Karwia (województwo pomorskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Karwia (Władysławowo))
Skocz do: nawigacja, szukaj
Karwia
Wybrzeże Bałtyku w Karwi
Wybrzeże Bałtyku w Karwi
Państwo  Polska
Województwo pomorskie
Powiat pucki
Gmina Władysławowo
Sołectwo Karwia
Liczba ludności (2012) 992
Strefa numeracyjna 58
Kod pocztowy 84-105
Tablice rejestracyjne GPU
SIMC 0935067
Położenie wsi
Położenie wsi
Położenie na mapie gminy Władysławowo
Mapa lokalizacyjna gminy Władysławowo
Karwia
Karwia
Położenie na mapie powiatu puckiego
Mapa lokalizacyjna powiatu puckiego
Karwia
Karwia
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa pomorskiego
Karwia
Karwia
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Karwia
Karwia
Ziemia 54°49′44″N 18°12′36″E/54,828889 18,210000

Karwia (kaszb. Karwiô, niem. Karwen)[1]wieś w Polsce, w województwie pomorskim, w powiecie puckim, w gminie Władysławowo[2], nad Morzem Bałtyckim.

Karwia to nadmorska miejscowość letniskowa. Posiada szeroką plażę o długości około 3 km, przystań morską dla rybaków (pas plaży) i dwa letnie kąpieliska. Większość zabudowy obejmuje liczne prywatne kwatery, pensjonaty i ośrodki wypoczynkowe. Zachowało się wiele obiektów budowlanych sprzed II wojny światowej sięgających nawet lat 90. XIX wieku, wybudowanych w charakterystycznym stylu rozpowszechnionym na Nórdze posiadających wartość zabytkowo-historyczną.

W latach 1963-1972 część osiedla Jastrzębia Góra. W latach 1973–2014 część miasta Władysławowo.

Położenie[edytuj]

Karwia jest położona na wschodnim krańcu Wybrzeża Słowińskiego, między Kanałem Karwinką od zachodu a strugą Czarna Woda od wschodu. Wieś graniczy: od wschodu z sołectwem Ostrowo, z południa z miejscowością Karwieńskie Błoto Pierwsze, z zachodniej strony z miejscowością Karwieńskie Błoto Drugie i od północy z Bałtykiem. Do najbliższego miasta Władysławowa jest stąd 16 km, do Pucka 25 km, Helu 51 km, Sopotu 61 km, Łeby 63 km.

Około 7 km od zabudowań znajduje się najdalej na północ wysunięty punkt Polski (przed II wojną światową Karwia była najdalej wysuniętą wsią na północ Polski, nie licząc regionów dzisiejszej Litwy). Przez miejscowość przebiega droga wojewódzka nr 215 łącząca Władysławowo i Sulicice.

Według danych urzędu miejskiego powierzchnia sołectwa wynosi 245,6 ha[3].

Warunki przyrodnicze[edytuj]

Pas wybrzeża Karwi stanowi część Nadmorskiego Parku Krajobrazowego (na północ od ul. Wojska Polskiego), zaś pozostały obszar sołectwa stanowi część Nadmorskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu. W Karwi przybrzeżne wody Bałtyku w pasie o około 15 kilometrowej szerokości wchodzą w skład obszaru specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 o nazwie PLB990002 Przybrzeżne Wody Bałtyku. Zimują tu w znaczących ilościach nur czarnoszyi i rdzawoszyi. Szczególne znaczenie mają również populacje lodówki, nurnika i uhli. W faunie dominują drobne skorupiaki i rzadko foki szare i obrączkowane i morświny[4].

Galeria - środowisko[edytuj]

Zdjęcia z 2016 roku:

Historia[edytuj]

Karwia po raz pierwszy pojawia się w dokumentach w 1274 roku. W XIII wieku była prawdopodobnie lokowana na prawie chełmińskim jako mała osada rybacka. Osadę otaczały od południa i zachodu bagna zalewane cyklicznie przez morze[5]. W 1599 roku starosta pucki Jan Wejher sprowadził osadników holenderskich w celu ich osuszenia i przywrócenia do użytkowania. Zbudowali na nich nową osadę Karwieńskie Błota i wywarli także wpływ na rozwój sąsiedniej Karwi. Pod koniec XVI wieku rybacy z Karwi daninę w postaci ryb płacili kościołowi w Strzelnie. W 1677 roku król polski Jan III Sobieski zwolnił ich z podatku za połów ryb. Polska nazwa osady pojawiła się około 1670 roku. W 1773 roku morze zalało całą miejscowość. Bałtyk często zalewał wieś w czasie sztormów. Dopiero w latach 1930-stych na zachód od wsi wybudowano kilometrową tamę typu holenderskiego, która zabezpieczyła wieś przed powodziami[6].

