Katastrofa lotnicza w Topolowie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Katastrofa lotnicza w Topolowie
Ilustracja
Państwo  Polska
Miejsce Topolów
Data 5 lipca 2014
Godzina 16:18[1] czasu polskiego
Rodzaj Zderzenie z ziemią
Przyczyna Nieznana
Ofiary 11 osób
Ranni 1 osoba
Ocaleni 1 osoba
Statek powietrzny
Nazwa Piper PA-31 Navajo
Użytkownik Szkoła Spadochronowa Omega
Numer N11WB
Start Polska Częstochowa
Cel lotu (lot szkoleniowy)
Pasażerowie 11 osób
Załoga 1 osoba
Położenie na mapie gminy Mykanów
Mapa lokalizacyjna gminy Mykanów
miejsce zdarzenia
miejsce zdarzenia
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
miejsce zdarzenia
miejsce zdarzenia
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
miejsce zdarzenia
miejsce zdarzenia
Położenie na mapie powiatu częstochowskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu częstochowskiego
miejsce zdarzenia
miejsce zdarzenia
Ziemia50°54′22,4″N 19°09′35,9″E/50,906222 19,159972

Katastrofa lotnicza w Topolowie wydarzyła się 5 lipca 2014 roku we wsi Topolów w województwie śląskim. W wyniku katastrofy samolotu Piper PA-31 Navajo, transportującego spadochroniarzy, śmierć poniosło 11 osób, a 1 została ranna.

Przed katastrofą[edytuj | edytuj kod]

Samolot Piper PA-31 Navajo wystartował z lotniska w Rudnikach. Maszyna należała do szkoły spadochronowej Omega[2]. Na jej pokładzie znajdowało się 12 osób: pilot, właściciel szkoły, trzech jej klientów, trzech instruktorów i czterech kursantów. Przed lotem zbiorniki paliwa uzupełnione o 50 l benzyny.

Przebieg lotu[edytuj | edytuj kod]

Samolot Piper PA-31P Pressurized Navajo o znakach rozpoznawczych N11WB około godziny 16:00 wystartował do ósmego lotu tego samolotu w tym dniu. Start początkowo przebiegał normalnie. Po osiągnięciu wysokości około 100 m AGL wskutek spadku mocy zespołu napędowego i braku wznoszenia pilot podjął decyzję o lądowaniu awaryjnym w terenie przygodnym w odległości ok. 4,2 km w linii prostej od progu pasa. W jego końcowej fazie przeciągnięta maszyna wpadła w prawy korkociąg.

Katastrofa[edytuj | edytuj kod]

Po wykonaniu około ¾ obrotu w prawo wokół swej osi podłużnej, przy znacznym kącie pochylenia „na nos” i przechyleniu samolot końcówką lewego skrzydła uderzył w drzewo, a potem w ziemię lewym silnikiem, przodem kadłuba i prawym silnikiem. Po upadku „na brzuch” samolot uległ rozbiciu (oderwały się śmigła z ich przekładniami, kadłub oderwał się od skrzydeł i przewrócił się na prawy bok, w wyniku czego drzwi wejściowe znalazły się „u góry”). Znaczny wyciek paliwa z uszkodzonych zbiorników skrzydłowych w kontakcie z rozgrzanymi elementami siników w trakcie spontanicznej akcji ratowniczej spowodował pożar, jaki objął lewe i prawe skrzydło w strefie zbiorników paliwa, lewy silnik, częściowo prawy silnik i kadłub prócz części tylnej. Samolot uległ katastrofie kilka minut po starcie, 3 kilometry od lotniska w Rudnikach[3]. Maszyna rozbiła się w sadzie we wsi Topolów. Katastrofę przeżył jeden z pasażerów, którego z wraku wydobyli pobliscy mieszkańcy. Mężczyzna został śmigłowcem przetransportowany do szpitala w Częstochowie[4].

