Spadochroniarstwo

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Spadochroniarz
Spadochroniarz - widok z samolotu
Spadochroniarz z flagą Polski na pokazach lotniczych AirShow 2007
Lądujący spadochroniarz

Spadochroniarstwosport polegający na wykonywaniu skoków spadochronowych, w których - zależnie od dyscypliny - ocenie podlega element składowy skoku, np. wykonywanie akrobacji w swobodnym spadaniu, wykonanie akrobacji na otwartej czaszy lub precyzja lądowania.

Spadochroniarstwo jest sportem młodym. W miarę zdobywania przez skoczków coraz większych umiejętności i doświadczenia doskonalono zasady rywalizacji sportowej w spadochroniarstwie, zwiększano stopień trudności w uprawianych dotąd dyscyplinach lub wprowadzano nowe. Duży wpływ na zmiany regulaminów zawodów spadochronowych miało także doskonalenie konstrukcji spadochronu sportowego.

Dyscypliny sportu spadochronowego[edytuj]

Dwie pierwsze tworzą konkurencje klasyczne, obecnie bardzo rzadko uprawiane.

Odmianą sportu spadochronowego, w którym również są rozgrywane zawody jest B.A.S.E. - sport polegający na skakaniu ze spadochronem z obiektów stałych (budynki, klify, anteny, itp.):

  • ProBase Track Race,
  • World Wingsuit League.

Dodatkowo zawodnicy startują w zawodach, w których konkurencje spadochronowe są składowymi wielobojów, np. wielobój spadochronowy. W wieloboju spadochronowym rozgrywane są konkurencje:

  • celność lądowania w dzień
  • celność lądowania w nocy
  • pływanie stylem dowolnym na dystansie 100 m
  • bieg przełajowy na dystansie 3 km
  • strzelanie z kbks (karabinek sportowy) na odległość 50 m.

Spadochroniarstwo w Polsce[edytuj]

Historia[edytuj]

