Karol Zbyszewski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Karol Zbyszewski (ur. 1 lipca 1904 we Frantówce[1] na Ukrainie, zm. 16 listopada 1990 w Londynie) – polski publicysta i satyryk. Był bratem publicysty emigracyjnego Wacława Zbyszewskiego.

Życiorys[edytuj]

Dzieciństwo spędził w Kijowie, skąd po wybuchu rewolucji bolszewickiej uciekł przez zieloną granicę do Polski. Zamieszkał w Warszawie przy ulicy Polnej 66. Następnie ukończył Gimnazjum Kulwiecia w Warszawie, gdzie w 1923 r. otrzymał świadectwo maturalne. W latach 1924-29 studiował na wydziale filozoficzno-humanistycznym. W 1929 r. ukończył historię na Uniwersytecie Warszawskim, broniąc pracę magisterską pod tytułem "Konserwatyści w dobie reformacji" na ocenę bardzo dobrą. Od 1928 pracował jako dziennikarz, publikował w wileńskim "Słowie"[2], warszawskich "Prosto z Mostu"[3] [4] i "Buncie Młodych"[5], krakowskim "Czasie", londyńskich Wiadomościach Polskich[6] i Wiadomościach [7] i innych.

Był też znany ze swoich antysemickich wypowiedzi.[8] [9] [10].

Pracował jako nauczyciel historii w gimnazjum w Otwocku oraz w archiwum MSZ. Grał w piłkę nożną w klasie A. Startował w zawodach pływackich i w turniejach tenisowych.

W czasie wojny walczył w Polskich Siłach Zbrojnych na Zachodzie. Był gońcem motocyklowym sztabu Brygady Podhalańskiej i brał z nią udział w bitwie o Narwik. Następnie ewakuował się do Wielkiej Brytanii, gdzie służył jako dowódca kolumny samochodowej w I Korpusie Polskim na terenie Szkocji. Po wojnie pozostał w Anglii. Przez czterdzieści lat pracował w londyńskim "Dzienniku Polskim", a w latach 1973-84 był jego redaktorem naczelnym.

Zasłynął kontrowersyjną książką Niemcewicz od przodu i tyłu, która była jego niedoszłą pracą doktorską, nieprzyjętą przez Uniwersytet Warszawski (wydana w 1939 roku). Książka jest życiorysem Juliana Ursyna Niemcewicza napisanym w postaci pamfletu polityczno-historycznego, językiem potocznym, chwilami wręcz wulgarnym. Popularność zdobył także jego zbiór felietonów Wczoraj na wyrywki, który otrzymał nagrodę literacką londyńskich "Wiadomości" (1965). W Londynie wydano 7 jego książek m.in.: "Anglicy w dzień i w nocy", "Z Marszałkowskiej na Piccadilly", "Polacy w Anglii", "Kluski z Custardem" "Nogami do sławy: piłkarskie mistrzostwa świata 1974". Dodatkowo wydano również w języku angielskim: "The fight fo Narvik: impressions of the Polish Campaign in Norway" oraz w 1945 r. "Warsaw was a beautiful city".

Dorobek[edytuj]

Książki[edytuj]


Przypisy

  1. Frantówka w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego, T. II (Derenek – Gżack) z 1881 r.
  2. Karol Zbyszewski. Potentaci dzisiejsi. „Słowo”. Rok 18, Nr 28 (Wilno), 29.01.1939. 
  3. Karol Zbyszewski. Proces Doboszyńskiego. „Prosto z Mostu”. Rok 4, Nr 10 (176) (Warszawa), 20.02.1938. 
  4. Karol Zbyszewski. Prawdziwy Czarniecki. „Prosto z Mostu”. Rok 3, Nr 49 (157) (Warszawa), 24.10.1937. 
  5. Karol Zbyszewski. Polska upadła przez konstytucję 3-go maja. „Bunt Młodych”. Rok 7, Nr 7 (98) (Warszawa), 25.04.1936. 
  6. Karol Zbyszewski. Polacy i Anglicy wobec wojny. „Wiadomości Polskie, Polityczne i Literackie”. Rok 4, Nr 30 (176) (Londyn), 25.07.1943. 
  7. Karol Zbyszewski. Zgoda będzie zgubą. „Wiadomości”. Rok 7, Nr 21 (321) (Londyn), 25.05.1952. 
  8. Karol Zbyszewski. Biały orzeł na chałacie. „Prosto z Mostu”. Rok 3, Nr 39 (147) (Warszawa), 22.08.1937. 
  9. Karol Zbyszewski. Prasa żydowska. „Prosto z Mostu”. Rok 3, Nr 15-16 (123-124) (Warszawa), 28.03.1937. 
  10. Agnieszka Stawarska, Pałka, drwina, bździna, „Gazeta Wyborcza” 01/16/1999.