Akcja ratunkowa na miejscu katastrofy[edytuj | edytuj kod]

Samolot rozbił się na obszarze niezamieszkałym. Po upadku zapalił się. Akcję ratowniczą początkowo prowadzili świadkowie, mieszkańcy miejscowości Topolów, w tym były strażak. Z płonącego samolotu wydobyto trzy poważnie ranne (w tym dwie silnie poparzone) osoby, który przeżył katastrofę. Poparzonych osób nie udało się uratować. Straż pożarna informację o zdarzeniu otrzymała o godzinie 16:18. Strażacy po zabezpieczeniu terenu udzielili pomocy przedmedycznej rannemu, rozpoczęli gaszenie pożaru wraku oraz przygotowali miejsce lądowania śmigłowca Lotniczego Pogotowia Ratunkowego. Po ugaszeniu pożaru we wraku wydobyto zwęglone zwłoki dziewięciu osób. W akcji uczestniczyło 18 zastępów PSP, 2 jednostki OSP z KSRG oraz 7 jednostek spoza KSRG oraz ponad stu policjantów z oddziałów prewencji z Częstochowy i Katowic. Działania ratownicze zakończono 6 lipca o godz. 08.36[1].

Przyczyny katastrofy[edytuj | edytuj kod]

Przyczyny katastrofy badała prokuratura i Państwowa Komisja Badania Wypadków Lotniczych[5]. Ustalenia PKBWL do lutego 2020 wskazywały, że w momencie uderzenia samolotu o ziemię lewy silnik nie pracował, maszyna zderzyła się z ziemią przy pochyleniu bliskim kąta 90° w lewym korkociągu, z przechyleniem ok. 70°. Samolot w momencie uderzenia o ziemię miał schowane podwozie[6]. Samolot był zatankowany paliwem przeznaczonym dla samochodów[7].

Przyczyny katastrofy w oparciu o raport PKBW[edytuj | edytuj kod]

  • Bezpośrednią przyczyną katastrofy było powstanie asymetrii ciągu zespołu napędowego, jako całości, wskutek awarii prawego sinika, a następnie przeciągnięcie w ostatniej fazie lądowania awaryjnego
  • Zniszczeniu uległo sprzędło kołkowe połączenia wału korbowego z wałkiem napędowym przekładni śmigła prawego silnika, co spowodowało wyłączenie z pracy prawego silnika samolotu i przerwanie pracy regulatora kąta natarcia jego łopat, powodując ich ustawienie w chorągiewkę, czego wynikiem stała się asymetria ciągu prowadząca do przeciągnięcia samolotu i utraty sterowności.
  • Uszkodzenie to mogło być spowodowane uderzeniem śmigła w przeszkodę, w okolicznościach i czasie, których nie udało się ustalić lub długotrwałym procesem zmęczeniowym, wywołanym nierównomierną pracą silnika (w silniku tym wymieniono jeden z cylindrów).
  • W trakcie badania PKBWL ustaliła, że samolot był użytkowany bez ważnego Świadectwa Zdatności do Lotu.

Okoliczności sprzyjające wypadkowi[edytuj | edytuj kod]

  • Niewłaściwa obsługa techniczna samolotu.
  • Obniżenie mocy lewego silnika wskutek nieprawidłowej eksploatacji.
  • Stosowanie paliwa niezgodnego z wymaganiami wytwórcy silników (paliwo samochodowe)
  • Przeróbka samolotu z naruszeniem jego Certyfikatu Typu.
  • Warunki meteorologiczne – wysoka temperatura otoczenia.
  • Niewielki nalot pilota na typie

Samolot[edytuj | edytuj kod]

Był to wyprodukowany w 1976 roku, jako 8-miejscowa wersja dyspozycyjna. Egzemplarz kupiony w USA w 2014. Sprowadzony drogą lotnicza do Polski. W trakcie tego przelotu awaria w systemie prądotwórczym. Następnie kolejne zdarzenia związane z niesprawnościami silników. Naprawa doraźna sinika (wymiana cylindra. Samolot w maju 2014 r. dostosowany w Polsce do wywożenia skoczków spadochronowych. Pozostawiono jeden fotel pilota i zamiast pozostałych foteli zamontowano dwie ławeczki dla spadochroniarzy wzdłuż kadłuba. Drzwi ciśnieniowe zastąpione roletowymi, na zewnątrz kadłuba dodano deflektor przed przednią krawędzią drzwi oraz uchwyt, poręcz i stopień dla skoczków. W dniu wypadku rejestracja samolotu w USA była nieważna. Zauważalna zaawansowana i rozległa korozja podwozia. W ocenie komisji PKBWL z powodu dłuższego postoju samolotu w wodzie o głębokości ok. 0,5 m, na przykład na lotnisku dotkniętym powodzią.