  • 1929 - uruchomienie w Legionowie warsztatu spadochronów typu Irvin[1].
  • 1936 - LOPP hasłem „Młodzież na spadochrony” inicjuje uprawianie sportu spadochronowego[2].
  • 1937 - 5 września w Wieliszewie miał miejsce pierwszy w Polsce grupowy skok ze spadochronami typu Irvin. W pokazie wzięło udział 60 skoczków[3].
  • 1945 - 23 marca Tadeusz Litwiński wykonał pierwszy po wojnie skok ze spadochronem w Polsce. Był to już jego 23 skok[4].
  • 1946 - 3 marca z okazji 600-lecia Bydgoszczy, podczas pokazu zademonstrowano desant 157 skoczków z samolotów Douglas C-47 Skytrain[4].
  • 1946 - por. Tadeusz Litwiński wykonał w Polsce pierwszy setny skok ze spadochronem[5].
  • 1947 - 10 maja 12 skoczków wojskowych wykonało pierwszy skok grupowy z wysokości 4000 m z 40 sekundowym opóźnieniem[4].
  • 1948Liga Lotnicza organizuje pierwszy po wojnie instruktorski kurs spadochronowy[6].
  • 1951 – otwarcie Centrum Wyszkolenia Spadochronowego w Nowym Targu.
  • 1952 – w Warszawie przeprowadzono I Krajowe Zawody Spadochronowe[6].
  • 1954 – rozegrano po raz pierwszy Spadochronowe Mistrzostwa Polski. W tym samym roku na listę rekordów świata wpisał się pierwszy Polak Jerzy Kubaczewski[6]
  • 1955 – Polacy po raz pierwszy startowali w międzynarodowych zawodach spadochronowych w Bułgarii.
  • Nowy okres rozwoju sportu spadochronowego rozpoczął się w 1956 roku, w wyniku reaktywowania działalności Aeroklubu.
  • 1956 - Międzynarodowe sukcesy polskiego spadochroniarstwa rozpoczęły się, gdy na zawodach w Moskwie zespół męski: Paweł Lipowczan, Roman Lewandowski i Józef Wójcik, zajął III miejsce w skokach grupowych[7].
  • 1957 - kpt. Tadeusz Dulla ustanowił rekord opóźnienia w skoku ze spadochronem: 195 sekund przy skoku z wysokości 12950 m[8].
  • 1958 – w Bratysławie Anna Franke wywalczyła tytuł wicemistrzyni świata, a polski zespół kobiecy (Anna Franke, Antonina Chmielarczyk, Maria Wojtkowska)[9] zajął 2 miejsce w klasyfikacji ogólnej[10].
  • 1959 – kpt. Zdzisław Szewdziuk wykonał pierwszy w Polsce tysięczny skok ze spadochronem[5]
  • 1962 – VI Spadochronowe Mistrzostwa Świata w Orange (USA). Polska reprezentacja kobieca w składzie: Anna Franke, Antonina Chmielarczyk, Janina Krajewska i Marianna Puchar w konkurencji drużynowej zajęły III miejsce, zdobywając brązowy medal. W konkurencji skoku grupowego zajęły II miejsce, zdobywając srebrny medal i tytuł Wicemistrzyń Świata[11] [12].
  • 1964 – 24 września Antonina Chmielarczyk jako pierwsza w Polsce kobieta wykonała 1000 skoków ze spadochronem[13].
  • 1968 – Edward Ligocki zdobył w Grazu (Austria) tytuł II wicemistrza świata w celności lądowania[7].
  • 1972 – Spadochronowe Mistrzostwa Świata w USA. Reprezentant Polski Edward Ligocki zdobył tytuł II wicemistrza świata w celności lądowania[12].
  • 1974 – w Szolnok (Węgry) Stanisław Sidor zdobył tytuł mistrza świata w skokach na celność lądowania[7], a drużyna żeńska srebrny medal w skokach grupowych na celność lądowania.
  • 1976 – w Rzymie drużyna męska zdobyła srebrny medal w skokach grupowych na celność lądowania.
