające do stropu nad pierwszym piętrem ułożone z cegieł w wątku wendyjskim[3]. Układ planu piwnicy i parteru był podobny do rozmieszczenia pomieszczeń na pierwszym i drugim pietrze przy czym podzielone węższe pomieszczenia na wyższych kondygnacjach nie były podzielone. W XV wieku kamienice rozbudowano o jeden tylny trakt oraz południową oficynę. W południowej części parteru zachowały się sklepienia datowane najpóźniej na początek XVI wieku. W narożniku północno-zachodnim znajdowały się schody[4] Pod koniec XV i na początku XVI wieku budynek ponownie przebudowano; dodano jeszcze jeden tylny trakt o rozpiętości około 10 metrów. Sień tylna została połączona z południowym pomieszczeniem za pośrednictwem portalu o dwuramiennym nadprożu datowanym na rok ok. 1500. Pomieszczenie przykryte było drewnianym stropem a jego belki miały profil gotyckich żeber sklepieniowych[5] pokrytych malowidłami z motywami roślinnymi w tonacji różowej[6]. Schody zostały przeniesione do południowo-zachodniego narożnika, przy ścianie graniczącej z nowo powstałą oficyną. Nad zachowanym oknem z tego okresu widnieje data "1505" [5]

Po 1672 roku w wyniku modernizacji powstał nowy portal oraz obramowania okien. Nad portalem, w wieńczącym rozsuniętym gzymsie tympanonu ustawiono rzeźbę cesarskiego orła z insygniami władzy. Fasada budynku została wzbogacona o bogatą dekoracje malarską przedstawiającą elektorów Rzeszy i cesarza Leopolda I a pomiędzy kolumnami na trzecim piętrze, w niszach, umieszczono ich antyczne popiersia. W sieni znajdującej się w tylnej części kamienicy zmieniono strop: na dotychczasowy gotycki pokryto bogata sztukaterią oraz przebudowano schody nadając im barokowe dekoracje. W osi kamienicy ustawiony został kolumnowy portal o otworze zamkniętym łękiem koszowym[6].

Około 1730 roku wykonano stolarkę oraz bogatą kratę nadświetla portalu. Polichromię fasady i dekoracje malarskie odnawiano latach 1783 (pod kierunkiem Adalberta Longinusa Höckera), 1865 (pod kierunkiem Ferdinanda Wagnera z Augsburga), 1989, 1991, 1995 i w 1998 (pod kierunkiem Jana Żelbromskiego).

Właścicielami budynku byli, m.in., w XVII wieku spadkobiercy Kiliana Uthamanna, od 1672 Benjamin Hell von Hellenfeld, potem hrabiowie von Hochberg: Hans Heinrich II, Conrad Ernst Maximilian i Heinrich Carl.

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. W 1241 roku miało miejsce najazd Śląska i Wrocławia przez Mongołów

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Wojciech Brzezowski: Dom mieszkalny we Wrocławiu w okresie baroku, Oficyna Wydawnicza Politechniki Wrocławskiej, Wrocław 2005.
  • Olgierd Czerner: Rynek wrocławski. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1976.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]