W Karwi w latach 1945-1991 stacjonowała strażnica WOP. Budynki byłej placówki przekształcono na ośrodek szkoleniowo-wypoczynkowy Straży Granicznej[7]. W 1950 roku wzniesiono nowy kościół, a w 1957 roku została erygowana parafia rzymskokatolicka. Mieszkańcy Karwi zajmowali się głównie rybołówstwem oraz rolnictwem i hodowlą bydła[5]. W okresie międzywojennym do Karwi zaczęło przybywać coraz więcej letników. Polska miała wtedy zaledwie 24 kilometrowy dostęp do morza otwartego (od Dębek przez Karwię do Władysławowa) nie licząc Półwyspu Helskiego[7]. Ale zdecydowany rozwój wsi jako nadmorskiej miejscowości letniskowej rozpoczął się pod koniec XX wieku. W 2012 roku w Karwi wyznaczono dwa letnie kąpieliska nadmorskie z wejściami na plażę nr 43 i 45 z ulicy Wojska Polskiego[8][4], a kąpielisko z wejściem nr 43 spełniało obowiązkowe wymogi jakościowe dla wody w kąpielisku Unii Europejskiej[9].

Przynależność administracyjna miejscowości w okresie powojennym:

  • 1946–1954 Karwia w gminie Strzelno, powiat wejherowski, województwo gdańskie
  • 1954–1960 Karwia jako Gromada w powiecie puckim
  • 1960–1972 Karwia należy do Gromady Jastrzębia Góra
  • 1973–2014 Karwia w granicach miasta Władysławowa
  • 2015– nadal, Karwia jako wieś sołecka w gminie miejsko-wiejskiej Władysławowo[10]

Demografia[edytuj]

W 1678 roku w osadzie mieszkało 39 osób. W 1849 roku wieś liczyła 201 mieszkańców. W 1905 roku liczba mieszkańców Karwi wzrosła do 323. Popularnymi nazwiskami byli: Bisewski oraz Wittbrodt, Volkmann, Schmundt, które wiązały się z osadnikami holenderskimi[5]. Po drugiej wojnie światowej nastąpił znaczny przyrost ludności zwłaszcza na przełomie XX i XXI wieku kiedy wieś zmieniła charakter z osady rybackiej i rolniczej na letniskową. W 2008 roku Karwia liczyła 931, a w 2012 roku 992 stałych mieszkańców[4].

Galeria - infrastruktura[edytuj]

Zdjęcia z 2016 roku:

Polityka[edytuj]

W referendum 2003 roku Karwia zdecydowanie opowiedziała się za wejściem Polski do Unii Europejskiej, gdyż oddano 84,61% głosów na tak[11].

W wyborach parlamentarnych do Sejmu w dniu 25 października 2015 roku wieś zdecydowanie poparła chrześcijańsko-demokratyczną Platformę Obywatelską, która zdobyła 44,90% głosów. Na drugie ugrupowanie Prawo i Sprawiedliwość oddano 26,28% głosów[12].

Także w wyborach prezydenckich w 2015 roku mieszkańcy Karwi głosowali na kandydata Platformy Obywatelskiej Bronisława Komorowskiego, który zdobywając 68,25% głosów wyraźnie pokonał w II turze Andrzeja Dudę (31,75% głosów) przedstawiciela konserwatywno-chadeckiej partii Prawo i Sprawiedliwość[13].

Natomiast w wyniku ostatnich wyborów samorządowych do Rady Miejskiej przeprowadzonych w dniu 16 listopada 2014 roku Karwia jest reprezentowana w 15 osobowej Radzie Miejskiej przez jednego radnego z Komitetu Wyborczego Wyborców Pozytywne Zmiany[14][15].