  • 1992 – w Trieben (Austria) drużyna męska w składzie: Andrzej Lamch, Wojciech Białobrocki, Marian Bobowski, Marcin Bielecki, Marek Tarczykowski, zdobyła 2 miejsce w klasyfikacji drużynowej.
  • 1993 – Spadochronowe Mistrzostwa Europy. W miejscowości Timișoara (Rumunia), zawodnik Andrzej Lamch zajął II miejsce w klasyfikacji ogólnej oraz II miejsce w konkurencji akrobacji spadochronowej. Monika Sadowy zdobyła brązowy medal w klasyfikacji ogólnej juniorek oraz w srebrny w konkurencji akrobacji spadochronowej juniorek.
  • 1995 – Spadochronowe Mistrzostwa Europy. W miejscowości Efez (Turcja), drużyna męska zdobyła III miejsce w klasyfikacji drużynowej oraz III miejsce w konkurencji grupowej celności lądowania. Monika Filipowska zdobyła brązowy medal w klasyfikacji ogólnej juniorek oraz w srebrny w konkurencji akrobacji spadochronowej juniorek.
  • 1996 – na Mistrzostwach Świata w m. Bekescsabie (Węgry) Monika Filipowska (aktualne nazwisko Sadowy-Naumienia) zdobyła brązowy medal w celności lądowania seniorek , złoty w celności juniorek oraz srebrny w klasyfikacji ogólnej juniorek.
  • 1997 – na I Światowych Igrzyskach Lotniczych w Efez (Turcja) Monika Filipowska (Sadowy-Naumienia) zdobyła złoty medal w konkurencji celności lądowania juniorek, srebrny w klasyfikacji ogólnej juniorek, a Tomasz Stryjak medal brązowy w konkurencji celności lądowania.
  • 1997 – na I Światowych Igrzyskach Sportów Nieolimpijskich w Lahti (Finlandia) Monika Filipowska (Sadowy-Naumienia) zdobyła medal brązowy.
  • 1999 – na Pucharze Mistrzów w Thalgau Austria Andrzej Lamch zdobył tytuł absolutnego Mistrza Mistrzów, był też trzeci w celności lądowania, a Monika Filipowska (Sadowy-Naumienia) wywalczyła brąz w celności lądowania kobiet.
  • 2000 – na XXV Spadochronowych Mistrzostwach Świata w regionie Ise-Szima (Japonia) Monika Filipowska (Sadowy-Naumienia) zdobyła tytuł mistrzyni świata w celności lądowania.
  • 2002 – rozegrano pierwszy w Polsce o tej randze, a II Puchar Świata w skokach na celność lądowania. Zawody odbyły się w Osieku nad Notecią. Udział w nim wzięło 142 zawodników z 17 państw. Polacy zdobyli II miejsce i srebrny medal w skokach grupowych na celność lądowania.
  • 2003 – 30 września Rekord Polski 30 WAY – Piotrków Trybunalski - Polacy utworzyli 30-osobową formację w dyscyplinie BIG-WAY (tworzenie wielkich formacji powietrznych)[14].
  • 2005 - Mistrzostwa Europy - Prościejów - drużyna kobiet zdobyła brązowy medal w dwuboju.
  • 2011 - Mistrzostwa Europy - Kikinda- polski zespół kobiecy w składzie Ewa Wesołowska, Irena Paczek-Krawczak, Bogna Bielecka, Agnieszka Wiesner, Monika Sadowy-Naumienia zdobyły brązowy medal w drużynowej celności lądowania oraz srebrny w drużynowym dwuboju kobiet[15].
  • 2013 - Mistrzostwa Europy - Czeboksary: kpt. Monika Sadowy-Naumienia zdobyła brązowy medal w celności lądowania. Polski zespół kobiecy w składzie Ewa Wesołowska, Irena Paczek-Krawczak, Bogna Bielecka, kpr. pchor. Agnieszka Wiesner, kpt. Monika Sadowy-Naumienia zdobyły brązowy medal w drużynowej celności lądowania[16].