Inne informacje[edytuj | edytuj kod]

Analiza wypadków innych samolotów tego typu o zbliżonych okolicznościach wskakuje, że maszyna ta w przypadku awarii jednego silnika stwarza znaczne kłopoty nawet pilotom o dużym doświadczeniu. Próby lądowania w takiej konfiguracji podejmowane w deficycie czasu przez pilotów o przeciętnych umiejętnościach i doświadczeniu zazwyczaj kończą się katastrofą. Drastyczny spadek osiągów i znaczne pogorszenie właściwości pilotażowych w przypadku wystąpienia asymetrii ciągu prowadzi do utraty sterowności, a nawet przewrócenia samolotu „na plecy” w ostatniej fazie lotu.

Załoga[edytuj | edytuj kod]

Dowódca statku powietrznego (lat 29) posiadał licencję pilota samolotowego zawodowego CPL(A) z ważnymi wpisami, w tym do prowadzenia korespondencji radiotelefonicznej w języku angielskim. Nalot ogólny na samolotach 996 godzin. Nalot na typie, na którym nastąpił wypadek prawdopodobnie 40 godzin. Ważne orzeczenie lotniczo-lekarskie bez ograniczeń[8].

Ofiary[edytuj | edytuj kod]

W wypadku zginął pilot samolotu, współwłaściciel szkoły spadochronowej, jej instruktorzy, skoczkowie spadochronowi, uczniowie-skoczkowie oraz pasażerowie skoków tandemowych. Nazwiska ofiar podane do publicznej wiadomości:

  1. Aleksander Dziąg (lat 21)
  2. Rafał Grabowski (lat 35)
  3. Damian Lesiak (lat 23)
  4. Przemysław Matuszewski (lat 37)[9]
  5. Cezary Młyńczak (lat 35)
  6. Andrzej Otręba (lat 32)
  7. Kamil Stachura (lat 22)
  8. Jakub Stożek (lat 30)
  9. Adam Strużyk (lat 40)
  10. Paula Szymańska (lat 28)
  11. Bartłomiej Wójciak (lat 27)[1]

Katastrofę przeżył Marek Haczyk, który odniósł obrażenia[10].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c http://archive.is/20140714052058/http://lotniczapolska.pl/11-ofiar-katastrofy-samolotu-ze-skoczkami,34648
  2. Katastrofa samolotu pod Częstochową. Nie żyje jedenaście osób. [dostęp 2014-07-05].
  3. Katastrofa w Topolowie: Rozbił się samolot ze skoczkami. Zginęło 11 osób. [dostęp 2014-07-05].
  4. Katastrofa samolotu: Przeżył 40-latek. [dostęp 2014-07-05].
  5. Katastrofa samolotu ze skoczkami. [dostęp 2014-07-05].
  6. Ministerstwo Inwestycji i Rozwoju – Ministerstwo Inwestycji i Rozwoju, www.mir.gov.pl [dostęp 2018-01-31] (pol.).
  7. Janusz Strzelczyk: Katastrofa samolotu w Topolowie. Samolot leciał na paliwie samochodowym (pol.). Polskatimes.pl, 2015-07-01. [dostęp 2/07/2015].
  8. Państwowa Komisja Badania Wypadków Lotniczych, RAPORT KOŃCOWY WYPADEK 0981/14, 2019.
  9. http://www.aeroklub-czestochowa.org.pl/pogrzeb-przemyslawa-matuszewskiego/
  10. Jako jedyny przeżył katastrofę samolotu. „Czuję, jakbym dostał drugą szansę” (pol.). tvp.info, 2014-07-30. [dostęp 2014-07-30].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]