Religia[edytuj]

Zabytki[edytuj]

W miejscowości nie ma obiektów zabytkowych wpisanych do rejestru zabytków województwa pomorskiego. Według gminnej ewidencji zabytków przyjętej 07 kwietnia 2014 r. obiektami historyczno–zabytkowymi w Karwi są [16]:

  • Pensjonat Łucja z początku XX wieku przy ul. Wojska Polskiego 2
  • Kościół rzymskokatolicki pw św. Antoniego Padewskiego wybudowany w latach 1948-50
  • Kaplica murowana z początku XX wieku przy ul. 12 Marca 64
  • Krzyż przydrożny na styku ul. Wojska Polskiego i Kopernika
  • Domy mieszkalne z początku XX wieku: nr 5, 7–9, 10/12/14, 24, 58/60 na ul. 12 Marca; nr 8, 20, 25, 30 wraz z budynkiem gospodarczym, 33 i 37–39 na ul. Wojska Polskiego; nr 5 i 6 na ul. Dobrej i nr 5 na ul. Kopernika.

Galeria - zabytki[edytuj]

Zdjęcia z 2016 roku:

Turystyka[edytuj]

Szlaki piesze

Szlaki rowerowe

Szlaki konne

Sport[edytuj]

W Karwi działa klub sportowy "Norda Karwia"[18][19]. Drużyna piłkarska klubu w rozgrywkach gdańskiej klasy "B" w sezonie 2015/2016 zajęła 6 miejsce[20].

Związani z Karwią[edytuj]

Przypisy

  1. Fryderyk Lorentz, "Polskie i kaszubskie nazwy miejscowości na Pomorzu Kaszubskiem" (ISBN 83-60437-22-X) (ISBN 978-83-60437-22-3)
  2. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 4 grudnia 2014 r. w sprawie ustalenia, zmiany i zniesienia urzędowych nazw niektórych miejscowości oraz ustalenia nazw obiektów fizjograficznych (Dz. U. z 2014 r. Nr 0, poz. 1832)
  3. Gmina w liczbach (pol.). Urząd Miejski we Władysławowie. [dostęp 2010-02-17].
  4. a b c Strategia Rozwoju Gminy Miasta Władysławowa do 2020 roku – na stronie BIP Gminy Władysławowo. [dostęp 2016-04-18].
  5. a b c Wojciech Czerwiński, Władysławowo, Krajowa Agencja Wydawnicza Gdańsk, 1988 rok, str.32
  6. Karwia – strona miasta Władysławowa. [dostęp 2016-07-11].
  7. a b Nasze tradycje – strona Morskiego Oddziału Straży Granicznej. [dostęp 2016-07-08].
  8. Uchwała Nr XXV/211/2012 Rady Miejskiej Władysławowa z dnia 25 kwietnia 2012 r. (Dz. Urz. Woj. Pomorskiego z 2012 r. poz. 1677)
  9. Bathing water quality – data viewer (ang.). European Environment Agency. [dostęp 2013-06-09].
  10. Uchwała Nr XVIII/210/04 Rady Miejskiej Władysławowa z dnia 28 kwietnia 2004 r. ws. statutu sołectwa (Dz. Urz. Woj. Pomorskiego z 2004 r. Nr 109, poz. 1924)
  11. Władysławowo wyniki głosowania – strona PKW. [dostęp 2016-06-05].
  12. Obwodowa Komisja Wyborcza nr 12 Karwia – strona PKW. [dostęp 2016-06-05].
  13. Władysławowo zbiorcze statystyki głosowania – strona PKW. [dostęp 2016-006-05].
  14. Miasto Władysławowo –wyniki głosowania – strona PKW. [dostęp 2016-06-05].
  15. Władysławowo – strona gminy. [dostęp 2016-06-05].
  16. Gminna Ewidencja Zabytków Władysławowo – strona BIP gminy. [dostęp 2016-06-10].
  17. Szlak Nadmorski–Zatokowy – strona Oddziału PTTK Gdańsk. [dostęp 2016-07-28].
  18. Kluby sportowe – strona miasta Władysławowa. [dostęp 2016-07-31].
  19. Norda Karwia – strona klubu. [dostęp 2016-07-31].
  20. Klasa B grupa Gdańsk I sezon 2015/2016 – strona pomorskifutbol. [dostęp 2016-07-31].

Bibliografia[edytuj]

  • Wojciech Czerwiński, Władysławowo, Krajowa Agencja Wydawnicza Gdańsk, 1988 rok, ISBN 83-03-01890-6
  • Roman Drzeżdżon, Kleka albo kaszubskie ABC..., REGION, Gdynia, 2009 rok, ISBN 978-83-7591-079-7

Linki zewnętrzne[edytuj]