  • 2013 - Mistrzostwa Europy - Banja Luka - w Artistic Events - w Konkurencji Vertical Formation Skydiving (VFS) Polacy zajęli 3 miejsce, skład drużyny: Dariusz Filipowski, Artur Karwowski, Sebastian Matejek, Piotr Bereda, Agnieszka Roman[17].
  • 2014 - Spadochronowy Puchar Świata - Monika Sadowy-Naumienia w klasyfikacji ogólnej zdobyła brązowy medal w celności lądowania[18].
  • 2014 - Międzynarodowe Zawody Spadochronowe - Dubaj - Polska reprezentacja w dyscyplinie VFS (Vertical Formation Skydiving) zdobyła srebro. Polski zespół składał się z pięciu osób: Marek Nowakowski, Marcin Seń, Maciej Michalak, Mariusz Wnuk oraz Agnieszka Roman jako kamerzystka[18] [a].
  • 2014 - I Tunelowe Mistrzostwa Świata w VFS - USA - Drużyna Fly Definition (Dariusz Filipowski, Artur Karwowski, Sebastian Matejek, Piotr Bereda, Agnieszka Roman) zdobyła srebrny medal[19].
  • 2015 - Rekord Polski Kobiet 34 WAY - Klatovy - Polskie spadochroniarki ustanowiły nowy Rekord Polski Kobiet w dyscyplinie BIG-WAY i stworzyły formację 34-osobową[20].
  • 2015 - wertykalny Rekord Polski Kobiet (Head Down) - Klatovy - Polskie spadochroniarki (Olimpia Patej, Beata Masłowska, Izabela Pilarczyk, Agnieszka Roman) ustanowiły pierwszy Rekord Polski Kobiet Head Down w historii[20].
  • 2015 - Rekord Polski 100 WAY - Klatovy - Polacy utworzyli 100-osobową formację w dyscyplinie BIG-WAY (tworzenie wielkich formacji powietrznych). Polska dołączyła jako ósme państwo na świecie do „Klubu 100-WAY”[21] [22] [23].
  • 2015 - 8. Mistrzostwa Europy FAI w Konkurencjach Klasycznych - Erden (Bułgaria). Polska drużyna kobieca w składzie: Bogna Bielecka, Monika Sadowy, Irena Paczek-Krawczak, Ewa Wesołowska i Agnieszka Wiesner zdobyły srebrny medal w grupowej celności lądowania oraz medal brązowy w klasyfikacji drużynowej. Monika Sadowy- Naumienia zdobyła srebrny medal w klasyfikacji indywidualnych skoków na celność lądowania[24].
  • 2015 – I Mistrzostwa Świata w Indoor Skydivingu - Praga (Czechy). We Freestyle’u Solo Juniorów – Maja Kuczyńska zdobyła złoty medal, a Andrzej Sołtyk srebrny. W kategorii 4-WAY-VFS, oficjalna Reprezentacja Polski w czwórkach wertykalnych zespół Fly Definition: Dariusz Filipowski, Damian Piotr Bereda, Rafał Popławski oraz Sebastian Matejek zdobyła brązowy medal[25] [26].
  • 2015 – Spadochronowe Mistrzostwa Europy Way4 VFS międzynarodowych zawodów w lataniu w tunelu aerodynamicznym - Teuge (Holandia). Klasyfikacja ogólna kobiet - 3 miejsce, brązowy medal, tytuł drugiego wice mistrza Europy[27].
  • 2015 – Puchar Świata w celności lądowania - Lesce (Słowenia). Indywidualnie: 3 miejsce, brązowy medal Monika Sadowy-Naumienia[27].
  • 2015 – Puchar Świata w celności lądowania - Peiting (Niemcy). Indywidualnie: 1 miejsce, złoty medal Monika Sadowy-Naumienia[27].
  • 2015 – Puchar Świata – Belluno (Włochy). Drużynowo: 1 miejsce, złoty medal – Monika Sadowy-Naumienia, Agnieszka Wiesner, Ewa Wesołowska, Irena Paczek-Krawczak, Bogna Bielecka[27].
  • 2016 – Międzynarodowe Zawody w lataniu, w tunelu aerodynamicznym 3. Wind Games 2016 - Castelló d'Empúries Hiszpania. W konkurencji Freestyle Music Maja Kuczyńska zdobyła srebrny medal[28].

Prawo[edytuj]

  • W 2013 zgodnie z rozporządzeniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 26 marca 2013 roku załącznik nr 4 rozdział 6 punkt 4.4.1.[29] uczeń-skoczek może wykonywać skoki bez urządzenia zabezpieczającego *AAD dla spadochronu zapasowego, jeżeli:
    • skoki są wykonywane z natychmiastowym otwarciem pokrowca spadochronu głównego – na linę desantową lub
    • skoczek jest wyposażony w urządzenie zabezpieczające otwarcie pokrowca spadochronu głównego.”
  • Wymagania do skoków w Polsce[30]:

Zobacz też[edytuj]

Uwagi

  1. Były tylko dwie startujące drużyny w tej dyscyplinie.
  2. Załącznik nr 7, rozdział 2 punkt 8 (Dz. U. z 2013 r. Nr , poz. 440)

Przypisy

  1. Brodecki 2009 ↓, s. 9.
  2. Czasza i karabin (cz. 2). Rola LOPP (pol.). lotniczapolska.pl. [dostęp 2015-03-24].
  3. Czasza i karabin (cz. 3). Szkolenie spadochronowe w wojsku (pol.). lotniczapolska.pl. [dostęp 2015-03-24].
  4. a b c Brodecki 2009 ↓, s. 10.
  5. a b Brodecki 2009 ↓, s. 12.
  6. a b c O dyscyplinie (pol.). spadochrony.aeroklub-polski.pl. [dostęp 2015-02-02].
  7. a b c Archiwum AGL 1979 ↓, s. 3.
  8. Brodecki 2009 ↓, s. 12-14.
  9. Hypkie (red.) i Kucharski (red.) 2003 ↓, s. 319.
  10. Archiwum AGL 1985 ↓, s. 6.
  11. Wójcikiewicz 1972 ↓, s. 1.
  12. a b Lidia Kosk: Medale 1955–2015 (pol.). sportspadochronowy.pl, 1962. [dostęp 2016-11-24].
  13. Marek Kochanowski: Kronika 1929–1999 Historia Aeroklubu Gdańskiego, 1965–1974. 2015. [dostęp 2016-11-24]. (pol.)
  14. Aeroklub Polski: Spadochronowy rekord RW (pol.). old.szybowce.com. [dostęp 2016-12-02].
  15. Dwa brązowe medale dla spadochronowej reprezentacji Polski na Mistrzostwach Europy (pol.). [dostęp 2015-01-03].
  16. Dwa medale dla polskich spadochroniarek (pol.). [dostęp 2015-01-03].
  17. Głową w dół po medal (pol.). lotniczapolska.pl. [dostęp 2015-01-01].
  18. a b Spadochronowe osiągnięcia roku 2014 (pol.). lotniczapolska.pl. [dostęp 2015-01-24].
  19. Srebrny medal Fly Definition w USA (pol.). lotniczapolska.pl. [dostęp 2015-01-02].
  20. a b Grupa Wirtualna Polska: Spadochroniarki ustanowiły dwa Rekordy Polski Kobiet! (pol.). [dostęp 2015-08-19].
  21. Polacy skoczyli po rekord i dołączyli do elity (pol.). [dostęp 2015-08-19].
  22. Biało-czerwona flaga na czeskim niebie! Rekord 100 skoczków (pol.). [dostęp 2015-08-19].
  23. Wielka biało-czerwona flaga na niebie. Polscy spadochroniarze pobili rekord (pol.). [dostęp 2015-08-19].
  24. Srebrny medal Mistrzostw Europy (pol.). lotniczapolska.pl. [dostęp 2015-08-28].
  25. Triumf polskiej reprezentacji podczas I Tunelowych Mistrzostw Świata 2015 w Pradze! (pol.). [dostęp 2015-10-30].
  26. Medale Polaków w I mistrzostwach świata w Indoor Skydivingu (pol.). [dostęp 2015-10-30].
  27. a b c d Podsumowanie sezonu 2015! ... (pol.). dlapilota.pldata.
  28. Zawodniczka Aeroklubu Polskiego Maja Kuczyńska zdobyła srebro w międzynarodowych zawodach Wind Games 2016! (pol.). aeroklub-polski.pl. [dostęp 2016-02-01].
  29. Dz. U. z 2013 r. Nr , poz. 440
  30. Ogłoszenie nr 6 Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia 9 marca 2015 r. w sprawie programów szkoleń do uzyskania świadectw kwalifikacji członków personelu lotniczego oraz wpisywanych do nich uprawnień prowadzonych przez podmioty szkolące Dział 2 - Zasady ogólne (pol.). [dostęp 2016-08-01].

Bibliografia[edytuj]

  • Bogusław Brodecki: Związek Polskich Spadochroniarzy 20 lat 1989-2009. Zespół redakcyjny: Józef Bębenek, Marian Brytan, Leszek Chyła, Wiesław Iwański, Zdzisław Kica, Józef Kostecki, Stanisław Kulczyński, Czesław Marcinkowski, Ryszard Olszowy. Warszawa: Bellona S.A., 2009. ISBN 978-83-11-11613-9.
  • Tomasz Hypkie (red.), Henryk Kucharski (red.): 85 lat Lotnictwa Polskiego. Praca zbiorowa. Wyd. I. Warszawa: Aeroklub Polski & Agencja Lotnicza Altair, 2003. ISBN 83-86217-49-9.
  • Archiwum AGL. 30 lat Aeroklubu Gliwickiego 1955–1985. „Materiał promocyjny”. zam.138/85 n.300 k-24, 1985. Gliwice: ekomog. 
  • Archiwum AGL. V Międzynarodowe Klubowe Zawody Spadochronowe, Gliwice 20-27 maja 1979. „Program zawodów”. chmo g-ce zam.75/79 n.500 G-23, 1979. Gliwice: Towarzystwo Przyjaciół Gliwic, Aeroklub Gliwice. 
  • Franciszek Wójcikiewicz: Kronika Sekcji Spadochronowej Aeroklubu Gliwickiego. aeroklub.gliwice.pl, 1972.